บทความ

#ถอดรหัสรักออนไลน์ MODERN ROMANCE ความหมายของความรักและการแต่งงานจากอดีตสู่ยุคสมาร์ตโฟน

ปุญญิศา เปล่งรัศมี | 15 กุมภาพันธ์ 2564 | วัฒนธรรมร่วมสมัย | ผู้เข้าชม : 364

ป้ายกำกับ วัฒนธรรมร่วมสมัย

คำโปรย วาเลนไทน์นี้มาทำความเข้าใจความรักในยุคสมาร์ตโฟนกับหนังสือ MODERN ROMANCE เขียนโดย Aziz Ansari หรือที่แปลเป็นภาษาไทย #ถอดรหัสรักออนไลน์ แปลโดย สุนันทา วรรณสินธ์ เบล หนังสือที่ผสานอารมณ์ขันเข้ากับความรู้เชิงสังคมศาสตร์ได้อย่างออกรส ที่จะพาผู้อ่านไปสำรวจเรื่องราวความรักสมัยใหม่ที่กำลังเกิดขึ้นกับพวกเรา ไม่ว่าจะเป็นการหาคู่ผ่านปลายนิ้วคลิก การปั่นหัวอีกฝ่ายให้กระวนกระวายเฝ้ารอข้อความตอบกลับ การตัดเยื่อใยความสัมพันธ์ผ่านสื่อโซเชียลนั้นสะท้อนให้เห็นว่าสังคมมีความเปลี่ยนแปลงไปอย่างไร และมีแนวโน้มไปสู่ทิศทางใด

img

 

#ถอดรหัสรักออนไลน์ MODERN ROMANCE ความหมายของความรักและการแต่งงานจากอดีตสู่ยุคสมาร์ตโฟน

 

         ปุญญิศา เปล่งรัศมี

นักเขียน

 

หนังสือ #ถอดรหัสรักออนไลน์ MODERN ROMANCE

 

           #ถอดรหัสรักออนไลน์ MODERN ROMANCE เป็นหนังสือที่ผสานอารมณ์ขันเข้ากับความรู้เชิงสังคมศาสตร์ได้อย่างออกรส ผลงานจากปลายปากกาของนักแสดงเดี่ยวไมโครโฟนชาวอเมริกันเชื้อสายอินเดีย อาซีส อัลซารี (Aziz Ansari) และศาสตราจารย์ด้านสังคมวิทยามหาวิทยาลัยนิวยอร์ก เอริก ไคลเนนเบิร์ก (Eric Klinenberg) ที่จะพาผู้อ่านไปสำรวจเรื่องราวความรักสมัยใหม่ที่กำลังเกิดขึ้นกับพวกเรา ไม่ว่าจะเป็นการหาคู่ผ่านปลายนิ้วคลิก การปั่นหัวอีกฝ่ายให้กระวนกระวายเฝ้ารอข้อความตอบกลับ การตัดเยื่อใยความสัมพันธ์ผ่านสื่อโซเชียลนั้น สะท้อนให้เห็นว่าสังคมมีความเปลี่ยนแปลงไปอย่างไรและมีแนวโน้มไปสู่ทิศทางใด

           ข้อมูลของหนังสือเล่มนี้มาจากงานวิจัยที่ผู้เขียนทั้งสองคนจัดทำขึ้นระหว่างปี 2013 - 2014 โดยมีกระบวนการ 1) จัดการสนทนากลุ่ม (focus group) และสัมภาษณ์ผู้คนหลายร้อยคนในนิวยอร์กซิตี ลอสแอนเจลิส วิชิทอ มอนโร บัวโนสไอเรส โตเกียว ปารีส และโดฮา เกี่ยวกับรายละเอียดในชีวิตรักโรแมนติกของพวกเขา ประกอบกับติดตามปฏิสัมพันธ์ต่างๆ ผ่านข้อความในสมาร์ตโฟน อีเมล เว็บไซต์หาคู่ และแอปพลิเคชันอย่างทินเดอร์ ของผู้เข้าร่วมวิจัยที่ยินดีให้ข้อมูล 2) สร้างการสนทนาย่อยหรือซับเรดดิต (subreddit) เกี่ยวกับความรักโรแมนติกสมัยใหม่ในเว็บไซต์เรดดิต (Reddit) เพื่อให้ทราบข้อมูลที่กว้างขวางจากคำตอบที่มาจากคนทั่วโลก           3) สัมภาษณ์ผู้เชี่ยวชาญที่ศึกษาเรื่องความรักสมัยใหม่ ได้แก่ นักสังคมวิทยา นักมานุษยวิทยา นักจิตวิทยา และนักหนังสือพิมพ์ 4) เข้าถึงข้อมูลเชิงปริมาณโดยการสนับสนุนจาก Match.com และ OkCupid เว็บไซต์หาคู่ที่ได้รับความนิยม

           เนื้อหาแบ่งออกเป็น 7 บท ได้แก่ 1) ค้นหาคู่แท้ของคุณ 2) เริ่มต้นเอ่ยปาก 3) หาคู่ออนไลน์ 4) การตัดสินใจและตัวเลือก 5) การศึกษาระดับนานาชาติเรื่องความรัก 6) ประเด็นเก่า รูปแบบใหม่ 7) ลงหลักปักฐาน

           ภายในเล่มเปรียบเทียบให้เห็นความแตกต่างระหว่างคนรุ่นก่อนซึ่งเติบโตเป็นผู้ใหญ่ก่อนช่วงทศวรรษที่ 1960 กับคนในยุคปัจจุบันที่มีต่อมุมมองด้านความรัก การหาคู่ครอง และความสำคัญของการแต่งงาน รวมไปถึงปัจจัยที่เข้ามามีบทบาทสำคัญในความรักโรแมนติกสมัยใหม่อย่างเทคโนโลยีในชีวิตประจำวัน

 

ภาพจากหนังสือ #ถอดรหัสรักออนไลน์ MODERN ROMANCE

 

เรื่องของหนุ่มสาวและการแต่งงานในอดีต

           ในประวัติศาสตร์ส่วนใหญ่ของเผ่าพันธุ์มนุษย์ การคบหาดูใจและแต่งงานไม่ได้เกี่ยวข้องกับการที่คนสองคนค้นหาความรักและความสุขเท่าใดนัก การแต่งงานมีความสำคัญอย่างมากต่อการสร้างความสัมพันธ์ระหว่างสองครอบครัวและความอยู่รอด ผู้ชายจะคิดว่า ตนต้องมีลูกมาช่วยงานในไร่และต้องมีผู้หญิงมาเย็บเสื้อผ้าให้ ส่วนผู้หญิงก็คิดว่า ฉันต้องหาผู้ชายที่ทำงานในไร่เป็นและไถนาเก่งเพื่อจะได้ไม่อดตาย จนเมื่อสังคมมนุษย์พัฒนาและเปลี่ยนแปลง การแต่งงานกลายเป็นเรื่องของการสร้างความมั่นคง ไม่ว่าจะเป็นในทางการเงิน ทางสังคมหรือในเรื่องส่วนตัว

           ในศตวรรษที่ผ่านมา ผู้คนเคยหาคู่ครองที่เหมาะสมจากละแวกบ้านของตน ครอบครัวของพวกเขาจะมาพบกัน และหลังจากที่ต่างฝ่ายต่างตัดสินใจได้ว่าอีกฝ่าย “ใช้ได้” ทั้งสองก็จะแต่งงานและมีลูก โดยทั้งหมดนี้เกิดขึ้นก่อนพวกเขาอายุ 22 ปี และใช้เวลาคบหาดูใจเพียงในเวลาไม่นาน  การแต่งงานนับเป็นก้าวแรกสู่การเป็นผู้ใหญ่

           หญิงสาวจะแต่งงานแล้วย้ายออกจากบ้านหลังจบมัธยมปลายหรือมหาวิทยาลัย เพื่อให้ได้เสรีภาพพื้นฐานของวัยผู้ใหญ่ ไม่ต้องอยู่ภายใต้ความควบคุมดูแลของผู้ปกครองที่เป็นไปอย่างเคร่งครัดอีกต่อไป คนส่วนใหญ่พอใจกับ “การแต่งงานฐานเพื่อนคู่เคียง” ซึ่งการแต่งงานลักษณะนี้แต่ละฝ่ายมีบทบาทที่ชัดเจน ผู้ชายเป็นหัวหน้าและผู้หาเลี้ยงครอบครัว ขณะที่ผู้หญิงอยู่บ้าน ดูแลบ้านและเลี้ยงลูก ความพอใจที่ได้รับจากการแต่งงานขึ้นอยู่การทำหน้าที่ของตน ในฐานะผู้ชาย ถ้าหาเลี้ยงครอบครัวได้ก็นับว่าเป็นสามีที่ดี ในฐานะผู้หญิง ถ้ารักษาบ้านให้สะอาดและมีลูกได้ก็นับว่าเป็นภรรยาที่ดี สามีภรรยาอาจรักกัน แต่ไม่ถึงขั้นเร่าร้อนถึงขั้นหัวปักหัวปำ แต่เพราะสามารถสร้างครอบครัวด้วยกันได้ การรอคอยรักแท้นับเป็นสิ่งฟุ้งเฟ้อ แต่ไม่ได้หมายความว่าคนที่แต่งงานก่อนทศวรรษ 1960 แต่งงานโดยปราศจากความรัก ในทางตรงกันข้าม สมัยนั้นคู่ครองมักเกิดความรู้สึกลึกซึ้งต่อกันและกันมากขึ้นเมื่อใช้ชีวิตร่วมกัน เติบโตและสร้างครอบครัวร่วมกัน

 

ขอบคุณภาพจากภาพ betterhelp.com

 

ที่จริงแล้วรักโรแมนติกนับว่าเป็นเรื่องใหม่

           หลายสิ่งเปลี่ยนไปในทศวรรษที่ 1960 และ 1970 รวมถึงความคาดหวังจากการแต่งงาน การผลักดันเรื่องความเท่าเทียมทางเพศเป็นตัวขับเคลื่อนใหญ่ซึ่งก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลง เมื่อผู้หญิงมีสิทธิ์เข้าเรียนในมหาวิทยาลัย ทำงานหาเลี้ยงตัวเองได้และมีอำนาจในชีวิตของตน คนรุ่นที่เติบโตเป็นผู้ใหญ่ในช่วงทศวรรษดังกล่าว เริ่มปฏิเสธการแต่งงานฐานเพื่อนคู่เคียง แต่ต้องการคู่แท้และจะไม่แต่งงานกับใครโดยปราศจากความรักแบบโรแมนติก

           ในยุคปัจจุบัน การแต่งงานมักเกิดขึ้นช่วงท้ายๆ ของวัยผู้ใหญ่ คนหนุ่มสาวใช้เวลาในช่วงวัย 20 และ 30 ปีไปกับเรื่องอื่นๆ ของชีวิตอย่างเรียนมหาวิทยาลัย เริ่มอาชีพการงาน และสั่งสมประสบการณ์ชีวิตในฐานะผู้ใหญ่นอกบ้านพ่อแม่ก่อนแต่งงาน ในช่วงชีวิตดังกล่าวเรายังเริ่มขยายอาณาเขตของตัวเลือกด้านความรัก โยกย้ายละแวกบ้านไปสู่เมืองใหม่ๆ ใช้เวลาหลายปีพบปะผู้คนในมหาวิทยาลัยและที่ทำงาน รวมถึงปัจจัยพลิกผันสถานการณ์ที่ใหญ่ที่สุดอย่างโอกาสไร้พรมแดนที่เราได้รับจากเทคโนโลยี เรื่องเหล่านี้นำไปสู่มุมมองด้านการแต่งงานของเราที่เปลี่ยนแปลงไป ทุกวันนี้เราเห็นว่าการแต่งงานเป็นการหาคู่ชีวิต เสาะหาคนที่ใช่ หากเราถามใครสักคนว่า ทำไมถึงแต่งงาน คำตอบที่ได้มักจะเป็นไปในทำนองว่า เขาหรือเธอเป็นเนื้อคู่ของกันและกัน

           นึกไม่ออกเลยว่าถ้าไม่มีเขาหรือเธออยู่เคียงข้าง ชีวิตจะมีความสุขได้อย่างไร หรือไม่ก็บอกว่า เขาหรือเธอทำให้ตนรู้สึกเร่าร้อน เราต่างพบคนพิเศษอย่างแท้จริง เกณฑ์การตกลงปลงใจกับใครสักของเราสูงกว่าคนรุ่นก่อน

           แนวคิดเรื่องการแต่งงานเพื่อความรักและความสุขที่เราคุ้นเคยนี้ที่จริงแล้วนับว่าเป็นเรื่องใหม่ทีเดียว การแต่งงานกับคู่แท้แตกต่างจากการแต่งงานฐานเพื่อนคู่เคียงมาก สิ่งสำคัญไม่ใช่การหาคนที่เหมาะสมเพื่อร่วมสร้างครอบครัว แต่เป็นการหาคนที่สมบูรณ์แบบซึ่งคุณ​รักอย่างลึกซึ้งแท้จริง

           คนที่คุณต้องการใช้ชีวิตทั้งชีวิตร่วมกัน ชอบอะไรเหมือนกัน ทำอะไรร่วมกัน ต้องมีสิ่งที่น่าลุ่มหลงหรือเร่าร้อนตั้งแต่เริ่มต้น ถ้าความสัมพันธ์ไม่เร่าร้อนก็ดูเหมือนยังไม่ถึงเวลาตกลงปลงใจแต่งงาน

 

หน้าจอ ข้อความและเรื่องรักๆ

           ทุกวันนี้ผู้คนใช้เวลาหลายปีในช่วงชีวิตเพื่อตามหาคนที่สมบูรณ์แบบหรือเนื้อคู่ เครื่องมือที่เราใช้ค้นหานั้นแตกต่างไปจากเดิม ในสมัยก่อนการออกเดตเกิดขึ้นที่บาร์หรืองานเต้นรำในชุมชน หนุ่มสาวใช้โทรศัพท์บ้านหรือโฆษณาในหนังสือพิมพ์เป็นสถานที่แรกที่ใช้ค้นหาความรัก เวลาที่ฝ่ายชายจะชวนฝ่ายหญิงไปเดต เขาต้องรวบรวมความกล้าเพื่อเอ่ยปาก ส่วนฝ่ายหญิงเมื่อได้รับคำชวนแล้วจะรู้สึกว่าตัวเองเป็นคนพิเศษ และปลาบปลื้มที่ฝ่ายชายรวบรวมความกล้าโทรมา แต่สำหรับในยุคนี้แค่เรามีสมาร์ทโฟนก็เหมือนมีผับสำหรับคนโสดเปิด 24 ชั่วโมงพกไว้ในกระเป๋า เพียงกดปุ่มสองสามปุ่มก็สามารถหาเนื้อคู่ได้จากทั่วโลก และส่งข้อความไปหาคนที่จีบอยู่กี่คนก็ได้ ตัวเลือกด้านความรักของเรามีมากมายอย่างที่ไม่เคยเป็น และมีเสรีภาพมากขึ้น เราสามารถแต่งงานกับใครก็ตามที่เราต้องการโดยไม่ต้องคำนึงถึงเพศสภาพ เพศวิถี ชาติพันธุ์ ศาสนา สีผิว หรือแม้กระทั่งถิ่นที่อยู่ โอกาสในการมีความสัมพันธ์แบบเท่าเทียมกันทั้งสองฝ่ายของเรามีมากกว่าคนรุ่นก่อน

           ทว่าการค้นหาคนที่สมบูรณ์แบบอาจทำให้คนรุ่นใหม่เผชิญกับความเครียด เพราะตั้งความคาดหวังไว้สูง ความผิดหวังจึงเป็นเรื่องธรรมดา คนในปัจจุบันเลิกกันอย่างรวดเร็วเมื่อความสัมพันธ์ไม่ตอบสนองต่อความคาดหวังเหล่านั้น

           อย่างไรก็ตาม คนโสดยุคปัจจุบันนับว่าได้เปรียบ เพราะความรักสมัยใหม่เปลี่ยนแปลงไปจากเดิม การใช้เวลาพัฒนาตนเองและออกเดตกับคนรักหมายก่อนแต่งงานช่วยให้เราตัดสินใจเลือกได้ดีขึ้น แถมเรายังไม่จำเป็นต้องแต่งงานถ้าไม่ต้องการ วิถีชีวิตทางเลือกแบบอื่นๆ เป็นที่ยอมรับมากขึ้น ไม่ว่าจะเป็นวิถีแบบคนโสดแชร์บ้านกับเพื่อน โสดอยู่คนเดียว โสดแต่มีแฟน แต่งงาน หย่า แต่งงานใหม่ ไม่มีเส้นทางกำหนดไว้ล่วงหน้าอีกต่อไป ชีวิตแต่ละคนแตกต่างกันไปตามทางของตนเอง

           โลกที่เต็มไปด้วยการส่งข้อความทำให้ปฏิสัมพันธ์แบบตัวต่อตัวกับคนแปลกหน้าในคนรุ่นใหม่เปลี่ยนไป กล้ามเนื้อสมองที่ช่วยในการสนทนาโต้ตอบถูกใช้งานน้อยลง ทักษะด้านนี้จึงเสื่อมลง ความปรารถนาที่จะสื่อสารกับคนแปลกหน้ามีน้อยลง

           จากการทดลองจัดสนทนากลุ่มวงใหญ่โดยแยกเป็นกลุ่มอายุ พบว่าช่วงวัยพ่อแม่ของเรา พูดคุยกันกับคนแปลกหน้าและทำความรู้จักกัน ส่วนทางฝั่งลูกๆ ทุกคนต่างก้มหน้าดูสมาร์ตโฟนและไม่พูดคุยกับคนรอบข้างเลย การสื่อสารผ่านข้อความที่นิยมใช้กันในตอนนี้ เป็นสื่อกลางที่แยกตัวเราออกจากคนที่เรากำลังคุยด้วย เอื้อให้เราทำตัวแตกต่างจากตอนที่พบเจอกันจริงๆ หรือตอนคุยกันทางโทรศัพท์

           ยกตัวอย่างเช่น เราสามารถขอยกเลิกนัดสำคัญกับคนสำคัญได้ โดยไม่ต้องกังวลว่าจะต้องเห็นสีหน้าหรือน้ำเสียงผิดหวังของอีกฝ่าย ในกรณีรุนแรงไปกว่านี้ เช่น เว็บไซต์ straight white boys texting เวทีที่ให้ผู้หญิงนำข้อความน่าเกลียดซึ่งรวบรวมมาจากผู้ชายทุกสีผิว ทุกเชื้อชาติและทุกรสนิยมทางเพศมาเผยแพร่ ในเว็บไซต์กล่าวไว้ว่า บล็อกนี้เกิดขึ้นมาจากปรากฏการณ์การส่งข้อความเชิญชวนทางเพศอย่างไรชั้นเชิง มีข้อความลวนลามทางเพศ ส่งโพล่งออกมาดื้อๆ ไม่มีที่มาที่ไป แต่ใช่ว่าการสื่อสารผ่านข้อความจะมีแต่แง่มุมที่เสื่อมเสีย เพราะหากคุณเป็นคนขี้อาย การสื่อสารผ่านข้อความก็เป็นจุดเริ่มต้นในการทำความรู้จักเพื่อพบเจอกันจริงๆ และสานสัมพันธ์ได้เช่นกัน

           อีกประเด็นหนึ่งซึ่งเกี่ยวข้องกับเทคโนโลยีที่มีบทบาทต่อความรักสมัยใหม่คือ พฤติกรรมที่คนรุ่นใหม่มักจะทำเมื่อสนใจใครสักคน นั่นคือการสืบหาข้อมูล จากการสำรวจในปี 2011 พบว่า 80% ของคน Generation Y ผู้เกิดในช่วงค.ศ. 1977 ถึง 1997 ยอมรับว่าตนหาข้อมูลทางอินเทอร์เน็ตเกี่ยวกับคู่เดตก่อนไปออกเดตครั้งแรก การสืบค้นนี้มีทั้งประโยชน์และโทษเช่นเดียวกัน ประโยชน์คือการค้นข้อมูลช่วยบอกใบ้เกี่ยวกับความสนใจและนิสัยของคนก่อนที่เราจะพบกัน ส่วนโทษนั้นคือ การอ่านพฤติกรรมออนไลน์ในอดีตของใครคนหนึ่งมากเกินไป จะทำให้ความสนุกในการทำความรู้จักกับคนใหม่ๆ ลดลง จึงนับได้ว่าเทคโนโลยีไม่เพียงแต่เปลี่ยนวิธีค้นหาความรัก แต่มันยังพลิกผันความท้าทายที่เราต้องเผชิญเมื่อคบใครสักคน

           ความรักสมัยใหม่นี้ เมื่อเราเริ่มคบใคร นอกจากชีวิตจริงทางกายภาพแล้วการเชื่อมต่อโลกในสมาร์ตโฟนยังเป็นพื้นที่ที่คู่รักใช้ร่วมกันอย่างใกล้ชิด บางครั้งโลกทางสมาร์ตโฟนช่วยสร้างความตื่นเต้นแปลกใหม่ แต่บางครั้งก็เป็นสาเหตุที่ทำให้เกิดความหึงหวง ดังนั้นจึงควรให้ความสำคัญต่อคนที่เราคุยด้วยผ่านหน้าจอว่าเขาหรือเธอก็เป็นคนจริงๆ และเทคโนโลยีเป็นช่องทางหนึ่งที่ช่วยให้เราได้เชื่อมต่อกัน

           ในหนังสือเล่มนี้ยังมีประเด็นย่อยที่น่าสนใจ รายละเอียดตัวเลขเชิงสถิติ และตัวอย่างบทสนทนาประกอบแต่ละประเด็นที่กล่าวมาอีกมากมาย #ถอดรหัสรักออนไลน์ MODERN ROMANCE มีพร้อมให้บริการที่ห้องสมุดศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) สำหรับผู้ที่สนใจสามารถติดต่อสอบถามได้ที่ห้องสมุด หรือติดต่อเพื่อขอยืมหนังสือผ่านทาง Facebook Fanpage: ห้องสมุดศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร–SAC Library และ Line: @sac-anthropology

 

วันและเวลาให้บริการ

ห้องสมุด ชั้น 7-8 วันจันทร์–ศุกร์ : 08.30–16.30 น. และวันเสาร์ : 09.00–16.00 น.

ห้องสมุดสุข กาย ใจ วันจันทร์–ศุกร์ : 08.00-18.00 น. และวันเสาร์ : 09.00–17.00 น.

บทความแนะนำ

ETHNOGRAPHIC FILMS DATABASE

หมวดหมู่ :

ป้ายกำกับ : ETHNOGRAPHIC, FILMS, DATABASE,

ความเป็นไทย/ความเป็นไท

หมวดหมู่ : ชาติพันธุ์ อัตลักษณ์

ป้ายกำกับ : ชาติพันธุ์ อัตลักษณ์,