เทศกาลพิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นครั้งที่ 3
“ภูมิรู้สู้วิกฤต”

July 27, 2012

งานเทศกาลพิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นครั้งที่ 3
ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร ตั้งแต่วันที่ 23 – 27 พฤศจิกายน 2555

ตั้งแต่อดีตถึงปัจจุบัน สังคมไทยเผชิญกับเหตุการณ์ที่สร้างความเดือดร้อนทุกข์ยากต่างๆ มากมาย ทั้งที่รุนแรง สร้างความสูญเสียทั้งชีวิตและทรัพย์สินของผู้คนแบบฉับพลัน เช่น สงคราม ภัยธรรมชาติ โรคภัยไข้เจ็บ และบางสถานการณ์ที่ไม่ได้ส่งผลอย่างทันทีทันใด แต่เป็นภัยคุกคามเป็นเหตุให้วิถีชีวิต ประเพณี วัฒนธรรมของผู้คนต้องเปลี่ยนแปลงโดยปราศจากทางเลือก เช่น ความทันสมัย โลกาภิวัตน์ ระบบเศรษฐกิจทุนนิยม อันนำไปสู่ปัญหาต่างๆ ทั้งวัตถุนิยม ประเพณีดั้งเดิมสูญหาย ปัญหาหนี้สิน การแย่งชิงทรัพยากร ปัญหาสิ่งแวดล้อม

หลายครั้งมรสุมปัญหาดังกล่าว ก็พิสูจน์พลังทางปัญญาและความเข้มแข็งของมนุษย์ ที่ไม่ยอมจำนน และพยายามคิดหาวิธีการในการต่อสู้ เพื่อจะมีชีวิตรอดและอยู่อย่างสอดคล้องกับธรรมชาติ เราอาจคุ้นเคยกับวิธีแก้ปัญหา ด้วยการพึ่งพาความรู้จากตำรา นักวิชาการ หรือเทคโนโลยีสมัยใหม่ แต่รู้หรือไม่ว่าคนธรรมดาสามัญ คนเล็กคนน้อยในท้องถิ่น ต่างมีศักยภาพทางปัญญาในการจัดการกับปัญหาในแบบของตนที่น่าสนใจ ทั้งการหันกลับนำเอาความรู้และวิถีปฏิบัติดั้งเดิมมาปรับใช้ การประดิษฐ์คิดค้นนวัตกรรม การใช้ระบบประเพณีและพิธีกรรมมาแก้ไขปัญหา รวมไปถึงการสร้างสรรค์ผลงานบางอย่างเพื่อบันทึกเหตุการณ์วิกฤตที่เกิดขึ้น

เทศกาลพิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นครั้งที่ 3 พ.ศ. 2555 ต้องการแสดงให้เห็นความหลากหลายของความรู้ในสังคมไทย ทั้งที่อยู่ในตัวคน ชุมชน ธรรมชาติ และวัฒนธรรม ที่ท้องถิ่นนำมาใช้จัดการกับปัญหาที่ตนเองเผชิญ โดยในงานเทศกาลฯ ตัวแทนพิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นจำนวน 69 แห่งทั่วประเทศ จะมาร่วมบอกเล่าถึงความเดือดร้อน ความทุกข์ยาก ความลำบาก และปัญหาที่เกิดขึ้นในท้องถิ่นตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน คนในท้องถิ่นมีความทรงจำอะไรบ้างเกี่ยวกับเหตุการณ์ความทุกข์ยากที่เกิดขึ้น ที่สำคัญพวกเขามีวิธีรับมือกับปัญหาอย่างไรให้ดำเนินชีวิตต่อไปได้อย่างมีความหวังกำลังใจ พวกเขาปกป้องมรดกวัฒนธรรมท้องถิ่นของตนเองอย่างไร ให้ดำรงอยู่ได้ท่ามกลางสังคมที่เปลี่ยนแปลง พร้อมอวดข้าวของ เครื่องมือ เครื่องใช้ต่างๆ ที่เป็นภูมิความรู้ที่ใช้แก้ปัญหาของแต่ละท้องถิ่น