ศมส. จับมือ สกสว. ประชุมเชิงปฏิบัติการจัดทำแผนงานและข้อมูลชุมชนสำหรับพัฒนาทุนวัฒนธรรม

           วันที่ 24-25 กันยายน 2565 ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร(องค์การมหาชน) (ศมส.) จัดการประชุมเชิงปฏิบัติการเพื่อจัดทำแผนงานและข้อมูลชุมชนสำหรับพัฒนาทุนวัฒนธรรม ณ โรงแรมรอยัลริเวอร์ กรุงเทพฯ การประชุมนี้เป็นกิจกรรมในโครงการวิจัยการเสริมสร้างศักยภาพทางวัฒนธรรมสู่นวัตกรรมชุมชนเพื่อความยั่งยืน ภายใต้การสนับสนุนโดยสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (สกสว.) เพื่อสร้างองค์ความรู้ ถอดบทเรียนชุมชนและทำแผนงานส่งเสริมทุนวัฒนธรรมชุมชน นำไปสู่การหาต้นแบบชุมชนที่มีความเข้มแข็งและความพร้อมทางวัฒนธรรม เพื่อใช้เป็นตัวอย่างให้ชุมชนอื่นนำไปศึกษาสำหรับการทำงานวัฒนธรรมต่อไป

           โดยร่วมกับสถาบันวิชาการ 5 แห่ง ได้แก่ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ มหาวิทยาลัยนเรศวร มหาวิทยาลัยขอนแก่น มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี และมหาวิทยาลัยราชภัฎภูเก็ต ร่วมกันส่งเสริมและพัฒนาศักยภาพของชุมชนทั้งสิ้น 10 แห่ง เพื่อเรียนรู้การเก็บข้อมูลชุมชนและจัดทำแผนงานชุมชนเพื่อนำเอาทุนวัฒนธรรมมาใช้ประโยชน์ในด้านสังคม เศรษฐกิจ วัฒนธรรม และการพัฒนาคุณภาพชีวิตที่ยั่งยืน ประกอบด้วย บ้านสันคะยอม และบ้านหนองหล่ม จ.ลำพูน, ชุมชนบนเกาะกง จ.สุโขทัย, ชุมชนคุยยาง จ.พิษณุโลก, ชุมชนบ้านท่าม่วง จ.ร้อยเอ็ด, ชุมชนบ้านเซินเหนือ จ.ขอนแก่น, ชุมชนบ้านบางเทา จ.ภูเก็ต, ชุมชนบ้านควนมอง จ.ตรัง, ชุมชนบ้านโอด และ ชุมชนตามุย จ.อุบลราชธานี นอกจากนั้น ยังมีตัวแทนวัฒนธรรมจังหวัด 6 จังหวัดมาร่วมประชุมด้วย ได้แก่ จังหวัดสุโขทัย จังหวัดขอนแก่น จังหวัดร้อยเอ็ด จังหวัดอุบลราชธานีั จังหวัดภูเก็ต และจังหวัดตรัง

           การเข้าร่วมประชุมครั้งนี้ ทำให้ชุมชนได้เรียนรู้ประสบการณ์และสภาพของชุมชนอื่น ๆ ที่มีความแตกต่างทางชาติพันธุ์ ขนบธรรมเนียมประเพณี ความเชื่อทางศาสนา การเปลี่ยนแปลงทางสังคมและเศรษฐกิจ ผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและการพัฒนาสมัยใหม่ ชุมชนทั้ง 10 แห่งจะได้พูดคุยและนำเสนอจุดอ่อนและจุดแข็งของตนเองว่าปัจจุบันกำลังเผชิญปัญหาอะไรบ้าง และมีวิธีการแก้ไขปัญหาเหล่านั้นอย่างไร

           นอกจากนั้นชุมชนจะได้ความรู้สำหรับการเก็บข้อมูลในมิติมานุษยวิทยาด้วยเครื่องมือ 7 ชิ้น ได้แก่ การทำแผนที่เดินดิน, การทำแผนผังเครือญาติ, การทำประวัติชุมชน, การทำประวัติชีวิตของบุคคล, การทำปฏิทินชุมชน, การทำเครือข่ายระบบเศรษฐกิจ และโครงสร้างอค์กรชุมชน ทักษะเหล่านี้จะทำให้ชุมชนเข้าใจความเป็นมาทางประวัติศาสตร์และการเปลี่ยนแปลงตามยุคสมัยที่คนรุ่นต่าง ๆกำลังเผชิญหน้า เพื่อนำไปเป็นข้อมูลสำหรับการวางแผนพัฒนาสังคมและวัฒนธรรม ช่วยทำให้ชุมชนมองเห็นศักยภาพ จุดอ่อนและจุดแข็งที่เกิดขึ้น และยังทำให้เข้าใจว่าชุมชนจำเป็นต้องอาศัยเครือข่ายจากหน่วยงานในท้องถิ่น ทั้งสถาบันวิชาการ หน่วยงานรัฐ ภาคประชาสังคมและองค์กรเอกชนที่จะเข้ามาสนับสนุนให้ชุมชนได้นำทุนวัฒนธรรมมาใช้ประโยชน์ได้อย่างเป็นรูปธรรม