ค้นหาข้อมูล
ค้นหาแบบละเอียด
  •   ความเป็นมาและหลักเหตุผล

    เพื่อรวบรวมงานวิจัยทางชาติพันธุ์ที่มีคุณภาพมาสกัดสาระสำคัญในเชิงมานุษยวิทยาและเผยแผ่สาระงานวิจัยแก่นักวิชาการ นักศึกษานักเรียนและผู้สนใจให้เข้าถึงงานวิจัยทางชาติพันธุ์ได้สะดวกรวดเร็วยิ่งขึ้น

  •   กลุ่มชาติพันธุ์และขอบเขตพื้นที่ที่จะสรุปงานวิจัยลงฐานข้อมูล

    ความหมายกลุ่มชาติพันธุ์มีการเปลี่ยนแปลงในช่วงเวลาต่างๆ กัน ในขั้นแรกนี้โครงการฯ เลือกเก็บเนื้อหา “กลุ่มชาติพันธุ์” ต่างๆ ที่ถูกมองว่าเป็น “ชนกลุ่มน้อย” ของประเทศไทย ฐานข้อมูลจึงไม่มีงานวิจัยที่เกี่ยวกับคนไทยภาคกลาง  ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ภาคเหนือ และภาคใต้ และยังไม่ได้รวมงานวิจัยเกี่ยวกับ “ชาวจีนโพ้นทะเล” ในประเทศไทย ซึ่งได้มีสถาบันวิชาการอื่นรวบรวมไว้แล้ว เช่น สถาบันวิจัยสังคม จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

    ภาพ-ข้าวห่อ อาหารของปกาเกอะญอ บ้านมอวาคี จ. เชียงใหม่
  •   ฐานข้อมูลจำแนกกลุ่มชาติพันธุ์ตามชื่อเรียกที่คนในใช้เรียกตนเอง ด้วยเหตุผลดังต่อไปนี้ คือ

    1. ชื่อเรียกที่ “คนอื่น” ใช้มักเป็นชื่อที่มีนัยในทางเหยียดหยาม ทำให้สมาชิกกลุ่มชาติพันธุ์ต่างๆ รู้สึกไม่ดี อยากจะใช้ชื่อที่เรียกตนเองมากกว่า ซึ่งคณะทำงานมองว่าน่าจะเป็น “สิทธิพื้นฐาน” ของการเป็นมนุษย์

    2. ชื่อเรียกชาติพันธุ์ของตนเองมีความชัดเจนว่าหมายถึงใคร มีเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมอย่างไร และตั้งถิ่นฐานอยู่แห่งใดมากกว่าชื่อที่คนอื่นเรียก ซึ่งมักจะมีความหมายเลื่อนลอย ไม่แน่ชัดว่าหมายถึงใคร เช่น คำว่า “ลัวะ” ถูกใช้ในเรียกรวมในกลุ่ม ลเวือะ ลัวะ และปลัง เป็นต้น


    ภาพ-เยาวชนปกาเกอะญอ บ้านมอวาคี จ.เชียงใหม่

  •  

    จากการรวบรวมงานวิจัยในฐานข้อมูลและหลักการจำแนกชื่อเรียกชาติพันธุ์ที่คนในใช้เรียกตนเอง พบว่า ประเทศไทยมีกลุ่มชาติพันธุ์มากกว่า 62 กลุ่ม


    ภาพ-สุภาษิตปกาเกอะญอ
  •   การจำแนกกลุ่มชนมีลักษณะพิเศษกว่าการจำแนกสรรพสิ่งอื่นๆ

    เพราะกลุ่มชนต่างๆ มีความรู้สึกนึกคิดและภาษาที่จะแสดงออกมาได้ว่า “คิดหรือรู้สึกว่าตัวเองเป็นใคร” ซึ่งการจำแนกตนเองนี้ อาจแตกต่างไปจากที่คนนอกจำแนกให้ ในการศึกษาเรื่องนี้นักมานุษยวิทยาจึงต้องเพิ่มมุมมองเรื่องจิตสำนึกและชื่อเรียกตัวเองของคนในกลุ่มชาติพันธุ์ 


    ภาพ-สลากย้อม งานบุญของยอง จ.ลำพูน
  •   มโนทัศน์ความหมายกลุ่มชาติพันธุ์มีการเปลี่ยนแปลงในช่วงเวลาต่างๆ กัน

    ในช่วงทศวรรษของ 2490-2510 ในสาขาวิชามานุษยวิทยา “กลุ่มชาติพันธุ์” คือ กลุ่มชนที่มีวัฒนธรรมเฉพาะแตกต่างจากกลุ่มชนอื่นๆ ซึ่งมักจะเป็นการกำหนดในเชิงวัตถุวิสัย โดยนักมานุษยวิทยาซึ่งสนใจในเรื่องมนุษย์และวัฒนธรรม

    แต่ความหมายของ “กลุ่มชาติพันธุ์” ในช่วงหลังทศวรรษ 
    2510 ได้เน้นไปที่จิตสำนึกในการจำแนกชาติพันธุ์บนพื้นฐานของความแตกต่างทางวัฒนธรรมโดยตัวสมาชิกชาติพันธุ์แต่ละกลุ่มเป็นสำคัญ... (อ่านเพิ่มใน เกี่ยวกับโครงการ/คู่มือการใช้)



    ภาพ-หาดราไวย์ จ.ภูเก็ต บ้านของอูรักลาโว้ย
  •   สนุก

    วิชาคอมพิวเตอร์ของนักเรียน
    ปกาเกอะญอ  อ. แม่ลาน้อย
    จ. แม่ฮ่องสอน


    ภาพโดย อาทิตย์    ทองดุศรี

  •   ข้าวไร่

    ผลิตผลจากไร่หมุนเวียน
    ของชาวโผล่ว (กะเหรี่ยงโปว์)   
    ต. ไล่โว่    อ.สังขละบุรี  
    จ. กาญจนบุรี

  •   ด้าย

    แม่บ้านปกาเกอะญอ
    เตรียมด้ายทอผ้า
    หินลาดใน  จ. เชียงราย

    ภาพโดย เพ็ญรุ่ง สุริยกานต์
  •   ถั่วเน่า

    อาหารและเครื่องปรุงหลัก
    ของคนไต(ไทใหญ่)
    จ.แม่ฮ่องสอน

     ภาพโดย เพ็ญรุ่ง สุริยกานต์
  •   ผู้หญิง

    โผล่ว(กะเหรี่ยงโปว์)
    บ้านไล่โว่ 
    อ.สังขละบุรี
    จ. กาญจนบุรี

    ภาพโดย ศรยุทธ เอี่ยมเอื้อยุทธ
  •   บุญ

    ประเพณีบุญข้าวใหม่
    ชาวโผล่ว    ต. ไล่โว่
    อ.สังขละบุรี  จ.กาญจนบุรี

    ภาพโดยศรยุทธ  เอี่ยมเอื้อยุทธ

  •   ปอยส่างลอง แม่ฮ่องสอน

    บรรพชาสามเณร
    งานบุญยิ่งใหญ่ของคนไต
    จ.แม่ฮ่องสอน

    ภาพโดยเบญจพล วรรณถนอม
  •   ปอยส่างลอง

    บรรพชาสามเณร
    งานบุญยิ่งใหญ่ของคนไต
    จ.แม่ฮ่องสอน

    ภาพโดย เบญจพล  วรรณถนอม
  •   อลอง

    จากพุทธประวัติ เจ้าชายสิทธัตถะ
    ทรงละทิ้งทรัพย์ศฤงคารเข้าสู่
    ร่มกาสาวพัสตร์เพื่อแสวงหา
    มรรคผลนิพพาน


    ภาพโดย  ดอกรัก  พยัคศรี

  •   สามเณร

    จากส่างลองสู่สามเณร
    บวชเรียนพระธรรมภาคฤดูร้อน

    ภาพโดยเบญจพล วรรณถนอม
  •   พระพาราละแข่ง วัดหัวเวียง จ. แม่ฮ่องสอน

    หล่อจำลองจาก “พระมหามุนี” 
    ณ เมืองมัณฑะเลย์ ประเทศพม่า
    ชาวแม่ฮ่องสอนถือว่าเป็นพระพุทธรูป
    คู่บ้านคู่เมืององค์หนึ่ง

    ภาพโดยเบญจพล วรรณถนอม

  •   เมตตา

    จิตรกรรมพุทธประวัติศิลปะไต
    วัดจองคำ-จองกลาง
    จ. แม่ฮ่องสอน
  •   วัดจองคำ-จองกลาง จ. แม่ฮ่องสอน


    เสมือนสัญลักษณ์ทางวัฒนธรรม
    เมืองไตแม่ฮ่องสอน

    ภาพโดยเบญจพล วรรณถนอม
  •   ใส

    ม้งวัยเยาว์ ณ บ้านกิ่วกาญจน์
    ต. ริมโขง อ. เชียงของ
    จ. เชียงราย
  •   ยิ้ม

    แม้ชาวเลจะประสบปัญหาเรื่องที่อยู่อาศัย
    พื้นที่ทำประมง  แต่ด้วยความหวัง....
    ทำให้วันนี้ยังยิ้มได้

    ภาพโดยเบญจพล วรรณถนอม
  •   ผสมผสาน

    อาภรณ์ผสานผสมระหว่างผ้าทอปกาเกอญอกับเสื้อยืดจากสังคมเมือง
    บ้านแม่ลาน้อย จ. แม่ฮ่องสอน
    ภาพโดย อาทิตย์ ทองดุศรี
  •   เกาะหลีเป๊ะ จ. สตูล

    แผนที่ในเกาะหลีเป๊ะ 
    ถิ่นเดิมของชาวเลที่ ณ วันนี้
    ถูกโอบล้อมด้วยรีสอร์ทการท่องเที่ยว
  •   ตะวันรุ่งที่ไล่โว่ จ. กาญจนบุรี

    ไล่โว่ หรือที่แปลเป็นภาษาไทยว่า ผาหินแดง เป็นชุมชนคนโผล่งที่แวดล้อมด้วยขุนเขาและผืนป่า 
    อาณาเขตของตำบลไล่โว่เป็นส่วนหนึ่งของป่าทุ่งใหญ่นเรศวรแถบอำเภอสังขละบุรี จังหวัดกาญจนบุรี 

    ภาพโดย ศรยุทธ เอี่ยมเอื้อยุทธ
  •   การแข่งขันยิงหน้าไม้ของอาข่า

    การแข่งขันยิงหน้าไม้ในเทศกาลโล้ชิงช้าของอาข่า ในวันที่ 13 กันยายน 2554 ที่บ้านสามแยกอีก้อ อ.แม่ฟ้าหลวง จ.เชียงราย
 
  Princess Maha Chakri Sirindhorn Anthropology Centre
Ethnic Groups Research Database
Sorted by date | title

   Record

 
Subject ลาหู่, ภูมิปัญญาท้องถิ่น, คุณภาพชีวิต, เชียงราย, ภาคเหนือ, ประเทศไทย
Author อรรถพงษ์ อินทพงษ์
Title การศึกษาคุณภาพชีวิตตามภูมิปัญญาท้องถิ่นของชาวไทยภูเขา ตำบลวาวี อำเภอแม่สรวย จังหวัดเชียงราย
Document Type วิทยานิพนธ์ Original Language of Text -
Ethnic Identity ลาหู่ ลาฮู, Language and Linguistic Affiliations -
Location of
Documents
มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย
ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)
[เอกสารฉบับเต็ม]
Total Pages 181 Year 2551
Source มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย
Abstract

คุณภาพชีวิตตามภูมิปัญญาท้องถิ่นของชาวไทยภูเขาภายใต้หลักเกณฑ์ คนไทยแข็งแรงเมืองไทยแข็งแรงเฉพาะราย โดยภาพรวมแล้วคุณภาพชีวิตตามภูมิปัญญาท้องถิ่นของชาวไทยภูเขา ด้านออกกำลังกาย ด้านอาหาร ด้านอารมณ์ และด้านอานามัยสิ่งแวดล้อม มีคุณภาพชีวิตอยู่ในระดับน้อย ส่วนทางด้านอโรคยาและด้านอบายมุข มีคุณภาพชีวิตอยู่ในระดับมาก แยกได้ เผ่ากะเหรี่ยงเป็นอันดับแรก รองลงมา ชาวไทยภูเขาเผ่าอาข่า รองลงมาชาวไทยภูเขาเผ่าลาหู่ ตามลำดับ และคุณภาพชีวิตตามภูมิปัญญาท้องถิ่นเมืองไทยแข็งแรง ชาวไทยภูเขาทั้ง 3 เผ่า โดยภาพรวมอยู่ระดับน้อย การเปรียบเทียบคุณภาพชีวิตตามภูมิปัญญาท้องถิ่นของชาวไทยภูเขาภายใต้หลักเกณฑ์คนไทยแข็งแรงเมืองไทยแข็งแรง ระหว่างกลุ่มทั้ง 3 เผ่า โดยภาพรวมแล้ว คุณภาพชีวิตตามภูมิปัญญาท้องถิ่นของชาวไทยภูเขา ด้านออกกำลังกาย ด้านอาหาร ด้านอารมณ์ และด้านอนามัยสิ่งแวดล้อมมีคุณภาพชีวิตอยู่ในระดับไม่แตกต่างกัน ในรูปแบบของการกระบวนการเรียนรู้ในครอบครัวที่มีลักษณะของการสั่งสอนถ่ายทอดจากผู้อาวุโสในครอบครัวไปสู่ลูกหลานและเครือญาติกระบวนการเรียนรู้ในระบบพื้นบ้าน มีลักษณะความเชื่อถือ ศรัทธา วัฒนธรรม ประเพณี พิธีกรรมและองค์ความรู้ต่างๆ ที่สัมพันธ์กับการดำรงชีวิตของคนในชุมชนที่มีลักษณะคล้ายคลึงกัน ด้านอโรคยาและด้านอบายมุข มีคุณภาพชีวิตอยู่ในระดับแตกต่างกัน ในรูปแบบพฤติกรรมของบุคคล ครอบครัว และชุมชน การใช้กฏเกณฑ์ต่างๆ แต่ละเผ่าเป็นเครื่องมือที่สำคัญในการควบคุมให้ปฏิบัติต่อสิ่งต่างๆ ในขอบเขตที่พอดีการใช้ประสบการณ์เดิมและการแลกเปลี่ยนประสบการณ์ ซึ่งกันและกันในแต่ละเผ่าที่สืบทอดกันมาตั้งแต่บรรพบุรุษ โดยมีผู้นำและผู้อาวุโส ในหมู่บ้านเป็นแกนนำในการตัดสินใจว่าสิ่งใดเป็นสิ่งดีจึงดำเนินตามรอบบรรพบุรุษของแต่ละเผ่า จึงเป็นลัทธิของชนเผ่าแยกได้ว่าเผ่ากะเหรี่ยงและเผ่าอาข่า แตกต่างกับเผ่าลาหู่ มีการดำรงชีวิตของคนในชุมชนที่มีลักษณะคล้ายคลึงกันแต่แตกต่างกันพฤติกรรมสุขภาพด้านอโรคยาและอบายมุข

Focus

ศึกษาชาวไทยภูเขาเผ่าลาหู่ เผ่าอาข่าและเผ่ากะเหรี่ยง หมู่ 5, 6, 7, 8 และ 9 ตำบลวาวี อำเภอแม่สรวย จังหวัดเชียงราย ในมิติภูมิปัญญากับคุณภาพชีวิต 

Theoretical Issues

ชาวไทยภูเขามีภูมิปัญญาในการดูแลตนเอง โดยเปรียบเทียบดัดแปลงใช้เกณฑ์ตัวชี้วัดคนไทยแข็งแรง เมืองไทยแข็งแรง (6 อ.) ด้านการออกกำลังกาย ด้านอาหาร ด้านอารมณ์ ด้านโรคยา ด้านอนามัยสิ่งแวดล้อม และด้านอบายมุข มาใช้เกี่ยวกับสภาพแวดล้อมที่อยู่อาศัย อาชีพ เอกลักษณ์ วิถีชีวิต ประเพณี วัฒนธรรม ความเชื่อ และการใช้สมุนไพร ของแต่ละเผ่า ด้วยวิธีการแบบสอบถาม จากการสัมภาษณ์แล้วบันทึกข้อมูลแล้วนำข้อมูลที่ได้มาวิเคราะห์ด้วยการบรรยายและอธิบาย

Ethnic Group in the Focus

ลาหู่ อาข่าและกะเหรี่ยง

Language and Linguistic Affiliations

Study Period (Data Collection)

2550-2551  

History of the Group and Community

Settlement Pattern

Demography

Economy

Social Organization

Political Organization

Belief System

Education and Socialization

Health and Medicine

คุณภาพชีวิตของชาวไทยภูเขาภายใต้หลักเกณฑ์คนไทยแข็งแรงเมืองไทยแข็งแรง (6 อ.) สรุปได้คือ อ. ที่ 1 ออกกำลังกาย คุณภาพชีวิตของประชาชนชาวไทยภูเขา ทั้ง 3 เผ่า ประกอบด้วย กิจกรรมกับการเคลื่อนไหวร่างกาย เป็นส่วนหนึ่งในการออกกำลังกาย ซึ่งสอดคล้องกับในวิถีชีวิตความเป็นอยู่ของประชาชนชาวไทยภูเขา โดยมีผู้อาวุโสของครอบครัวเป็นผู้มีบทบาทในการชี้แนวทางการปฏิบัติตัว การถ่ายทอดความรู้ การคอยกระตุ้น และชี้แนวทางในด้านต่างๆ ที่ได้รับจากประสบการณ์ หรือได้รับการถ่ายทอดจากบุรุษในลักษณะของเครือญาติทำให้มีการช่วยเหลือเกื้อกูลกัน โดยมีการสอดแทรกในพิธีกรรม ประเพณี วัฒนธรรมและความเชื่อเข้าเชื่อมโยงเข้าการประกอบอาชีพเกษตรกรรมและการดำเนินชีวิตเป็นประจำในชุมชนของตนเองของครอบครัวและของชุมชน อ. ที่ 2 อาหาร คุณภาพชีวิตของประชาชนชาวไทยภูเขา ทั้ง 3 เผ่า ประกอบด้วยพฤติกรรมบุคคลเกี่ยวกับด้านทำอาหารให้ถูกสุขลักษณะ อาหารเป็นความต้องการขั้นพื้นฐานในชีวิตประจำวัน ด้านร่างกาย จิตใจ และสังคมของบุคคลประชาชนชาวไทยภูเขา ทั้ง 3 เผ่า มีกิจกรรม โดยเลี้ยงสัตว์ การหาของป่า ปลูกพืชในครัวเรือน การหาปลา และการล่าสัตว์ป่าในป่าชุมชนใกล้หมู่บ้าน นำมาบริโภค ส่วนที่เหลือจะนำมาขายต่อเป็นกิจกรรมประจำวันของตนเอง ครอบครัวและเครือญาติ อ. ที่ 3 อารมณ์ คุณภาพชีวิตของประชาชนชาวไทยภูเขา ทั้ง 3 เผ่า มี กิจกรรมเกี่ยวกับด้านอารมณ์ ประกอบด้วย ความรู้สึก จิตใจ สมาธิ ความเครียด และภาวะทางด้านอารมณ์ที่บ่งบอกถึงความสามารถในการเผชิญปัญหาต่างๆ ที่เกิดขึ้น ไม่ว่าทางด้านร่างกาย จิตใจ สมาธิ ด้วยภูมิปัญญาจากบรรพบุรุษที่มีการสอดแทรกในพิธีกรรม ประเพณี วัฒนธรรมและความเชื่อของชุมชน ช่วยให้มีการผ่อนคลายและแรงสนับสนุนจากครอบครัว บิดา มารดา ญาติพี่น้องช่วยเหลือในระดับหนึ่ง อ. ที่ 4 อโรคยา คุณภาพชีวิตของประชาชนชาวไทยภูเขา ทั้ง 3 เผ่า มีกิจกรรมเกี่ยวกับด้านอโรคยา ประกอบด้วยการเรียนรู้ การพึ่งพา ขอความช่วยเหลือ ความพอใจและความเชื่อ ครอบครัวประชาชนชาวไทยภูเขาทั้ง 3 เผ่าเป็นผู้มีบทบาทในการชี้แนะแนว การปฏิบัติตัว การสอนให้กระทำตามแบบอย่างพ่อแม่ในการดูแลสุขภาพ เมื่อเกิดการเจ็บป่วยต้องแสวงหาทางรักษาด้วยตนเอง จึงส่งผลให้ประชาชนชาวไทยภูเขาทั้ง 3 เผ่า มีความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับการดูแลสุขภาพมีการถ่ายทอดและแลกเปลี่ยนความรู้ ประสบการณ์ด้านสุขภาพระหว่างบุคคลในครอบครัว เครือญาติ และเพื่อนบ้าน โดยคนที่ไม่รู้ได้นำไปปฏิบัติ แล้วนำความรู้ที่ตนเองได้รับถ่ายทอดให้คนอื่นต่อไป จากรุ่นหนึ่งไปสู่รุ่นหนึ่ง ซึ่งการถ่ายทอดความรู้จากบรรพบุรุษนั้นเป็นประสบการณ์และความรู้ที่กระทำสืบเนื่องกันมาจนเป็นทักษะในการดูแลสุขภาพ อ. ที่ 5 อนามัยสิ่งแวดล้อม คุณภาพชีวิตของประชาชนชาวไทยภูเขา ทั้ง 31 เผ่า ประกอบด้วย กิจกรรมเกี่ยวกับด้านอนามัยสิ่งแวดล้อม ประกอบด้วยลักษณะที่ตั้งหมู่บ้าน ความปลอดภัย สิ่งรบกวน ความอุดมสมบูรณ์ ทรัพยากรธรรมชาติต่างๆ ตลอดจนผู้นำชุมชน ผู้อาวุโส ที่ช่วยรักษาสภาพอนามัยสิ่งแวดล้อมชุมชน ให้ปลอดภัยแก่สมาชิกในชุมชน เพราะชุมชนต้องพึ่งพาอาศัยแหล่งธรรมชาติ ไม่ว่าจะเป็นแหล่งอาหาร ที่อยู่อาศัย ยารักษาโรค ซึ่งชุมชนห่างไกลจากชุมชนเมืองจึงต้องช่วยเหลือพึ่งพิงซึ่งกันและกัน อ. ที่ 6 อบายมุข คุณภาพชีวิตของประชาชนชาวไทยภูเขาทั้ง 3 เผ่ามีกิจกรรมเกี่ยวกับด้านอบายมุข ประกอบด้วย กฎข้อห้ามชุมชนเผ่า สิ่งเสพติด เช่น บุหรี่ เหล้า และสิ่งมึนเมาต่างๆ ประชาชนชาวไทยภูเขาทั้ง 3 เผ่า จะมีกฎข้อห้ามประจำเผ่าแต่ละเผ่า สิ่งเสพติดในชุมชนจะมีกฎข้อห้ามให้สมาชิกในชุมชนผลิตสิ่งเสพติดในแต่ละชุมชนแต่ละเผ่า เป็นกฎข้อห้ามรุนแรงของชุมชน แต่ให้กระทำเฉพาะในเทศกาลประเพณี วัฒนธรรมของชนเผ่าเพียงชั่วคราวเท่านั้น ยกเว้นกฎข้อห้ามของชุมชนต้องดำเนินต่อไป เมื่อนำมาเปรียบเทียบการเรื่อง อ. ที่ 3 ด้านอบายมุขตามนโยบายเมืองไทยแข็งแรงแล้วประชาชนชาวไทยภูเขา ทั้ง 3 เผ่า ไม่กระทำผิดกฎข้อห้ามของชุมชน สิ่งเสพติดค่อยๆ ลดลงเพื่อไม่ให้ไปสู่ลูกหลานในชุมชน และมุ่งมั่นไม้ให้สมาชิกใหม่ๆ หลีกเลี่ยงเสพสิ่งเสพติดที่เป็นโทษต่อสุขภาพร่างกายและชุมชนปลอดภัยจากสิ่งเสพติด (หน้า, 95-100)

Art and Crafts (including Clothing Costume)

Folklore

Ethnicity (Ethnic Identity, Boundaries and Ethnic Relation)

Social Cultural and Identity Change

กลุ่มชนเผ่าเกิดการเรียนรู้การดูแลสุขภาพจากการถ่ายทอดจากบรรพบุรุษ การใช้ประสบการณ์เดิมและการแลกเปลี่ยนประสบการณ์ซึ่งกันและกัน จากวัฒนธรรม ประเพณีพิธีกรรม และความเชื่อ ภูมิปัญญาท้องถิ่นในรูปแบบของกระบวนการเรียนรู้ในครอบครัวที่มีลักษณะของการสั่งสอน ถ่ายทอดจากผู้อาวุโสในครอบครัวไปสู่ลูกหลานและเครือญาติ กระบวนการเรียนรู้ในระบบพื้นบ้าน มีลักษณะของความเชื่อถือ ศรัทธา และเป็นภูมิปัญญาท้องถิ่นที่มีมาตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน ตลอดจนการเปลี่ยนทางสังคม เศรษฐกิจ การศึกษา การเมืองการปกครอง วัฒนธรรม ประเพณี พิธีกรรม และความเชื่อ รวมไปถึงปัจจัยภายนอกที่สนับสนุนให้เกิดกระบวนการเรียนรู้จากภายในนอกชุมชนหรือปัจจัยภายใน คือ การเปลี่ยนแปลงความเชื่อเกี่ยวกับการดูแลป้องกันและการส่งเสริมสุขภาพ ด้านภูมิปัญญาท้องถิ่นถือเป็นปัจจัยสำคัญต่อการสร้างความเข้มแข็งของชุมชน เนื่องด้วยภูมิปัญญาท้องถิ่นตลอดจนความเชื่อ ระบบคุณค่า ระบบความคิด ของชุมชน เป็นเครื่องยึดเหนี่ยวเชื่อมโยงในชุมชนเอาไว้ด้วยกัน องค์ความรู้ต่างๆ ที่สัมพันธ์กับการดำรงชีวิตของคนในชุมชน ได้แก่ การทำมาหากิน การกินอยู่หลับนอน ในชีวิตประจำวัน การจัดการเกี่ยวกับปัจจัยสี่ ได้แก่ บ้านเรือนที่อยู่อาศัย เครื่องนุ่งห่ม อาหารและยารักษาโรค
ภูมิปัญญาเป็นบ่อเกิดของพฤติกรรมของบุคคลและสังคมซึ่งถูกถ่ายทอดมาเป็นความเชื่อ ระบบคุณค่า ระบบความคิดของสมาชิกในชุมชน รูปแบบของการถ่ายทอดอาจที่ถูกบันทึกเป็นตำราหรือคู่มือต่างๆ  หรือถ่ายทอดโดยการบอกเล่าตามความทรงจำหรือการยึดถือปฏิบัติสืบต่อๆ กันมา เช่น ภูมิปัญญาเกี่ยวกับที่อยู่อาศัย ภูมิปัญญาเกี่ยวกับการทำมาหากิน ภูมิปัญญาเกี่ยวกับวิถีชีวิต ภูมิปัญญาเกี่ยวกับสมุนไพร เป็นต้น ภูมิปัญญาท้องถิ่น เป็นสิ่งที่มีรากฐานมาจากความเชื่อดั้งเดิมเกี่ยวกับธรรมชาติ เกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมและเป็นเครื่องมือที่สำคัญในการควบคุมให้ปฏิบัติต่อสิ่งต่างๆ ในขอบเขตที่พอดี ทำให้วิถีชีวิตในสังคมดำรงอยู่ได้ด้วยสันติสุข หรือชุมชนได้ตั้งกฏเกณฑ์ต่างๆ พิธีกรรม เพื่อเป็นฐานความคิดหรือสิ่งกระตุ้นให้เกิดพฤติกรรมทางจริยธรรมขึ้น รวมถึงการปรับและการพัฒนาสร้างสวรรค์ขึ้นใหม่ จึงเป็นเครื่องมือแสดงออกว่ามีภูมิปัญญาท้องถิ่นอยู่ (หน้า, 96-100)

Critic Issues

Other Issues

Google Map

Map/Illustration

ตาราง
        กิจกรรมที่ปฏิบัติในรอบ 1ปี ของเผ่าลาหู่ (มูเซอ) (หน้า, 28)
        กิจกรรมที่ปฏิบัติในรอบ 1ปี ของเผ่าอาข่า (อีก้อ) (หน้า, 51)
        กิจกรรมที่ปฏิบัติในรอบ 1ปี ของเผ่ากะเหรี่ยง (หน้า, 61)
        จำนวนร้อยละของกลุ่มตัวอย่าง จำแนกตาม เพศ อายุ ชนเผ่า สมรส และศาสนา (หน้า, 73)
        วิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียวของคุณภาพชีวิต อ. ที่ 1ด้านออกกำลังกาย (หน้า, 81)
        วิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียวของคุณภาพชีวิต อ. ที่ 2ด้านอาหาร (หน้า, 83)
        วิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียวของคุณภาพชีวิต อ. ที่ 3ด้านอารมณ์ (หน้า, 85)
        วิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียวของคุณภาพชีวิต อ. ที่ 4ด้านอโรคยา (หน้า, 85)
        วิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียวของคุณภาพชีวิต อ. ที่ 5ด้านอนามัยสิ่งแวดล้อม (หน้า, 89)
        วิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียวของคุณภาพชีวิต อ. ที่ ด้านอบายมุข (หน้า, 91)

Text Analyst เอกรินทร์ พึ่งประชา Date of Report 05 มิ.ย 2561
TAG ลาหู่, ภูมิปัญญาท้องถิ่น, คุณภาพชีวิต, เชียงราย, ภาคเหนือ, ประเทศไทย, Translator -
 
 

 

ฐานข้อมูลอื่นๆของศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร
  ฐานข้อมูลพิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นในประเทศไทย
จารึกในประเทศไทย
จดหมายเหตุทางมานุษยวิทยา
แหล่งโบราณคดีที่สำคัญในประเทศไทย
หนังสือเก่าชาวสยาม
ภาพยนตร์ชาติพันธุ์
ข่าวมานุษยวิทยา
ICH Learning Resources
ฐานข้อมูลเอกสารโบราณภูมิภาคตะวันตกในประเทศไทย
ฐานข้อมูลประเพณีท้องถิ่นในประเทศไทย
ฐานข้อมูลสังคม - วัฒนธรรมเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
เมนูหลักภายในเว็บไซต์
  หน้าหลัก
งานวิจัยชาติพันธุ์ในประเทศไทย
บทความชาติพันธุ์
ข่าวชาติพันธุ์
เครือข่ายชาติพันธุ์
เกี่ยวกับเรา
เมนูหลักภายในเว็บไซต์
  ข้อมูลโครงการ
ทีมงาน
ติดต่อเรา
ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร
ช่วยเหลือ
  กฏกติกาและมารยาท
แบบสอบถาม
คำถามที่พบบ่อย


ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) เลขที่ 20 ถนนบรมราชชนนี เขตตลิ่งชัน กรุงเทพฯ 10170 
Tel. +66 2 8809429 | Fax. +66 2 8809332 | E-mail. webmaster@sac.or.th 
สงวนลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2549    |   เงื่อนไขและข้อตกลง