Museum Makers

นักประวัติศาสตร์ท้องถิ่น ผู้ก่อตั้งพิพิธภัณฑ์ชุมชนเมืองลำพูน

พิพิธภัณฑ์ชุมชนเมืองลำพูน

เลขที่ 10 ถนนวังซ้าย ตำบลในเมือง อำเภอเมือง จังหวัดลำพูน

084-6112250

oakky09@yahoo.com


พิพิธภัณฑ์ชุมชนเมืองลำพูน ตัวอย่างของการทำงานพิพิธภัณฑ์ที่เริ่มต้นด้วยกลุ่มอาสาสมัครที่เรียกว่า “กลุ่มกวงแหวนหละปูน” เป็นพลังของคนรุ่นใหม่ในการทำงานวัฒนธรรม “นเรนทร์ ปัญญาภู” ผู้นำกลุ่มเยาวชน แลกเปลี่ยนประสบกาณณ์ วิธีคิดในการเริ่มต้น การจัดหาวัตถุข้าวของ และการทำให้พื้นที่พิพิธภัณฑ์มีชีวิตชีวา

บ้านเก่าหลังงามอายุกว่า 100 ปี กลางเมืองลำพูน เดิมเป็นคุ้มของเจ้าราชสัมพันธวงศ์ ต่อมามีการเปลี่ยนมือและการเข้ามาใช้สอยพื้นที่หลายครั้ง และมีสภาพทรุดโทรมไปตามระยะเวลา ต่อมาเทศบาลเมืองลำพูน เข้ามาเช่าพื้นที่เพื่อการอนุรักษ์สถาปัตยกรรม และเปิดให้กลุ่มกวงแหวนหละปูนเข้ามาพัฒนาพื้นที่

แม้ทางกลุ่มจะสนใจเรื่องการอนุรักษ์สถาปัตยกรรมเป็นเบื้องแรก แต่เมื่อเริ่มทำงานพบว่าการอนุรักษ์สถาปัตยกรรมอย่างเดียวไม่เพียงพอ จึงวางแผนจัดทำเป็นพิพิธภัณฑ์ ที่บอกเล่าความเป็นชุมชนเมืองลำพูน โดยเริ่มต้นเลือกใช้ภาพถ่ายเก่าเป็นตัวเล่าเรื่อง

พิพิธภัณฑ์ใช้กลุ่มเยาวชนอาสาสมัครเป็นฟันเฟืองสำคัญในการดำเนินงาน เริ่มจากสำรวจความรู้และความสนใจของคนในกลุ่ม โดยส่วนตัวนเรนทร์ ผู้นำกลุ่มสนใจภาพเก่าของเมืองลำพูน และเก็บสะสมไว้จำนวนหนึ่ง เยาวชนอาสาสมัครหลายคนสนใจของเก่าย้อนยุค แนวทางการทำงานจึงมุ่งไปยังภาพเก่าและของเก่าร่วมสมัย โดยมี “บ้านพิพิธภัณฑ์” ของอเนก นาวิกมูล เป็นแนวทาง ส่วนเงินทุน เป็นการระดมจากเครือข่ายอาสาสมัคร ด้วยวิธีที่ทางภาคเหนือนิยมคือ การทอดผ้าป่า

วิธีการหาข้าวของและเรื่องราว เริ่มต้นจากภาพเก่าที่มีเป็นหลัก และค้นหาสิ่งของที่อยู่ในภาพ เช่น ภาพสถานีตำรวจภูธรจังหวัดลำพูน กลุ่มอาสาสมัครจึงเสาะหาวัตถุจากญาติและคนในชุมชน เช่น หมวก เครื่องแบบ หรือภาพย่านตลาดร้านค้าเก่า ซึ่งปัจจุบันปรับเปลี่ยนเป็นตัวตึก ทางกลุ่มไปเสาะหาสินค้า ณ เวลานั้น ว่ายังมีที่ไหนหลงเหลือไหม และขอความอนุเคราะห์ยืมมาจัดแสดง

ภายหลังการเปิดพิพิธภัณฑ์ มีการทำงานอย่างต่อเนื่อง สร้างกิจกรรมต่างๆ เพื่อดึงความทรงจำร่วมของผู้คนในชุมชน เช่น การจัดเวทีเสวนาของคนลำพูน รวถึงการนำความรู้เกี่ยวกับการทำพิพิธภัณฑ์ของบรรดาอาสาสมัคร ขยายไปสู่เครือข่ายพิพิธภัณฑ์อื่น ๆ ทั้งในเมืองและในต่างอำเภอ เช่น พิพิธภัณฑ์ปั้มน้ำมันสามทหาร พิพิธภัณฑ์สถานีตำรวจภูธร บ้านมณีทอง พิพิธภัณฑ์วัดห้วยกาน

หมายเหตุ: ปัจจุบันเทศบาลเมืองลำพูน ได้เข้ามาบริหารจัดการพิพิธภัณฑ์ชุมชนเมืองลำพูน แทนกลุ่มกวงแหวนหละปูน และนเรนทร์ ปัญญาภู และนเรนทร์ ได้ก่อตั้ง “พิพิธภัณฑ์มิกกี้เม้าส์” ซึ่งเป็นของสะสมส่วนตัวของเขา ในอำเภอเมืองลำพูน