ค้นหาข้อมูล
ค้นหาแบบละเอียด
  •   ความเป็นมาและหลักเหตุผล

    เพื่อรวบรวมงานวิจัยทางชาติพันธุ์ที่มีคุณภาพมาสกัดสาระสำคัญในเชิงมานุษยวิทยาและเผยแผ่สาระงานวิจัยแก่นักวิชาการ นักศึกษานักเรียนและผู้สนใจให้เข้าถึงงานวิจัยทางชาติพันธุ์ได้สะดวกรวดเร็วยิ่งขึ้น

  •   กลุ่มชาติพันธุ์และขอบเขตพื้นที่ที่จะสรุปงานวิจัยลงฐานข้อมูล

    ความหมายกลุ่มชาติพันธุ์มีการเปลี่ยนแปลงในช่วงเวลาต่างๆ กัน ในขั้นแรกนี้โครงการฯ เลือกเก็บเนื้อหา “กลุ่มชาติพันธุ์” ต่างๆ ที่ถูกมองว่าเป็น “ชนกลุ่มน้อย” ของประเทศไทย ฐานข้อมูลจึงไม่มีงานวิจัยที่เกี่ยวกับคนไทยภาคกลาง  ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ภาคเหนือ และภาคใต้ และยังไม่ได้รวมงานวิจัยเกี่ยวกับ “ชาวจีนโพ้นทะเล” ในประเทศไทย ซึ่งได้มีสถาบันวิชาการอื่นรวบรวมไว้แล้ว เช่น สถาบันวิจัยสังคม จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

    ภาพ-ข้าวห่อ อาหารของปกาเกอะญอ บ้านมอวาคี จ. เชียงใหม่
  •   ฐานข้อมูลจำแนกกลุ่มชาติพันธุ์ตามชื่อเรียกที่คนในใช้เรียกตนเอง ด้วยเหตุผลดังต่อไปนี้ คือ

    1. ชื่อเรียกที่ “คนอื่น” ใช้มักเป็นชื่อที่มีนัยในทางเหยียดหยาม ทำให้สมาชิกกลุ่มชาติพันธุ์ต่างๆ รู้สึกไม่ดี อยากจะใช้ชื่อที่เรียกตนเองมากกว่า ซึ่งคณะทำงานมองว่าน่าจะเป็น “สิทธิพื้นฐาน” ของการเป็นมนุษย์

    2. ชื่อเรียกชาติพันธุ์ของตนเองมีความชัดเจนว่าหมายถึงใคร มีเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมอย่างไร และตั้งถิ่นฐานอยู่แห่งใดมากกว่าชื่อที่คนอื่นเรียก ซึ่งมักจะมีความหมายเลื่อนลอย ไม่แน่ชัดว่าหมายถึงใคร เช่น คำว่า “ลัวะ” ถูกใช้ในเรียกรวมในกลุ่ม ลเวือะ ลัวะ และปลัง เป็นต้น


    ภาพ-เยาวชนปกาเกอะญอ บ้านมอวาคี จ.เชียงใหม่

  •  

    จากการรวบรวมงานวิจัยในฐานข้อมูลและหลักการจำแนกชื่อเรียกชาติพันธุ์ที่คนในใช้เรียกตนเอง พบว่า ประเทศไทยมีกลุ่มชาติพันธุ์มากกว่า 62 กลุ่ม


    ภาพ-สุภาษิตปกาเกอะญอ
  •   การจำแนกกลุ่มชนมีลักษณะพิเศษกว่าการจำแนกสรรพสิ่งอื่นๆ

    เพราะกลุ่มชนต่างๆ มีความรู้สึกนึกคิดและภาษาที่จะแสดงออกมาได้ว่า “คิดหรือรู้สึกว่าตัวเองเป็นใคร” ซึ่งการจำแนกตนเองนี้ อาจแตกต่างไปจากที่คนนอกจำแนกให้ ในการศึกษาเรื่องนี้นักมานุษยวิทยาจึงต้องเพิ่มมุมมองเรื่องจิตสำนึกและชื่อเรียกตัวเองของคนในกลุ่มชาติพันธุ์ 


    ภาพ-สลากย้อม งานบุญของยอง จ.ลำพูน
  •   มโนทัศน์ความหมายกลุ่มชาติพันธุ์มีการเปลี่ยนแปลงในช่วงเวลาต่างๆ กัน

    ในช่วงทศวรรษของ 2490-2510 ในสาขาวิชามานุษยวิทยา “กลุ่มชาติพันธุ์” คือ กลุ่มชนที่มีวัฒนธรรมเฉพาะแตกต่างจากกลุ่มชนอื่นๆ ซึ่งมักจะเป็นการกำหนดในเชิงวัตถุวิสัย โดยนักมานุษยวิทยาซึ่งสนใจในเรื่องมนุษย์และวัฒนธรรม

    แต่ความหมายของ “กลุ่มชาติพันธุ์” ในช่วงหลังทศวรรษ 
    2510 ได้เน้นไปที่จิตสำนึกในการจำแนกชาติพันธุ์บนพื้นฐานของความแตกต่างทางวัฒนธรรมโดยตัวสมาชิกชาติพันธุ์แต่ละกลุ่มเป็นสำคัญ... (อ่านเพิ่มใน เกี่ยวกับโครงการ/คู่มือการใช้)



    ภาพ-หาดราไวย์ จ.ภูเก็ต บ้านของอูรักลาโว้ย
  •   สนุก

    วิชาคอมพิวเตอร์ของนักเรียน
    ปกาเกอะญอ  อ. แม่ลาน้อย
    จ. แม่ฮ่องสอน


    ภาพโดย อาทิตย์    ทองดุศรี

  •   ข้าวไร่

    ผลิตผลจากไร่หมุนเวียน
    ของชาวโผล่ว (กะเหรี่ยงโปว์)   
    ต. ไล่โว่    อ.สังขละบุรี  
    จ. กาญจนบุรี

  •   ด้าย

    แม่บ้านปกาเกอะญอ
    เตรียมด้ายทอผ้า
    หินลาดใน  จ. เชียงราย

    ภาพโดย เพ็ญรุ่ง สุริยกานต์
  •   ถั่วเน่า

    อาหารและเครื่องปรุงหลัก
    ของคนไต(ไทใหญ่)
    จ.แม่ฮ่องสอน

     ภาพโดย เพ็ญรุ่ง สุริยกานต์
  •   ผู้หญิง

    โผล่ว(กะเหรี่ยงโปว์)
    บ้านไล่โว่ 
    อ.สังขละบุรี
    จ. กาญจนบุรี

    ภาพโดย ศรยุทธ เอี่ยมเอื้อยุทธ
  •   บุญ

    ประเพณีบุญข้าวใหม่
    ชาวโผล่ว    ต. ไล่โว่
    อ.สังขละบุรี  จ.กาญจนบุรี

    ภาพโดยศรยุทธ  เอี่ยมเอื้อยุทธ

  •   ปอยส่างลอง แม่ฮ่องสอน

    บรรพชาสามเณร
    งานบุญยิ่งใหญ่ของคนไต
    จ.แม่ฮ่องสอน

    ภาพโดยเบญจพล วรรณถนอม
  •   ปอยส่างลอง

    บรรพชาสามเณร
    งานบุญยิ่งใหญ่ของคนไต
    จ.แม่ฮ่องสอน

    ภาพโดย เบญจพล  วรรณถนอม
  •   อลอง

    จากพุทธประวัติ เจ้าชายสิทธัตถะ
    ทรงละทิ้งทรัพย์ศฤงคารเข้าสู่
    ร่มกาสาวพัสตร์เพื่อแสวงหา
    มรรคผลนิพพาน


    ภาพโดย  ดอกรัก  พยัคศรี

  •   สามเณร

    จากส่างลองสู่สามเณร
    บวชเรียนพระธรรมภาคฤดูร้อน

    ภาพโดยเบญจพล วรรณถนอม
  •   พระพาราละแข่ง วัดหัวเวียง จ. แม่ฮ่องสอน

    หล่อจำลองจาก “พระมหามุนี” 
    ณ เมืองมัณฑะเลย์ ประเทศพม่า
    ชาวแม่ฮ่องสอนถือว่าเป็นพระพุทธรูป
    คู่บ้านคู่เมืององค์หนึ่ง

    ภาพโดยเบญจพล วรรณถนอม

  •   เมตตา

    จิตรกรรมพุทธประวัติศิลปะไต
    วัดจองคำ-จองกลาง
    จ. แม่ฮ่องสอน
  •   วัดจองคำ-จองกลาง จ. แม่ฮ่องสอน


    เสมือนสัญลักษณ์ทางวัฒนธรรม
    เมืองไตแม่ฮ่องสอน

    ภาพโดยเบญจพล วรรณถนอม
  •   ใส

    ม้งวัยเยาว์ ณ บ้านกิ่วกาญจน์
    ต. ริมโขง อ. เชียงของ
    จ. เชียงราย
  •   ยิ้ม

    แม้ชาวเลจะประสบปัญหาเรื่องที่อยู่อาศัย
    พื้นที่ทำประมง  แต่ด้วยความหวัง....
    ทำให้วันนี้ยังยิ้มได้

    ภาพโดยเบญจพล วรรณถนอม
  •   ผสมผสาน

    อาภรณ์ผสานผสมระหว่างผ้าทอปกาเกอญอกับเสื้อยืดจากสังคมเมือง
    บ้านแม่ลาน้อย จ. แม่ฮ่องสอน
    ภาพโดย อาทิตย์ ทองดุศรี
  •   เกาะหลีเป๊ะ จ. สตูล

    แผนที่ในเกาะหลีเป๊ะ 
    ถิ่นเดิมของชาวเลที่ ณ วันนี้
    ถูกโอบล้อมด้วยรีสอร์ทการท่องเที่ยว
  •   ตะวันรุ่งที่ไล่โว่ จ. กาญจนบุรี

    ไล่โว่ หรือที่แปลเป็นภาษาไทยว่า ผาหินแดง เป็นชุมชนคนโผล่งที่แวดล้อมด้วยขุนเขาและผืนป่า 
    อาณาเขตของตำบลไล่โว่เป็นส่วนหนึ่งของป่าทุ่งใหญ่นเรศวรแถบอำเภอสังขละบุรี จังหวัดกาญจนบุรี 

    ภาพโดย ศรยุทธ เอี่ยมเอื้อยุทธ
  •   การแข่งขันยิงหน้าไม้ของอาข่า

    การแข่งขันยิงหน้าไม้ในเทศกาลโล้ชิงช้าของอาข่า ในวันที่ 13 กันยายน 2554 ที่บ้านสามแยกอีก้อ อ.แม่ฟ้าหลวง จ.เชียงราย
 
  Princess Maha Chakri Sirindhorn Anthropology Centre
Ethnic Groups Research Database
Sorted by date | title

   Record

 
Subject ชาติพันธุ์เวียดนาม นโยบายการอพยพ ปัจจัยและสาเหตุในการกำหนดนโยบาย ผลกระทบของนโยบาย ประเทศไทย อินโดจีน
Author ธนนันท์ บุ่นวรรณา
Title นโยบายชาวเวียดนามอพยพของรัฐบาลจอมพล ป. พิบูลสงคราม พ.ศ. 2491-2500
Document Type วิทยานิพนธ์ Original Language of Text -
Ethnic Identity เวียต, Language and Linguistic Affiliations -
Location of
Documents
ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร
[เอกสารฉบับเต็ม]
Total Pages 145 Year 2545
Source วิทยานิพนธ์อักษรศาสตรมหาบัณฑิต (ประวัติศาสตร์) จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
Abstract

การดำเนินนโยบายต่อผู้อพยพชาวเวียดนามในช่วงการเข้ามาบริหารประเทศของจอมพล ป. พิบูลสงคราม มีความเข้มงวดมากกว่ารัฐบาลชุดก่อนซึ่งเป็นรัฐบาลพลเรือน อีกทั้งการกำหนดนโยบายชาวเวียดนามอพยพรัฐบาลจอมพล ป. พิบูลสงครามต้องอยู่บนพื้นฐานของผลประโยชน์ทางด้านความมั่นคงภายในของไทยกับผลประโยชน์ด้านนโยบายต่างประเทศที่ต้องการนำประเทศเข้าไปเป็นพันธมิตรกับสหรัฐอเมริกาเพื่อต่อต้านคอมมิวนิสต์ ปัจจัยดังกล่าวทำให้รัฐบาลกำหนดนโยบายเข้มงวดต่อชาวเวียดนามอพยพเพิ่มขึ้นเป็นลำดับ นโยบายดังกล่าวได้ส่งผลกระทบต่อภาวะจิตใจของชาวเวียดนามโดยรวมและยังทำให้ชาวเวียดนามอพยพเหล่านั้นประท้วงการดำเนินนโยบายของรัฐบาล

Focus

          ศึกษาปัจจัยที่มีส่วนกำหนดนโยบายกับชาวเวียดนามของรัฐบาลจอมพล ป. พิบูลสงคราม ช่วง พ.ศ. 2491-2500 และศึกษาการปฏิบัติตามนโยบายและผลกระทบการดำเนินงานของรัฐบาลที่มีชาวอพยพเวียดนาม  

Theoretical Issues

          ประยุกต์ระเบียบวิธีวิจัยทางประวัติศาสตร์เชิงพรรณนาวิเคราะห์หลักฐานปฐมภูมิและทุติยภูมิ เอกสารจากกองจดหมายเหตุแห่งชาติ หน่วยงานของรัฐที่มีส่วนเกี่ยวข้อง หนังสือพิมพ์ และบันทึกความทรงจำที่เป็นภาษาอังกฤษ รวมถึงยังใช้วิธีการสัมภาษณ์ชาวเวียดนามที่เคยอาศัยอยู่ในเมืองไทย ที่จังหวัดด่งนาย สาธารณรัฐสังคมเวียดนาม และชาวเวียดนามที่อยู่ในเมืองไทย ซึ่งเป็นบุคคลที่มีชีวิตอยู่ในช่วงเวลาดังกล่าว  

Ethnic Group in the Focus

          ชาวเวียดนามในไทย, ชาวเวียด  

Language and Linguistic Affiliations

Study Period (Data Collection)

          ผู้ศึกษาจำกัดของเขตเวลาในการศึกษาในงานเอกสารนับจากช่วงสมัยอยุทธยาราวปี พ.ศ. 2190 ถึงช่วงรัฐบาลจอมพล ป. พิบูลสงคราม ปี พ.ศ. 2491-2500

History of the Group and Community

          ชาวเวียดนามได้เดินทางเข้ามาสยามตั้งแต่เมื่อใดไม่แน่ชัด แต่ที่ปรากฏหลักฐานชัดเจนคือ ในรัชกาลสมเด็จพระนารายณ์มหาราช พ.ศ. 2199 แห่งกรุงศรีอยุธยา มีหมู่บ้านเวียดนามตั้งอยู่ท่ามกลางหมู่บ้านชาวต่างชาติอื่นๆ ในเขตกรุงศรีอยุธยาแล้ว พวกเวียดนามส่วนมากที่อาศัยในอยุธยาเป็น “ค่ายชาวโคชินจีน” แต่ไม่สามารถประมาณได้ว่ามีชาวเวียดนามจำนวนเท่าไหร่ อย่างไรก็ตามเมื่อมิซซันนารีชาวฝรั่งเศสเดินทางเข้ามาสยามใน พ.ศ. 2205 (ค.ศ. 1662) สำรวจพบว่ามีครอบครัวชาวโคชินจีนอยู่ประมาณ 100 ครอบครัว ส่วนใหญ่ข้ามาประกอบอาชีพค้าขาย บ้างขนส่งสินค้าไปมาระหว่างตอนใต้ของเวียดนามและสยาม นอกจากนี้ยังทำหน้าที่เป็นล่ามให้กับพ่อค้าชาวยุโรป รวมถึงเดินเรือสินค้าให้กับราชสำนักสยาม นอกจากนี้ ยังมีสาเหตุจากภายในประเทศเวีตดนามเอง จึงทำให้ชาวเวียดนามอพยพออกนอกประเทศสู่ประเทศไทยเป็นระยะๆ นับจากสมัยต้นกรุงรัตนรัตนโกสินทร์เรื่อยมาจนกระทั่งถึงสมัยสงครามโลกครั้งที่ 1 และ 2 รวมถึงสงครามอินโดจีน (หน้า, 2-11)  

Settlement Pattern

          การตั้งถิ่นฐานของชาวเวียดนามในไทยมีความแตกต่างกันตามช่วงเวลา กล่าวคือ ในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (พ.ศ.2394-2411) และรัชกาลพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (พ.ศ.2411-2453) ตรงกับสมัยจักรพรรดิเถี่ยวจิ (Thieu Tri) (พ.ศ.2384-2390) และจักรพรรดิตื่อดึ๊ค (พ.ศ.2391-2426) พบว่า มีชาวเวียดนามที่เข้ารีตได้ลี้ภัยเข้ามาอยู่สยามเป็นจำนวนมาก และกระจายอยู่ตามเมืองสำคัญ เช่น ตราด จันทบุรี ระยอง ชลบุรี สมุทรสงคราม โดยส่วนใหญ่ประกอบอาชีพเป็นชาวประมงและตัดไม้ขาย เวลาต่อมา ชาวเวียดนามที่มาจากเมืองเหงะอัน (Nghe An) ห่าติ๋นห์ (Ha Tinh) และทันห์ฮั๊ว (Thanh Hua) จะเดินทางทางบก ผ่านลาว เข้ามาทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือและได้กระจายตัวอยู่บนฝั่งซ้าย และฝั่งขวาของแม่น้ำโขง บริเวณเมืองท่าอุเทน ไชยบุรี จังหวัดหนองคาย และจังหวัดนครพนม ขณะที่ช่วงฝรั่งเศสยึดประเวีดนาม ทำให้ชาวเวียดนามจำนวนมากอพยพกระจายตามพื้นที่ต่างๆ หลายจังหวัดของประเทศไทย (หน้า, 11) 

Demography

Economy

Social Organization

          การดำเนินนโยบายชาวเวียดนามอพยพของรัฐบาลจอมพล ป, พิบูลสงครามในช่วงที่สอง เมื่อรัฐบาลต้องเผชิญปัญหาสภาวะสงครามเย็น สถานการณ์ของโลกในช่วงหลังสงครามโลกครั้งที่สองที่ส่งผลกระทบต่อประเทศทั่วโลก โดยเฉพาะการแข่งขันกันหารพันธมิตรระหว่างประเทศในกลุ่มเสรีนิยมนำเลยสหรัฐอเมริกา กับประเทศในกลุ่มคอมมิวนิสต์นำโดยสหภาพโซเวียต โดยประเทญไทยในช่วงการบริหารประเทศของรัฐบาลจอมพล ป. พิบูลสงคราม แสดงท่าทีหวาดกลัวต่อการขยายตัวของคอมมิวนิสต์โดยเลือกเข้าร่วมกับกลุ่มเสรีนิยมซึ่งมีผู้นำกลุ่มคือสหรัฐอเมริกา โดยรัฐบาลชุดนี้หวังจะให้สหรัฐอเมริกาช่วยเหลือในด้านการเงิน การทหารและด้านอื่นๆ รัฐบาลเริ่มดำเนินนโยบายต่อชาวเวียดนามอพยพโดยการควบคุมเข้มงวดขึ้นส่วนหนึ่งเพราะรัฐบาลสงสัยว่าชาวเวียดนามอพยพเข้ามาสนับสนุนโห่มินห์ และมีพฤติการณ์เกี่ยวพันธ์ในทางการเมืองกับฝ่ายคอมมิวนิสต์ ดังนั้น รัฐบาลจึงตัดสินใจดำเนินนโยบายต่อชาวเวียดนามอพยพอย่างเข้มงวดโดนได้ดำเนินมาตรการสำคัญ คือ ประเภทแรก สอดส่องความเคลื่อนไหวของชาวเวียดนามอพยพ ประการที่สอง จำกัดเขตควบคุมให้ชาวเวียดนามอพยพอยู่ภายในจังหวัดชายแดน 5 จังหวัด คือจังหวัดหนองคาย สกลนคร นครพนม อุบลราชธานีและปราจีนบุรี ประการที่สาม ยุบเลิกองค์กรคณะผู้แทนเวียดนามฝ่ายโห่ชิมินห์ประจำประเทศไทย ในกรุงเทพฯ ประการที่สี่ งดจัดงานฉลองวันที่ระลึกการยึดอำนาจ วันที่ 19 สิงหาคม และประการสุดท้าย ยุบเลิกสมาคมลับของชาวเวียดนาม (หน้า, 41-45)

Political Organization

Belief System

Education and Socialization

Health and Medicine

Art and Crafts (including Clothing Costume)

Folklore

Ethnicity (Ethnic Identity, Boundaries and Ethnic Relation)

Social Cultural and Identity Change

Critic Issues

Other Issues

Google Map

Map/Illustration

Text Analyst เอกรินทร์ พึ่งประชา Date of Report 07 มิ.ย 2562
TAG ชาติพันธุ์เวียดนาม, นโยบายการอพยพ, ปัจจัยและสาเหตุในการกำหนดนโยบาย, ผลกระทบของนโยบาย, ประเทศไทย, อินโดจีน, Translator -
 
 

 

ฐานข้อมูลอื่นๆของศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร
  ฐานข้อมูลพิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นในประเทศไทย
จารึกในประเทศไทย
จดหมายเหตุทางมานุษยวิทยา
แหล่งโบราณคดีที่สำคัญในประเทศไทย
หนังสือเก่าชาวสยาม
ภาพยนตร์ชาติพันธุ์
ข่าวมานุษยวิทยา
ICH Learning Resources
ฐานข้อมูลเอกสารโบราณภูมิภาคตะวันตกในประเทศไทย
ฐานข้อมูลประเพณีท้องถิ่นในประเทศไทย
ฐานข้อมูลสังคม - วัฒนธรรมเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
เมนูหลักภายในเว็บไซต์
  หน้าหลัก
งานวิจัยชาติพันธุ์ในประเทศไทย
บทความชาติพันธุ์
ข่าวชาติพันธุ์
เครือข่ายชาติพันธุ์
เกี่ยวกับเรา
เมนูหลักภายในเว็บไซต์
  ข้อมูลโครงการ
ทีมงาน
ติดต่อเรา
ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร
ช่วยเหลือ
  กฏกติกาและมารยาท
แบบสอบถาม
คำถามที่พบบ่อย


ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) เลขที่ 20 ถนนบรมราชชนนี เขตตลิ่งชัน กรุงเทพฯ 10170 
Tel. +66 2 8809429 | Fax. +66 2 8809332 | E-mail. webmaster@sac.or.th 
สงวนลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2549    |   เงื่อนไขและข้อตกลง