ลืมรหัสผ่าน?

  สมัครสมาชิก   
ค้นหาข้อมูล
ค้นหาแบบละเอียด
  •   ความเป็นมาและหลักเหตุผล

    เพื่อรวบรวมงานวิจัยทางชาติพันธุ์ที่มีคุณภาพมาสกัดสาระสำคัญในเชิงมานุษยวิทยาและเผยแผ่สาระงานวิจัยแก่นักวิชาการ นักศึกษานักเรียนและผู้สนใจให้เข้าถึงงานวิจัยทางชาติพันธุ์ได้สะดวกรวดเร็วยิ่งขึ้น

  •   กลุ่มชาติพันธุ์และขอบเขตพื้นที่ที่จะสรุปงานวิจัยลงฐานข้อมูล

    ความหมายกลุ่มชาติพันธุ์มีการเปลี่ยนแปลงในช่วงเวลาต่างๆ กัน ในขั้นแรกนี้โครงการฯ เลือกเก็บเนื้อหา “กลุ่มชาติพันธุ์” ต่างๆ ที่ถูกมองว่าเป็น “ชนกลุ่มน้อย” ของประเทศไทย ฐานข้อมูลจึงไม่มีงานวิจัยที่เกี่ยวกับคนไทยภาคกลาง  ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ภาคเหนือ และภาคใต้ และยังไม่ได้รวมงานวิจัยเกี่ยวกับ “ชาวจีนโพ้นทะเล” ในประเทศไทย ซึ่งได้มีสถาบันวิชาการอื่นรวบรวมไว้แล้ว เช่น สถาบันวิจัยสังคม จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

    ภาพ-ข้าวห่อ อาหารของปกาเกอะญอ บ้านมอวาคี จ. เชียงใหม่
  •   ฐานข้อมูลจำแนกกลุ่มชาติพันธุ์ตามชื่อเรียกที่คนในใช้เรียกตนเอง ด้วยเหตุผลดังต่อไปนี้ คือ

    1. ชื่อเรียกที่ “คนอื่น” ใช้มักเป็นชื่อที่มีนัยในทางเหยียดหยาม ทำให้สมาชิกกลุ่มชาติพันธุ์ต่างๆ รู้สึกไม่ดี อยากจะใช้ชื่อที่เรียกตนเองมากกว่า ซึ่งคณะทำงานมองว่าน่าจะเป็น “สิทธิพื้นฐาน” ของการเป็นมนุษย์

    2. ชื่อเรียกชาติพันธุ์ของตนเองมีความชัดเจนว่าหมายถึงใคร มีเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมอย่างไร และตั้งถิ่นฐานอยู่แห่งใดมากกว่าชื่อที่คนอื่นเรียก ซึ่งมักจะมีความหมายเลื่อนลอย ไม่แน่ชัดว่าหมายถึงใคร เช่น คำว่า “ลัวะ” ถูกใช้ในเรียกรวมในกลุ่ม ลเวือะ ลัวะ และปลัง เป็นต้น


    ภาพ-เยาวชนปกาเกอะญอ บ้านมอวาคี จ.เชียงใหม่

  •  

    จากการรวบรวมงานวิจัยในฐานข้อมูลและหลักการจำแนกชื่อเรียกชาติพันธุ์ที่คนในใช้เรียกตนเอง พบว่า ประเทศไทยมีกลุ่มชาติพันธุ์มากกว่า 62 กลุ่ม


    ภาพ-สุภาษิตปกาเกอะญอ
  •   การจำแนกกลุ่มชนมีลักษณะพิเศษกว่าการจำแนกสรรพสิ่งอื่นๆ

    เพราะกลุ่มชนต่างๆ มีความรู้สึกนึกคิดและภาษาที่จะแสดงออกมาได้ว่า “คิดหรือรู้สึกว่าตัวเองเป็นใคร” ซึ่งการจำแนกตนเองนี้ อาจแตกต่างไปจากที่คนนอกจำแนกให้ ในการศึกษาเรื่องนี้นักมานุษยวิทยาจึงต้องเพิ่มมุมมองเรื่องจิตสำนึกและชื่อเรียกตัวเองของคนในกลุ่มชาติพันธุ์ 


    ภาพ-สลากย้อม งานบุญของยอง จ.ลำพูน
  •   มโนทัศน์ความหมายกลุ่มชาติพันธุ์มีการเปลี่ยนแปลงในช่วงเวลาต่างๆ กัน

    ในช่วงทศวรรษของ 2490-2510 ในสาขาวิชามานุษยวิทยา “กลุ่มชาติพันธุ์” คือ กลุ่มชนที่มีวัฒนธรรมเฉพาะแตกต่างจากกลุ่มชนอื่นๆ ซึ่งมักจะเป็นการกำหนดในเชิงวัตถุวิสัย โดยนักมานุษยวิทยาซึ่งสนใจในเรื่องมนุษย์และวัฒนธรรม

    แต่ความหมายของ “กลุ่มชาติพันธุ์” ในช่วงหลังทศวรรษ 
    2510 ได้เน้นไปที่จิตสำนึกในการจำแนกชาติพันธุ์บนพื้นฐานของความแตกต่างทางวัฒนธรรมโดยตัวสมาชิกชาติพันธุ์แต่ละกลุ่มเป็นสำคัญ... (อ่านเพิ่มใน เกี่ยวกับโครงการ/คู่มือการใช้)



    ภาพ-หาดราไวย์ จ.ภูเก็ต บ้านของอูรักลาโว้ย
  •   สนุก

    วิชาคอมพิวเตอร์ของนักเรียน
    ปกาเกอะญอ  อ. แม่ลาน้อย
    จ. แม่ฮ่องสอน


    ภาพโดย อาทิตย์    ทองดุศรี

  •   ข้าวไร่

    ผลิตผลจากไร่หมุนเวียน
    ของชาวโผล่ว (กะเหรี่ยงโปว์)   
    ต. ไล่โว่    อ.สังขละบุรี  
    จ. กาญจนบุรี

  •   ด้าย

    แม่บ้านปกาเกอะญอ
    เตรียมด้ายทอผ้า
    หินลาดใน  จ. เชียงราย

    ภาพโดย เพ็ญรุ่ง สุริยกานต์
  •   ถั่วเน่า

    อาหารและเครื่องปรุงหลัก
    ของคนไต(ไทใหญ่)
    จ.แม่ฮ่องสอน

     ภาพโดย เพ็ญรุ่ง สุริยกานต์
  •   ผู้หญิง

    โผล่ว(กะเหรี่ยงโปว์)
    บ้านไล่โว่ 
    อ.สังขละบุรี
    จ. กาญจนบุรี

    ภาพโดย ศรยุทธ เอี่ยมเอื้อยุทธ
  •   บุญ

    ประเพณีบุญข้าวใหม่
    ชาวโผล่ว    ต. ไล่โว่
    อ.สังขละบุรี  จ.กาญจนบุรี

    ภาพโดยศรยุทธ  เอี่ยมเอื้อยุทธ

  •   ปอยส่างลอง แม่ฮ่องสอน

    บรรพชาสามเณร
    งานบุญยิ่งใหญ่ของคนไต
    จ.แม่ฮ่องสอน

    ภาพโดยเบญจพล วรรณถนอม
  •   ปอยส่างลอง

    บรรพชาสามเณร
    งานบุญยิ่งใหญ่ของคนไต
    จ.แม่ฮ่องสอน

    ภาพโดย เบญจพล  วรรณถนอม
  •   อลอง

    จากพุทธประวัติ เจ้าชายสิทธัตถะ
    ทรงละทิ้งทรัพย์ศฤงคารเข้าสู่
    ร่มกาสาวพัสตร์เพื่อแสวงหา
    มรรคผลนิพพาน


    ภาพโดย  ดอกรัก  พยัคศรี

  •   สามเณร

    จากส่างลองสู่สามเณร
    บวชเรียนพระธรรมภาคฤดูร้อน

    ภาพโดยเบญจพล วรรณถนอม
  •   พระพาราละแข่ง วัดหัวเวียง จ. แม่ฮ่องสอน

    หล่อจำลองจาก “พระมหามุนี” 
    ณ เมืองมัณฑะเลย์ ประเทศพม่า
    ชาวแม่ฮ่องสอนถือว่าเป็นพระพุทธรูป
    คู่บ้านคู่เมืององค์หนึ่ง

    ภาพโดยเบญจพล วรรณถนอม

  •   เมตตา

    จิตรกรรมพุทธประวัติศิลปะไต
    วัดจองคำ-จองกลาง
    จ. แม่ฮ่องสอน
  •   วัดจองคำ-จองกลาง จ. แม่ฮ่องสอน


    เสมือนสัญลักษณ์ทางวัฒนธรรม
    เมืองไตแม่ฮ่องสอน

    ภาพโดยเบญจพล วรรณถนอม
  •   ใส

    ม้งวัยเยาว์ ณ บ้านกิ่วกาญจน์
    ต. ริมโขง อ. เชียงของ
    จ. เชียงราย
  •   ยิ้ม

    แม้ชาวเลจะประสบปัญหาเรื่องที่อยู่อาศัย
    พื้นที่ทำประมง  แต่ด้วยความหวัง....
    ทำให้วันนี้ยังยิ้มได้

    ภาพโดยเบญจพล วรรณถนอม
  •   ผสมผสาน

    อาภรณ์ผสานผสมระหว่างผ้าทอปกาเกอญอกับเสื้อยืดจากสังคมเมือง
    บ้านแม่ลาน้อย จ. แม่ฮ่องสอน
    ภาพโดย อาทิตย์ ทองดุศรี
  •   เกาะหลีเป๊ะ จ. สตูล

    แผนที่ในเกาะหลีเป๊ะ 
    ถิ่นเดิมของชาวเลที่ ณ วันนี้
    ถูกโอบล้อมด้วยรีสอร์ทการท่องเที่ยว
  •   ตะวันรุ่งที่ไล่โว่ จ. กาญจนบุรี

    ไล่โว่ หรือที่แปลเป็นภาษาไทยว่า ผาหินแดง เป็นชุมชนคนโผล่งที่แวดล้อมด้วยขุนเขาและผืนป่า 
    อาณาเขตของตำบลไล่โว่เป็นส่วนหนึ่งของป่าทุ่งใหญ่นเรศวรแถบอำเภอสังขละบุรี จังหวัดกาญจนบุรี 

    ภาพโดย ศรยุทธ เอี่ยมเอื้อยุทธ
  •   การแข่งขันยิงหน้าไม้ของอาข่า

    การแข่งขันยิงหน้าไม้ในเทศกาลโล้ชิงช้าของอาข่า ในวันที่ 13 กันยายน 2554 ที่บ้านสามแยกอีก้อ อ.แม่ฟ้าหลวง จ.เชียงราย
 
  Princess Maha Chakri Sirindhorn Anthropology Centre
Ethnic Groups Research Database
Sorted by date | title

   Record

 
Subject ออแรนายู มลายูมุสลิม มุสลิมมลายู,ป่าชายเลน,การใช้ทรัพยากร,ชุมชนประมง,ปัตตานี
Author วัฒนา สุกัณศิล
Title การเปลี่ยนแปลง ปัญหาและทางเลือกของชุมชนประมง: กรณีศึกษาการใช้ประโยชน์ป่าชาเลน หมู่บ้านดาโต๊ะ อำเภอยะหริ่ง จังหวัดปัตตานี
Document Type รายงานการวิจัย Original Language of Text -
Ethnic Identity ออแรนายู มลายูมุสลิม มุสลิมมลายู, Language and Linguistic Affiliations ออสโตรเนเชี่ยน
Location of
Documents
ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร Total Pages 42 Year 2539
Source สำนักวิทยาบริการ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี
Abstract

เนื้อหาของงานกล่าวถึงการเปลี่ยนแปลงและปัญหาการใช้ประโยชน์จากป่าชายเลนของชุมชนประมงบ้านดาโต๊ะ ตำบลแหลมโพธิ์อำเภอยะหริ่ง จังหวัดปัตตานี ซึ่งเป็นชุมชนที่อยู่รอบอ่าวปัตตานีที่ได้รับผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงเรื่องการใช้ป่าซึ่งเริ่มมาตั้งแต่อดีตเช่น การตัดต้นไม้ในป่าชายเลนเผาถ่าน นำมาทำเป็นฟืนเพื่อต้มกุ้งแห้ง ฯลฯ รวมทั้งนโยบายต่างๆจากทางการที่มีผลกระทบต่อการใช้ประโยชน์จากป่าชายเลนของคนในชุมชนบ้านดาโต๊ะ

Focus

ศึกษาการพึ่งพาอาศัยและการใช้ทรัพยากรป่าชายเลนของชุมชนประมงพื้นที่กรณีศึกษาในภาคใต้ (หน้า 2)และวิเคราะห์ถึงกระบวนการการเปลี่ยนแปลงเศรษฐกิจและสังคมที่ส่งผลกระทบต่อชุมชนที่เป็นกรณีศึกษา (หน้า 3)

Theoretical Issues

ไม่มี

Ethnic Group in the Focus

ประชาชนกรณีศึกษาเป็นมุสลิมที่อยู่หมู่บ้านดาโต๊ะ ตำบลแหลมโพธิ์ อำเภอยะหริ่ง จังหวัดปัตตานี (หน้า 8)

Language and Linguistic Affiliations

ไม่มี

Study Period (Data Collection)

กรกฎาคม 2535-กรกฎาคม 2536 (หน้า 7)

History of the Group and Community

ชุมชนบ้านดาโต๊ะมีอายุการตั้งชุมชนประมาณ 200 ปี สันนิษฐานว่าช่วงก่อนปี 2398 หมู่บ้านดาโต๊ะเป็นชุมชนประมงขนาดเล็ก ทำการผลิตเพื่อยังชีพ(หน้า 14) ทำการประมงเพื่อนำปลาไปแลกผลผลิตจากชุมชนอื่นเช่น ข้าว ผัก ผลไม้เป็นต้น เพราะไม่สามารถผลิตได้เองในชุมชน (หน้า 15)

Settlement Pattern

ไม่มีข้อมูล

Demography

ประชากรกรณีศึกษาเป็นหัวหน้าครัวเรือนกลุ่มตัวอย่าง 50 ครัวเรือน จากครัวเรือนทั้งหมด 240 ครัวเรือน (หน้า 7) ในหมู่บ้านดาโต๊ะ ตำบลแหลมโพธิ์ อำเภอยะหริ่ง จังหวัดปัตตานี (หน้า 8) หมู่บ้านดาโต๊ะเป็นหนึ่งในหมู่บ้านที่อยู่รอบอ่าวปัตตานี 20 หมู่บ้านซึ่งมีครัวเรือนทั้งหมดประมาณ 4000 ครัวเรือนโดยทำอาชีพประมงจำนวน 2,349 ครัวเรือน (ข้อมูลปี 2528)(หน้า 25)

Economy

เศรษฐกิจ คนในหมู่บ้านทำอาชีพประมงเป็นอาชีพหลัก และแปรรูปสัตว์น้ำเป็นอาชีพเสริม เช่นแกะเนื้อปู ทำข้าวเกรียบ นอกจากนี้ยังเลี้ยงสัตว์ได้แก่ แพะ แกะ เป็ด ไก่ และเลี้ยงปลาดุก (หน้า 9)

Social Organization

ไม่มีข้อมูล

Political Organization

ส่วนหนึ่งที่ทำให้ป่าชายเลนถูกทำลายเป็นจำนวนมาก เนื่องจากรัฐได้ออกกฎหมายที่เกี่ยวกับการใช้ประโยชน์จากป่าชายเลน เช่นพระราชบัญญัติป่าไม้ปี 2484 ได้ให้โอกาสเอกชนใช้ประโยชน์เรื่องป่าไม้ เช่นการเผาถ่านโยรัฐได้อนุญาตให้เอกชนเข้ามาตัดต้นไม้ได้ปีต่อปีโดยไม่ต้องปลูกปลูกต้นไม้เพิ่มเติมในส่วนที่ตัดไป เช่นเมื่อปี พ.ศ.2486ในพื้นที่แหลมตาชี มี้ตาเผาถ่านจำนวน 4 เตา ดังนั้นจึงทำให้ป่าชายเลนถูกตัดเป็นจำนวนมาก (หน้า 17)

Belief System

ชุมชนประมงบ้านดาโต๊ะมีความผูกพันกับป่าชายเลนดังนั้นจึงทำให้เกิดความเชื่อของชุมชนเกี่ยวกับป่าชายเลนหรือวัฒนธรรมป่าชายเลน โดยแบ่งออกเป็น 4 ส่วนคือ (หน้า 9,10) 1 )เป็นความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับสภาพป่า เช่นสภาพป่า ที่ตั้ง การเปลี่ยนแปลงเกี่ยวกับสภาพป่า 2 )ความรู้เรื่องการใช้ประโยชน์จากป่าชายเลนเช่นการใช้ประโยชน์จากต้นไม้ เช่นการนำไม้มาใช้ประโยชน์ บริโภค เป็นยารักษาโรค ใช้ป่าชายเลนเป็นแหล่งจับสัตว์น้ำ เป็นต้น (หน้า 10) 3)เป็นส่วนของความเข้าใจ สิทธิ ระเบียบ ธรรมเนียมในการใช้ประโยชน์จากป่าชายเลน (เรื่องและตารางหน้า 11,12) 4)เกี่ยวกับความเชื่อทางศาสนาที่ว่าทรัพยากรเป็นของพระเจ้าทรัพยากรสิ่งแวดล้อมเป็นของสาธารณะ เป็นต้น (หน้า 13) เชื่อว่าทรัพยากรเป็นของพระเจ้า ทรัพยากรสิ่งแวดล้อมเป็นของสาธารณะ นอกจากนี้ยังมีความเชื่อเรื่องผี(ฮันตู)ที่อยู่ในป่าชายเลนโดยจะทำพิธีเซ่นไหว้ต้นไม้ใหญ่เมื่อเป็นไข้ (หน้า 13) ซึ่งความเชื่อเช่นนี้ก็เป็นการช่วยในการใช้ประโยชน์และการรักษาทรัพยากรป่าชายเลนของชุมชน (หน้า 15)

Education and Socialization

ไม่มีข้อมูล

Health and Medicine

การใช้ประโยชน์จากป่าชายเลน เช่นการนำพืช ต้นไม้ในป่ามาบริโภคเป็นยารักษาโรค (หน้า 9)

Art and Crafts (including Clothing Costume)

การใช้ประโยชน์จากป่าชายเลนเช่น นำเปลือกไม้มาย้อมอวน และนำไม้มาทำเครื่องมือประมง (หน้า 9) เช่น มือแฆ เป็นเครื่องมือประมงโดยนำกิ่งไม้ เศษไม้มากองเป็นหย่อม เอาไว้ในทะเล เพื่อเป็นที่ดักจับปลา (หน้า 20,24)

Folklore

ไม่มี

Ethnicity (Ethnic Identity, Boundaries and Ethnic Relation)

ไม่มี

Social Cultural and Identity Change

การเปลี่ยนแปลงเรื่องการใช้ประโยชน์จากป่าชายเลน ป่าชายเลนในชุมชนได้เกิดการเปลี่ยนแปลงคือ พ.ศ.2480 เกิดการขยายตัวด้านสัตว์น้ำแปรรูป เช่นการทำกุ้งแห้ง (หน้า 16) คนจีนได้เข้ามาอยู่ในชุมชนเพื่อทำกุ้งแห้ง ธุรกิจนี้ต้องใช้ฟืนมาต้มกุ้ง จึงเป็นสาเหตุให้เกิดการตัดต้นไม้ในป่าชายเลนเป็นจำนวนมาก (หน้า 17)

Critic Issues

Other Issues

ไม่มี

Google Map

Map/Illustration

ภาพ อ่าวปัตตานีและที่ตั้งหมู่บ้านดาโต๊ะ (หน้า 2) ทรัพยากรและการใช้ประโยชน์พื้นที่รอบอ่าวปัตตานี (หน้า 7) การตั้งถิ่นฐาน,ป่าชายเลน(หน้า 8) ตาราง พืชและสัตว์ในป่าชายเลน (หน้า 10) การใช้ประโยชน์จากป่าชายเลน (หน้า 11) การใช้ประโยชน์จากป่าตาโล๊ะ (หน้า 12)ความคิดเห็นต้อลักษณะงานของเจ้าหน้าที่รัฐ (หน้า 23,24) สภาพป่าชายเลนของประเทศ ภาคใต้ และจังหวัดปัตตานี (หน้า 25) ความคิดเห็นของชาวบ้านต่อป่าตาโล๊ะและการใช้ประโยชน์ (หน้า 27) อาชีพ ทรัพย์สินและหนี้สิน (หน้า 28) สาเหตุที่ป่าตาโล๊ะเสื่อมโทรม (หน้า 31)

Text Analyst ภูมิชาย คชมิตร Date of Report 27 พ.ค. 2562
TAG ออแรนายู มลายูมุสลิม มุสลิมมลายู, ป่าชายเลน, การใช้ทรัพยากร, ชุมชนประมง, ปัตตานี, Translator -
 
 

 

ฐานข้อมูลอื่นๆของศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร
  ฐานข้อมูลพิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นในประเทศไทย
จารึกในประเทศไทย
จดหมายเหตุทางมานุษยวิทยา
แหล่งโบราณคดีที่สำคัญในประเทศไทย
หนังสือเก่าชาวสยาม
ภาพยนตร์ชาติพันธุ์
ข่าวมานุษยวิทยา
ICH Learning Resources
ฐานข้อมูลเอกสารโบราณภูมิภาคตะวันตกในประเทศไทย
ฐานข้อมูลประเพณีท้องถิ่นในประเทศไทย
ฐานข้อมูลสังคม - วัฒนธรรมเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
เมนูหลักภายในเว็บไซต์
  หน้าหลัก
งานวิจัยชาติพันธุ์ในประเทศไทย
บทความชาติพันธุ์
ข่าวชาติพันธุ์
เครือข่ายชาติพันธุ์
เกี่ยวกับเรา
เมนูหลักภายในเว็บไซต์
  ข้อมูลโครงการ
ทีมงาน
ติดต่อเรา
ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร
ช่วยเหลือ
  กฏกติกาและมารยาท
แบบสอบถาม
คำถามที่พบบ่อย


ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) เลขที่ 20 ถนนบรมราชชนนี เขตตลิ่งชัน กรุงเทพฯ 10170 
Tel. +66 2 8809429 | Fax. +66 2 8809332 | E-mail. webmaster@sac.or.th 
สงวนลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2549    |   เงื่อนไขและข้อตกลง