ค้นหาข้อมูล
ค้นหาแบบละเอียด
  •   ความเป็นมาและหลักเหตุผล

    เพื่อรวบรวมงานวิจัยทางชาติพันธุ์ที่มีคุณภาพมาสกัดสาระสำคัญในเชิงมานุษยวิทยาและเผยแผ่สาระงานวิจัยแก่นักวิชาการ นักศึกษานักเรียนและผู้สนใจให้เข้าถึงงานวิจัยทางชาติพันธุ์ได้สะดวกรวดเร็วยิ่งขึ้น

  •   กลุ่มชาติพันธุ์และขอบเขตพื้นที่ที่จะสรุปงานวิจัยลงฐานข้อมูล

    ความหมายกลุ่มชาติพันธุ์มีการเปลี่ยนแปลงในช่วงเวลาต่างๆ กัน ในขั้นแรกนี้โครงการฯ เลือกเก็บเนื้อหา “กลุ่มชาติพันธุ์” ต่างๆ ที่ถูกมองว่าเป็น “ชนกลุ่มน้อย” ของประเทศไทย ฐานข้อมูลจึงไม่มีงานวิจัยที่เกี่ยวกับคนไทยภาคกลาง  ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ภาคเหนือ และภาคใต้ และยังไม่ได้รวมงานวิจัยเกี่ยวกับ “ชาวจีนโพ้นทะเล” ในประเทศไทย ซึ่งได้มีสถาบันวิชาการอื่นรวบรวมไว้แล้ว เช่น สถาบันวิจัยสังคม จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

    ภาพ-ข้าวห่อ อาหารของปกาเกอะญอ บ้านมอวาคี จ. เชียงใหม่
  •   ฐานข้อมูลจำแนกกลุ่มชาติพันธุ์ตามชื่อเรียกที่คนในใช้เรียกตนเอง ด้วยเหตุผลดังต่อไปนี้ คือ

    1. ชื่อเรียกที่ “คนอื่น” ใช้มักเป็นชื่อที่มีนัยในทางเหยียดหยาม ทำให้สมาชิกกลุ่มชาติพันธุ์ต่างๆ รู้สึกไม่ดี อยากจะใช้ชื่อที่เรียกตนเองมากกว่า ซึ่งคณะทำงานมองว่าน่าจะเป็น “สิทธิพื้นฐาน” ของการเป็นมนุษย์

    2. ชื่อเรียกชาติพันธุ์ของตนเองมีความชัดเจนว่าหมายถึงใคร มีเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมอย่างไร และตั้งถิ่นฐานอยู่แห่งใดมากกว่าชื่อที่คนอื่นเรียก ซึ่งมักจะมีความหมายเลื่อนลอย ไม่แน่ชัดว่าหมายถึงใคร เช่น คำว่า “ลัวะ” ถูกใช้ในเรียกรวมในกลุ่ม ลเวือะ ลัวะ และปลัง เป็นต้น


    ภาพ-เยาวชนปกาเกอะญอ บ้านมอวาคี จ.เชียงใหม่

  •  

    จากการรวบรวมงานวิจัยในฐานข้อมูลและหลักการจำแนกชื่อเรียกชาติพันธุ์ที่คนในใช้เรียกตนเอง พบว่า ประเทศไทยมีกลุ่มชาติพันธุ์มากกว่า 62 กลุ่ม


    ภาพ-สุภาษิตปกาเกอะญอ
  •   การจำแนกกลุ่มชนมีลักษณะพิเศษกว่าการจำแนกสรรพสิ่งอื่นๆ

    เพราะกลุ่มชนต่างๆ มีความรู้สึกนึกคิดและภาษาที่จะแสดงออกมาได้ว่า “คิดหรือรู้สึกว่าตัวเองเป็นใคร” ซึ่งการจำแนกตนเองนี้ อาจแตกต่างไปจากที่คนนอกจำแนกให้ ในการศึกษาเรื่องนี้นักมานุษยวิทยาจึงต้องเพิ่มมุมมองเรื่องจิตสำนึกและชื่อเรียกตัวเองของคนในกลุ่มชาติพันธุ์ 


    ภาพ-สลากย้อม งานบุญของยอง จ.ลำพูน
  •   มโนทัศน์ความหมายกลุ่มชาติพันธุ์มีการเปลี่ยนแปลงในช่วงเวลาต่างๆ กัน

    ในช่วงทศวรรษของ 2490-2510 ในสาขาวิชามานุษยวิทยา “กลุ่มชาติพันธุ์” คือ กลุ่มชนที่มีวัฒนธรรมเฉพาะแตกต่างจากกลุ่มชนอื่นๆ ซึ่งมักจะเป็นการกำหนดในเชิงวัตถุวิสัย โดยนักมานุษยวิทยาซึ่งสนใจในเรื่องมนุษย์และวัฒนธรรม

    แต่ความหมายของ “กลุ่มชาติพันธุ์” ในช่วงหลังทศวรรษ 
    2510 ได้เน้นไปที่จิตสำนึกในการจำแนกชาติพันธุ์บนพื้นฐานของความแตกต่างทางวัฒนธรรมโดยตัวสมาชิกชาติพันธุ์แต่ละกลุ่มเป็นสำคัญ... (อ่านเพิ่มใน เกี่ยวกับโครงการ/คู่มือการใช้)



    ภาพ-หาดราไวย์ จ.ภูเก็ต บ้านของอูรักลาโว้ย
  •   สนุก

    วิชาคอมพิวเตอร์ของนักเรียน
    ปกาเกอะญอ  อ. แม่ลาน้อย
    จ. แม่ฮ่องสอน


    ภาพโดย อาทิตย์    ทองดุศรี

  •   ข้าวไร่

    ผลิตผลจากไร่หมุนเวียน
    ของชาวโผล่ว (กะเหรี่ยงโปว์)   
    ต. ไล่โว่    อ.สังขละบุรี  
    จ. กาญจนบุรี

  •   ด้าย

    แม่บ้านปกาเกอะญอ
    เตรียมด้ายทอผ้า
    หินลาดใน  จ. เชียงราย

    ภาพโดย เพ็ญรุ่ง สุริยกานต์
  •   ถั่วเน่า

    อาหารและเครื่องปรุงหลัก
    ของคนไต(ไทใหญ่)
    จ.แม่ฮ่องสอน

     ภาพโดย เพ็ญรุ่ง สุริยกานต์
  •   ผู้หญิง

    โผล่ว(กะเหรี่ยงโปว์)
    บ้านไล่โว่ 
    อ.สังขละบุรี
    จ. กาญจนบุรี

    ภาพโดย ศรยุทธ เอี่ยมเอื้อยุทธ
  •   บุญ

    ประเพณีบุญข้าวใหม่
    ชาวโผล่ว    ต. ไล่โว่
    อ.สังขละบุรี  จ.กาญจนบุรี

    ภาพโดยศรยุทธ  เอี่ยมเอื้อยุทธ

  •   ปอยส่างลอง แม่ฮ่องสอน

    บรรพชาสามเณร
    งานบุญยิ่งใหญ่ของคนไต
    จ.แม่ฮ่องสอน

    ภาพโดยเบญจพล วรรณถนอม
  •   ปอยส่างลอง

    บรรพชาสามเณร
    งานบุญยิ่งใหญ่ของคนไต
    จ.แม่ฮ่องสอน

    ภาพโดย เบญจพล  วรรณถนอม
  •   อลอง

    จากพุทธประวัติ เจ้าชายสิทธัตถะ
    ทรงละทิ้งทรัพย์ศฤงคารเข้าสู่
    ร่มกาสาวพัสตร์เพื่อแสวงหา
    มรรคผลนิพพาน


    ภาพโดย  ดอกรัก  พยัคศรี

  •   สามเณร

    จากส่างลองสู่สามเณร
    บวชเรียนพระธรรมภาคฤดูร้อน

    ภาพโดยเบญจพล วรรณถนอม
  •   พระพาราละแข่ง วัดหัวเวียง จ. แม่ฮ่องสอน

    หล่อจำลองจาก “พระมหามุนี” 
    ณ เมืองมัณฑะเลย์ ประเทศพม่า
    ชาวแม่ฮ่องสอนถือว่าเป็นพระพุทธรูป
    คู่บ้านคู่เมืององค์หนึ่ง

    ภาพโดยเบญจพล วรรณถนอม

  •   เมตตา

    จิตรกรรมพุทธประวัติศิลปะไต
    วัดจองคำ-จองกลาง
    จ. แม่ฮ่องสอน
  •   วัดจองคำ-จองกลาง จ. แม่ฮ่องสอน


    เสมือนสัญลักษณ์ทางวัฒนธรรม
    เมืองไตแม่ฮ่องสอน

    ภาพโดยเบญจพล วรรณถนอม
  •   ใส

    ม้งวัยเยาว์ ณ บ้านกิ่วกาญจน์
    ต. ริมโขง อ. เชียงของ
    จ. เชียงราย
  •   ยิ้ม

    แม้ชาวเลจะประสบปัญหาเรื่องที่อยู่อาศัย
    พื้นที่ทำประมง  แต่ด้วยความหวัง....
    ทำให้วันนี้ยังยิ้มได้

    ภาพโดยเบญจพล วรรณถนอม
  •   ผสมผสาน

    อาภรณ์ผสานผสมระหว่างผ้าทอปกาเกอญอกับเสื้อยืดจากสังคมเมือง
    บ้านแม่ลาน้อย จ. แม่ฮ่องสอน
    ภาพโดย อาทิตย์ ทองดุศรี
  •   เกาะหลีเป๊ะ จ. สตูล

    แผนที่ในเกาะหลีเป๊ะ 
    ถิ่นเดิมของชาวเลที่ ณ วันนี้
    ถูกโอบล้อมด้วยรีสอร์ทการท่องเที่ยว
  •   ตะวันรุ่งที่ไล่โว่ จ. กาญจนบุรี

    ไล่โว่ หรือที่แปลเป็นภาษาไทยว่า ผาหินแดง เป็นชุมชนคนโผล่งที่แวดล้อมด้วยขุนเขาและผืนป่า 
    อาณาเขตของตำบลไล่โว่เป็นส่วนหนึ่งของป่าทุ่งใหญ่นเรศวรแถบอำเภอสังขละบุรี จังหวัดกาญจนบุรี 

    ภาพโดย ศรยุทธ เอี่ยมเอื้อยุทธ
  •   การแข่งขันยิงหน้าไม้ของอาข่า

    การแข่งขันยิงหน้าไม้ในเทศกาลโล้ชิงช้าของอาข่า ในวันที่ 13 กันยายน 2554 ที่บ้านสามแยกอีก้อ อ.แม่ฟ้าหลวง จ.เชียงราย
 
  Infographics

นโยบายการใช้ Infographic ข้อมูลเบื้องต้นเกี่ยวกับชาติพันธุ์ศึกษา
ข้อมูลเบื้องต้นเกี่ยวกับชาติพันธุ์ศึกษา เป็นการทำข้อมูลเพื่อให้ผู้ใช้ข้อมูลสามารถเข้าถึงข้อมูลด้านชาติพันธุ์ได้ง่ายขึ้น โดยผ่านการนำเสนอข้อมูลแบบ Infographic โครงการฯ ได้เลือกข้อมูลที่เห็นว่าเป็นข้อมูลพื้นฐานที่น่าสนใจและได้อ้างอิงข้อมูลจากงานวิจัย วิทยานิพนธ์และบทความจากผู้ที่ศึกษาด้านชาติพันธุ์

อย่างไรก็ดี เนื่องจากชาติพันธุ์ศึกษามีความเป็นพลวัต เป็นเรื่องผู้คน สังคม วัฒนธรรม ประเพณี ที่มีการเปลี่ยนแปลง ปรับเปลี่ยนอยู่โดยตลอด ดังนั้นผู้ใช้ข้อมูลควรแสวงหาความรู้จากเอกสารอื่นประกอบเพื่อให้เกิดความเข้าใจในพลวัตด้านชาติพันธุ์ศึกษาอย่างรอบด้าน

โครงการฯ ได้กำหนดข้อปฏิบัติในการใช้ข้อมูลตามสัญญาอนุญาตครีเอทีฟคอมมอนส์(Creative common) เป็นสัญญาอนุญาตทางลิขสิทธิ์ มีจุดประสงค์เพื่อหลีกเลี่ยงการเกิดปัญหาลิขสิทธิ์ต่อการแบ่งปันสารสนเทศ โดยหากจะมีการนำข้อมูล Infographic ไปใช้ ต้องอยู่ภายใต้ข้อกำหนดดังต่อไปนี้ คือ อ้างอิงแหล่งที่มา ห้ามนำไปใช้เพื่อการค้า และห้ามดัดแปลง โดยเอกสาร/ข้อมูล ที่ได้รับการคุ้มครองภายใต้สัญญาอนุญาตครีเอทีฟคอมมอนส์

กลุ่มชาติพันธุ์ในมุมมองของรัฐ : การจำแนกชนเผ่าและชาติพันธุ์ตามมติ ครม.2543
โพสต์เมื่อวันที่ 18 ตุลาคม 2556



อ่านรายละเอียด >>

กลุ่มชาติพันธุ์ในมุมมองของรัฐ : ชนกลุ่มน้อยมีกี่กลุ่ม
โพสต์เมื่อวันที่ 18 ตุลาคม 2556

"ชนกลุ่มน้อย" ที่กรมการปกครอง จัดทำทะเบียนประวัติและบัตรประจำตัว มี 17 กลุ่ม

อ่านรายละเอียด >>

ชนกลุ่มน้อย คือ ชนกลุ่มไหน ในมุมมองของรัฐ
โพสต์เมื่อวันที่ 18 ตุลาคม 2556

"ชนกลุ่มน้อย" เป็นคำเรียกกลุ่มชาติพันธุ์อีกคำหนึ่งที่ใช้เรียกและนิยามโดยรัฐ โดยกรมการปกครอง ให้ความหมายไว้ในเอกสารของสำนักทะเบียนราษฎร์ว่า "ชนกลุ่มน้อย" คือ กลุ่มชนที่ไม่ใช่คนไทย กลุ่มชนที่อพยพมาจากประเทศอื่น กลุ่มชนที่มีความแตกต่างจากชนส่วนใหญ่ในด้านต่างๆ กลุ่มชนดั้งเดิม

อ่านรายละเอียด >>

ชาวไทยภูเขาดั้งเดิมติดแผ่นดิน
โพสต์เมื่อวันที่ 18 ตุลาคม 2556

ปี พ.ศ.2542 เครือข่ายชนเผ่าและชาติพันธุ์ เรียกร้องให้รัฐบาลให้มีการรับรองสิทธิความเป็นพลเมืองของชาวไทยภูเขาในประเทศไทย และให้รัฐบาลรับรองว่า "ชาวไทยภูเขาดั้งเดิม" หมายถึง กลุ่มชาติพันธุ์ดั้งเดิมที่อาศัยทำกินหรือบรรพชนอาศัยทำกินอยู่บนพื้นที่สูงในราชอาณาจักร ซึ่งมีวัฒนธรรม ประเพณ๊ ความเชื่อ ภาษาและการดำเนินชีวิตที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัว

อ่านรายละเอียด >>

ที่มาของคำว่า ชาวไทยภูเขา
โพสต์เมื่อวันที่ 18 ตุลาคม 2556

ปี พ.ศ.2516 มีคำว่า ชาวไทยภูเขา และเริ่มใช้อย่างแพร่หลาย

อ่านรายละเอียด >>

ภาพลักษณ์ของกลุ่มชาติพันธุ์ ก่อนสงครามโลกครั้งที่ 2 และหลังสงครามโลกครั้งที่ 2
โพสต์เมื่อวันที่ 18 ตุลาคม 2556

ก่อนสงครามโลกครั้งที่ 2 ภาพลักษณ์ของชาวเขา ถูกมองจากชนชั้นนำสยามว่าเป็นคนอื่นของสังคม และหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 ภาพลักษณ์ของชาวเขา ถูกมองว่าเป็นภัยต่อความมั่นคง ทำลายป่า

อ่านรายละเอียด >>

ชาวเขา ในนิยามของรัฐ
โพสต์เมื่อวันที่ 18 ตุลาคม 2556

ในหนังสือ ทำเนียบชุมชนบนพื้นที่สูงในประเทศไทย ปี พ.ศ. 2538 ของกองประชาสงเคราะห์ชาวเขา กระทรวงมหาดไทย ได้นิยามความเป็น ชาวเขา ด้วยเกณฑ์ทางภาษา รูปแบบการอยู่อาศัย วิธีการทางเกษตรกรรม และอำนาจทางการปกครองของรัฐบาล

อ่านรายละเอียด >>

ใครคือ ชาวเขา
โพสต์เมื่อวันที่ 18 ตุลาคม 2556

ในปี พ.ศ. 2519 รัฐบาลมีนโยบายการพัฒนาและสงเคราะห์ชาวเขา กรมประชาสงเคราะห์ กำหนดกลุ่มชาติพันธุ์ที่เป็น ชาวเขา ประกอบด้วย 9 กลุ่ม คือ แม้ว เย้า ลีซอ กะเหรี่ยง ถิ่น มูเซอ อีก้อ ลัวะ ขมุ

อ่านรายละเอียด >>

การปรากฏของคำว่า ชาวเขา ในวรรณกรรม
โพสต์เมื่อวันที่ 18 ตุลาคม 2556

พระราชพงศาวดารพม่า และพงศาวดารไทยใหญ่ พระนิพนธ์ในพระเจ้าบรมวงศ์เธอกรมพระนราธิปประพันธ์พงศ์ เป็นวรรณกรรมเรื่องแรกๆ ที่ปรากฏการใช้คำว่า ชาวเขา เพื่อเรียกกลุ่มชาติพันธุ์ในสยาม

อ่านรายละเอียด >>

ในสมัยรัชกาลที่ 5 กลุ่มชาติพันธุ์ต่างๆ ที่อาศัยในเขตป่าเขาถูกเรียกว่า ชาวป่า หรือ คนป่า
โพสต์เมื่อวันที่ 18 ตุลาคม 2556

ในช่วงรัชสมัย ร.5 สยามใช้คำว่า "ชาวป่า" หรือ" คนป่า " เพื่อเรียกกลุ่มคนที่มีถิ่นที่อยู่ในป่า ซึ่งเป็นการจำแนกกลุ่มชาติพันธุ์ตามความสอดคล้องกับสภาพภูมิศาสตร์นิเวศวิทยา และถิ่นที่อยู่อาศัย เกิดการจำแนกเป็นคำเรียก ชาวบ้าน ชาวเมือง กับ ชาวป่า คนป่า ที่ถูกให้ความหมายว่าเป็นเขตที่ยังไม่รับการพัมนา อ้างอิงข้อมูล พิพัฒน์ กระแจะจันทร์. การสร้างภาพลักษณ์ของกลุ่มชาติพันธุ์ “ชาวเขา” ในสังคมไทยระหว่างทศวรรษ 2420 ถึง ทศวรรษ 2520. วิทยานิพนธ์อักษรศาสตรมหาบัณฑิต สาขาประวัติศาสตร์ ภาควิชาประวัติศาสตร์ คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณณ์มหาวิทยาลัย, 2550.

อ่านรายละเอียด >>

 

ฐานข้อมูลอื่นๆของศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร
  ฐานข้อมูลพิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นในประเทศไทย
จารึกในประเทศไทย
จดหมายเหตุทางมานุษยวิทยา
แหล่งโบราณคดีที่สำคัญในประเทศไทย
หนังสือเก่าชาวสยาม
ภาพยนตร์ชาติพันธุ์
ข่าวมานุษยวิทยา
ICH Learning Resources
ฐานข้อมูลเอกสารโบราณภูมิภาคตะวันตกในประเทศไทย
ฐานข้อมูลประเพณีท้องถิ่นในประเทศไทย
ฐานข้อมูลสังคม - วัฒนธรรมเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
เมนูหลักภายในเว็บไซต์
  หน้าหลัก
งานวิจัยชาติพันธุ์ในประเทศไทย
บทความชาติพันธุ์
ข่าวชาติพันธุ์
เครือข่ายชาติพันธุ์
เกี่ยวกับเรา
เมนูหลักภายในเว็บไซต์
  ข้อมูลโครงการ
ทีมงาน
ติดต่อเรา
ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร
ช่วยเหลือ
  กฏกติกาและมารยาท
แบบสอบถาม
คำถามที่พบบ่อย


ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) เลขที่ 20 ถนนบรมราชชนนี เขตตลิ่งชัน กรุงเทพฯ 10170 
Tel. +66 2 8809429 | Fax. +66 2 8809332 | E-mail. webmaster@sac.or.th 
สงวนลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2549    |   เงื่อนไขและข้อตกลง