สักกบรรพคำฉันท์

เนื้อเรื่องย่อ

เริ่มเรื่องโดยกล่าวถึงพระเวสสันดรโอรสพระเจ้ากรุงสญชัยเสด็จเข้าไปในป่า  ผนวชเป็นดาบสบำเพ็ญพรตเพื่อสร้างสมพระบารมี  โดยมีนางมัทรีพระมเหสี  ชาลีพระโอรสและกัณหาพระธิดาตามเสด็จไปอยู่ด้วย  ต่อมามีชูชกพราหมณ์ยากจนมาขอสองกุมาร  พระเวสสันดรประทานให้  ภายหลังเมื่อพระนางมัทรีทรงทราบถึงพระประสงค์ในการบริจาคบุตรทานของพระเวสสันดรว่าเพื่อพระโพธิญาณก็ทรงอนุโมทนาด้วย
ฝ่ายท้าวสักกเทวราช (พระอินทร์) ทรงวิตกว่าแม้นมีผู้มาทูลขอพระนางมัทรี  พระเวสสันดรก็คงจะประทานให้  ถ้าผู้ต่ำช้าได้ไปก็จะทำให้พระนางโศกเศร้าหมองศรี  ส่วนพระเวสสันดรก็จะไม่มีผู้คอยเฝ้าปรนนิบัติ  ท้าวสักกเทวราชจึงจะลงไปแสร้งทูลขอพระนางมัทรี  เมื่อพระเวสสันดรประทานแล้วก็จะถวายพระนางคืนเพื่อให้อยู่ปรนนิบัติพระสวามีต่อไป  เมื่อดำริดังนั้นแล้วท้าวสักกเทวราชก็ทรงเนรมิตกายเป็นพราหมณ์ชราพิการไปทูลถามทุกข์สุขของพระเวสสันดรในการที่เสด็จมาประทับอยู่ในป่า  พระเวสสันดรทรงคิดว่าชะรอยพราหมณ์ผู้นี้คงจะตั้งใจมาขอสิ่งใดจึงได้ตรัสถาม  พราหมณ์ก็ทูลขอพระนางมัทรี  แต่ก่อนที่จะทูลขอพราหมณ์ได้เปรียบน้ำพระทัยของพระเวสสันดรว่าดุจปัญจนที  หลังจากได้สดับพระเวสสันดรก็ตรัสยกพระนางมัทรีให้พราหมณ์ทันที  ขณะที่ทรงหลั่งน้ำทักษิโณทกก็บังเกิดความอัศจรรย์ไปทั่วจักรวาล  พระเวสสันดรทรงใคร่รู้ว่าพระนางมัทรีรู้สึกอย่างไรจึงหันไปทอดพระเนตรนาง  พระนางมัทรีจึงทูลอนุโมทนาด้วยความสุจริตใจ  ยินดีในการประกอบกุศลของพระสวามี  ท้าวสักกเทวราชเห็นทั้งสองพระองค์มีศรัทธาในการบำเพ็ญบุญเสมอกันจึงทูลสรรเสริญ  และถวายพระนางมัทรีคืนเพื่อให้อยู่ปรนนิบัติพระเวสสันดรต่อไป  โดยอ้างว่าตนชราแล้วไม่เหมาะแก่พระเกียรติของนาง  แล้วทูลว่าตนคือท้าวสักกเทวราช  ตั้งพระทัยจะมาถวายพร 8 ประการ  พระเวสสันดรจึงทูลขอพรว่า
1. ขอให้พระบิดาเสด็จมารับกลับเมือง
2. ผู้ใดกระทำผิดมีโทษประหารขอให้เมตตาไว้ชีวิต
3. ผู้ยากไร้มาขอสิ่งใดอย่าได้ดูดาย
4. มีความจงรักต่อพระมเหสี  ไม่ข้องแวะภรรยาผู้อื่น
5. ขอให้พระโอรสธิดามีชนมายุยั่งยืนนาน  โดยเฉพาะพระชาลีขอให้ได้เป็นกษัตริย์
6. เมื่อเสด็จกลับถึงเมืองขอให้บังเกิดเมฆฝนเป็นรัตนะทั้งเจ็ด
7. ขอให้ได้ประทานทานทั้งปวงในท้องพระคลังโดยไม่หวงแหน
8. ขอให้ได้ประกอบทานบารมีตราบชั่วพระชนม์ชีพ  ได้ขึ้นสวรรค์แล้วมาเกิดเป็นโอรส กษัตริย์  ได้ออกผนวชและตรัสรู้ธรรม
เมื่อได้สดับท้าวสักกเทวราชก็ประทานพรให้พระเวสสันดรตามคำทูลขอ  แล้วเสด็จกลับสวรรค์

ผู้เรียบเรียง

เอกสารอ้างอิง

สักกบรรพคำฉันท์. พระนคร : โรงพิมพ์โสภณพิพรรฒธนากร, 2468.

คำสำคัญ

นามานุกรมล่าสุด

Copyright © 2015 ฐานข้อมูลนามานุกรมวรรณคดีไทย : Thai Literature Directory