ค้นหาข้อมูล
ค้นหาแบบละเอียด
  •   ความเป็นมาและหลักเหตุผล

    เพื่อรวบรวมงานวิจัยทางชาติพันธุ์ที่มีคุณภาพมาสกัดสาระสำคัญในเชิงมานุษยวิทยาและเผยแผ่สาระงานวิจัยแก่นักวิชาการ นักศึกษานักเรียนและผู้สนใจให้เข้าถึงงานวิจัยทางชาติพันธุ์ได้สะดวกรวดเร็วยิ่งขึ้น

  •   กลุ่มชาติพันธุ์และขอบเขตพื้นที่ที่จะสรุปงานวิจัยลงฐานข้อมูล

    ความหมายกลุ่มชาติพันธุ์มีการเปลี่ยนแปลงในช่วงเวลาต่างๆ กัน ในขั้นแรกนี้โครงการฯ เลือกเก็บเนื้อหา “กลุ่มชาติพันธุ์” ต่างๆ ที่ถูกมองว่าเป็น “ชนกลุ่มน้อย” ของประเทศไทย ฐานข้อมูลจึงไม่มีงานวิจัยที่เกี่ยวกับคนไทยภาคกลาง  ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ภาคเหนือ และภาคใต้ และยังไม่ได้รวมงานวิจัยเกี่ยวกับ “ชาวจีนโพ้นทะเล” ในประเทศไทย ซึ่งได้มีสถาบันวิชาการอื่นรวบรวมไว้แล้ว เช่น สถาบันวิจัยสังคม จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

    ภาพ-ข้าวห่อ อาหารของปกาเกอะญอ บ้านมอวาคี จ. เชียงใหม่
  •   ฐานข้อมูลจำแนกกลุ่มชาติพันธุ์ตามชื่อเรียกที่คนในใช้เรียกตนเอง ด้วยเหตุผลดังต่อไปนี้ คือ

    1. ชื่อเรียกที่ “คนอื่น” ใช้มักเป็นชื่อที่มีนัยในทางเหยียดหยาม ทำให้สมาชิกกลุ่มชาติพันธุ์ต่างๆ รู้สึกไม่ดี อยากจะใช้ชื่อที่เรียกตนเองมากกว่า ซึ่งคณะทำงานมองว่าน่าจะเป็น “สิทธิพื้นฐาน” ของการเป็นมนุษย์

    2. ชื่อเรียกชาติพันธุ์ของตนเองมีความชัดเจนว่าหมายถึงใคร มีเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมอย่างไร และตั้งถิ่นฐานอยู่แห่งใดมากกว่าชื่อที่คนอื่นเรียก ซึ่งมักจะมีความหมายเลื่อนลอย ไม่แน่ชัดว่าหมายถึงใคร เช่น คำว่า “ลัวะ” ถูกใช้ในเรียกรวมในกลุ่ม ลเวือะ ลัวะ และปลัง เป็นต้น


    ภาพ-เยาวชนปกาเกอะญอ บ้านมอวาคี จ.เชียงใหม่

  •  

    จากการรวบรวมงานวิจัยในฐานข้อมูลและหลักการจำแนกชื่อเรียกชาติพันธุ์ที่คนในใช้เรียกตนเอง พบว่า ประเทศไทยมีกลุ่มชาติพันธุ์มากกว่า 62 กลุ่ม


    ภาพ-สุภาษิตปกาเกอะญอ
  •   การจำแนกกลุ่มชนมีลักษณะพิเศษกว่าการจำแนกสรรพสิ่งอื่นๆ

    เพราะกลุ่มชนต่างๆ มีความรู้สึกนึกคิดและภาษาที่จะแสดงออกมาได้ว่า “คิดหรือรู้สึกว่าตัวเองเป็นใคร” ซึ่งการจำแนกตนเองนี้ อาจแตกต่างไปจากที่คนนอกจำแนกให้ ในการศึกษาเรื่องนี้นักมานุษยวิทยาจึงต้องเพิ่มมุมมองเรื่องจิตสำนึกและชื่อเรียกตัวเองของคนในกลุ่มชาติพันธุ์ 


    ภาพ-สลากย้อม งานบุญของยอง จ.ลำพูน
  •   มโนทัศน์ความหมายกลุ่มชาติพันธุ์มีการเปลี่ยนแปลงในช่วงเวลาต่างๆ กัน

    ในช่วงทศวรรษของ 2490-2510 ในสาขาวิชามานุษยวิทยา “กลุ่มชาติพันธุ์” คือ กลุ่มชนที่มีวัฒนธรรมเฉพาะแตกต่างจากกลุ่มชนอื่นๆ ซึ่งมักจะเป็นการกำหนดในเชิงวัตถุวิสัย โดยนักมานุษยวิทยาซึ่งสนใจในเรื่องมนุษย์และวัฒนธรรม

    แต่ความหมายของ “กลุ่มชาติพันธุ์” ในช่วงหลังทศวรรษ 
    2510 ได้เน้นไปที่จิตสำนึกในการจำแนกชาติพันธุ์บนพื้นฐานของความแตกต่างทางวัฒนธรรมโดยตัวสมาชิกชาติพันธุ์แต่ละกลุ่มเป็นสำคัญ... (อ่านเพิ่มใน เกี่ยวกับโครงการ/คู่มือการใช้)



    ภาพ-หาดราไวย์ จ.ภูเก็ต บ้านของอูรักลาโว้ย
  •   สนุก

    วิชาคอมพิวเตอร์ของนักเรียน
    ปกาเกอะญอ  อ. แม่ลาน้อย
    จ. แม่ฮ่องสอน


    ภาพโดย อาทิตย์    ทองดุศรี

  •   ข้าวไร่

    ผลิตผลจากไร่หมุนเวียน
    ของชาวโผล่ว (กะเหรี่ยงโปว์)   
    ต. ไล่โว่    อ.สังขละบุรี  
    จ. กาญจนบุรี

  •   ด้าย

    แม่บ้านปกาเกอะญอ
    เตรียมด้ายทอผ้า
    หินลาดใน  จ. เชียงราย

    ภาพโดย เพ็ญรุ่ง สุริยกานต์
  •   ถั่วเน่า

    อาหารและเครื่องปรุงหลัก
    ของคนไต(ไทใหญ่)
    จ.แม่ฮ่องสอน

     ภาพโดย เพ็ญรุ่ง สุริยกานต์
  •   ผู้หญิง

    โผล่ว(กะเหรี่ยงโปว์)
    บ้านไล่โว่ 
    อ.สังขละบุรี
    จ. กาญจนบุรี

    ภาพโดย ศรยุทธ เอี่ยมเอื้อยุทธ
  •   บุญ

    ประเพณีบุญข้าวใหม่
    ชาวโผล่ว    ต. ไล่โว่
    อ.สังขละบุรี  จ.กาญจนบุรี

    ภาพโดยศรยุทธ  เอี่ยมเอื้อยุทธ

  •   ปอยส่างลอง แม่ฮ่องสอน

    บรรพชาสามเณร
    งานบุญยิ่งใหญ่ของคนไต
    จ.แม่ฮ่องสอน

    ภาพโดยเบญจพล วรรณถนอม
  •   ปอยส่างลอง

    บรรพชาสามเณร
    งานบุญยิ่งใหญ่ของคนไต
    จ.แม่ฮ่องสอน

    ภาพโดย เบญจพล  วรรณถนอม
  •   อลอง

    จากพุทธประวัติ เจ้าชายสิทธัตถะ
    ทรงละทิ้งทรัพย์ศฤงคารเข้าสู่
    ร่มกาสาวพัสตร์เพื่อแสวงหา
    มรรคผลนิพพาน


    ภาพโดย  ดอกรัก  พยัคศรี

  •   สามเณร

    จากส่างลองสู่สามเณร
    บวชเรียนพระธรรมภาคฤดูร้อน

    ภาพโดยเบญจพล วรรณถนอม
  •   พระพาราละแข่ง วัดหัวเวียง จ. แม่ฮ่องสอน

    หล่อจำลองจาก “พระมหามุนี” 
    ณ เมืองมัณฑะเลย์ ประเทศพม่า
    ชาวแม่ฮ่องสอนถือว่าเป็นพระพุทธรูป
    คู่บ้านคู่เมืององค์หนึ่ง

    ภาพโดยเบญจพล วรรณถนอม

  •   เมตตา

    จิตรกรรมพุทธประวัติศิลปะไต
    วัดจองคำ-จองกลาง
    จ. แม่ฮ่องสอน
  •   วัดจองคำ-จองกลาง จ. แม่ฮ่องสอน


    เสมือนสัญลักษณ์ทางวัฒนธรรม
    เมืองไตแม่ฮ่องสอน

    ภาพโดยเบญจพล วรรณถนอม
  •   ใส

    ม้งวัยเยาว์ ณ บ้านกิ่วกาญจน์
    ต. ริมโขง อ. เชียงของ
    จ. เชียงราย
  •   ยิ้ม

    แม้ชาวเลจะประสบปัญหาเรื่องที่อยู่อาศัย
    พื้นที่ทำประมง  แต่ด้วยความหวัง....
    ทำให้วันนี้ยังยิ้มได้

    ภาพโดยเบญจพล วรรณถนอม
  •   ผสมผสาน

    อาภรณ์ผสานผสมระหว่างผ้าทอปกาเกอญอกับเสื้อยืดจากสังคมเมือง
    บ้านแม่ลาน้อย จ. แม่ฮ่องสอน
    ภาพโดย อาทิตย์ ทองดุศรี
  •   เกาะหลีเป๊ะ จ. สตูล

    แผนที่ในเกาะหลีเป๊ะ 
    ถิ่นเดิมของชาวเลที่ ณ วันนี้
    ถูกโอบล้อมด้วยรีสอร์ทการท่องเที่ยว
  •   ตะวันรุ่งที่ไล่โว่ จ. กาญจนบุรี

    ไล่โว่ หรือที่แปลเป็นภาษาไทยว่า ผาหินแดง เป็นชุมชนคนโผล่งที่แวดล้อมด้วยขุนเขาและผืนป่า 
    อาณาเขตของตำบลไล่โว่เป็นส่วนหนึ่งของป่าทุ่งใหญ่นเรศวรแถบอำเภอสังขละบุรี จังหวัดกาญจนบุรี 

    ภาพโดย ศรยุทธ เอี่ยมเอื้อยุทธ
  •   การแข่งขันยิงหน้าไม้ของอาข่า

    การแข่งขันยิงหน้าไม้ในเทศกาลโล้ชิงช้าของอาข่า ในวันที่ 13 กันยายน 2554 ที่บ้านสามแยกอีก้อ อ.แม่ฟ้าหลวง จ.เชียงราย
 
  Princess Maha Chakri Sirindhorn Anthropology Centre
Ethnic Groups Research Database
Sorted by date | title

   Record

 
Subject ลาวโซ่ง ไทยโซ่ง ผู้ลาว โซ่ง ไตดำ(ไทยทรงดำ),ทัศนคติ, ครอบครัว, เครือญาติ, เพชรบุรี
Author จิรัชฌา วานิช
Title การทดลองใช้เรื่องเล่าจากโครงเรื่องวรรณกรรมตะวันตกเพื่อวัดทัศนคติที่มีต่อการแก้ปมปัญหาครอบครัวของชาวบ้านลาวโซ่ง ต.หนองปรง อ.เขาย้อย จ.เพชรบุรี
Document Type วิทยานิพนธ์ Original Language of Text ภาษาไทย
Ethnic Identity ลาวโซ่ง ไทยโซ่ง ผู้ลาว โซ่ง ไตดำ, Language and Linguistic Affiliations ไท(Tai)
Location of
Documents
ห้องสมุดศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร(องค์การมหาชน)
(เอกสารฉบับเต็ม)
Total Pages 89 Year 2541
Source หลักสูตรสังคมวิทยาและมานุษยวิทยามหาบัณฑิต คณะสังคมวิทยาและมานุษยวิทยา มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
Abstract

วิทยานิพนธ์ฉบับนี้ ใช้วรรณกรรมเป็นเครื่องมือในการศึกษาทัศนคติเกี่ยวกับความสัมพันธ์ที่มีปัญหาระหว่างสามี-ภรรยาและเครือญาติ ที่ประกอบด้วยประเด็นหลักคือ กรณีความสัมพันธ์ที่มีปัญหานั้นเกิดระหว่างคู่สามี-ภรรยา และในอีกกรณีคือปัญหาความสัมพันธ์ระหว่างคู่สามี-ภรรยาซึ่งสัมพันธ์กับระบบครอบครัวและเครือญาติโดยผ่านวิธีการเล่าเรื่องวรรณกรรมประกอบกับการพูดคุย นอกจากนั้นการศึกษานี้ยังมีวัตถุประสงค์เพื่อตรวจสอบวิธีการศึกษาโดยใช้วรรกรรมเป็นเครื่องมือ ในการศึกษาทัศนคติและความสัมพันธ์ระหว่างสามี-ภรรยาของโซ่งอีกด้วย

 การศึกษาทัศนคติเกี่ยวกับความสัมพันธ์ที่มีปัญหาระหว่างคู่สามี-ภรรยาของลาวโซ่งทั้งสองกรณีนี้ได้ข้อสรุปจากการศึกษา 2 ประเด็น คือ ประเด็นแรก การดำเนินชีวิตคู่ของลาวโซ่งมีแบบแผนความสัมพันธ์ในลักษณะประนีประนอมเพื่อการรักษาความสัมพันธ์ในครอบครัวเป็นสำคัญ ดังในกรณีปัญหาเมื่อเกิดปัญหาในชีวิตสมรส ทัศนะของลาวโซ่งเลือกที่จะจัดการกับปัญหาโดยการพูดคุยถึงปัญหาอย่างตรงไปตรงมา  ประเด็นที่สอง  ในการดำเนินชีวิตสมรสของลาวโซ่ง ให้ความสำคัญต่อครอบครัวเดิมและเครือญาติ ซึ่งพบว่าข้อขัดแย้งที่เกิดจากกรณีที่พ่อแม่เข้ามาข้องเกี่ยวกับชีวิตสมรสและคู่สมรสนั้น ไม่ได้มีผลต่อสายสัมพันธ์ระหว่างครอบครัวเดิมและครอบครัวใหม่ สาเหตุประการหนึ่งที่ครอบครัวเดิมไม่ได้มีบทบาทในการแทรกแซงชีวิตครอบครัวใหม่ เนื่องจากลาวโซ่งมีแบบแผนการเลือกคู่ครองเป็นอิสระ  ไม่ได้ถูกกำหนดจากอิทธิพลของครอบครัว

การศึกษาความสัมพันธ์ที่มีปัญหาระหว่างสามี-ภรรยา  พบว่า ปัญหาเกิดขึ้นจากภาวะบุคคลที่สามแทรกแซง และ ปัญหาที่เกิดจากการปรับตัวในการใช้ชีวิตร่วมกัน  โดยภาวะที่ถูกบุคคลที่สามแทรกแซง แบ่งเป็น 3กรณี  คือ 

1)ในกรณีที่สามีมีภรรยาน้อย  ข้อมูลส่วนใหญ่ชี้ให้เห็นว่าโซ่งพอที่จะยอมรับการที่สามีมีภรรยาน้อยได้ หากไม่กระทบกับความเป็นอยู่และเศรษฐกิจในครอบครัว
2)ในกรณีที่ภรรยาคบชู้   การคบชู้ของภรรยาจะกระทบต่อเรื่องศักดิ์ศรีและความอายของสามี ส่วนใหญ่จะไม่ตามภรรยากลับ ในขณะที่ส่วนใหญ่ภรรยาก็จะรู้สึกผิดและละอายขะไม่กลับไปอยู่กับสามีเก่า 
3)เรื่องการปรับตัวในการใช้ชีวิตคู่   ปัญหาเรื่องความไม่เข้าใจกันในครอบครัวโซ่ง จากข้อสรุปของผู้วิจัย พบว่า  ผู้ตอบส่วนใหญ่ ทั้งชายและหญิงมีความคิดเห็นว่า ต้องใช้วิธีการพูดคุยและปรับความเข้าใจกันเพื่อหาสิ่งที่ทั้งสองฝ่ายพึงพอใจ      ปัญหาเรื่องการกระทำผิดร้ายแรงของคู่สมรส เช่น การเป็นฆาตกร  พบว่า โซ่งแสดงทัศนะว่าสามารถร่วมชีวิตกับคู่สมรสที่เป็นฆาตกรได้ ถ้ามีเหตุผลในการฆ่าที่เหมาะสมและคู่สมรสไม่ได้มีความผิดปกติทางจิต  ปัญหาในเรื่องความประพฤติของคู่สมรส โดยเฉพาะภรรยาที่ประพฤติตัวไม่ดี  โซ่งทั้งหญิงและชายไม่ยอมรับความประพฤติที่เสื่อมเสียชื่อเสียง เช่น ผู้หญิงที่สำส่อนทางเพศ

ความสัมพันธ์ที่มีปัญหาระหว่างสามี-ภรรยากับเครือญาติ  พบว่า ในกรณีที่พ่อแม่ไม่พึงพอใจต่อคู่สมรสของลูก  พอสรุปได้ว่า ในความสัมพันธ์ระหว่างพ่อแม่-ลูกเป็นสิ่งที่ตัดไม่ขาด และส่วนใหญ่พ่อแม่โซ่งจะให้อิสระแก่ลูกในการตัดสืนใจเลือกคู่ครอง เมื่อลูกตกลงปลงใจแล้ว พ่อแม่ก็จะไม่เข้าไปก้าวก่าย กรณีปัญหาระหว่างสามี-ภรรยาที่เกิดจากน้องชายสามีมีความสัมพันธ์เชิงชู้สาวกับภรรยาพี่ชาย จากข้อมูลส่วนใหญ่พบว่า โซ่งให้ความสำคัญกับญาติพี่น้องของตนมากกว่าคู่สมรส

หากกล่าวโดยสรุปในภาพรวมสามารถอธิบายได้ว่า โซ่งให้ความสำคัญกับฐานะการเป็นสามีภรรยาก็ต่อเมื่อยังใช้ชีวิตอยู่ร่วมกัน  เมื่อฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งไปอยู่กับบุคคลที่สามถือว่าเป็นการสิ้นสุดสถานภาพการสมรส  โซ่งให้ความสำคัญกับญาติพี่น้องมากกว่าคู่สมรส  แม้ญาติพี่น้องจะกระทำผิดและมีเพศสัมพันธ์กับคู่สมรสของตนก็เป็นสิ่งที่ให้อภัยได้  นอกจากนี้ยังให้ความสำคัญกับเด็กที่เป็นเลือดเนื้อเชื้อไขของคู่สมรสตนกับญาติพี่น้องได้เสมือนเป็นลูกในไส้ของตน   (หน้าบทคัดย่อ, 82-86)
       
ผลจากการตรวจสอบวิธีการศึกษาโดยใช้วรรณกรรมเป็นเครื่องมืในการศึกษาทัศนคติและความสัมพันธ์ระหว่างสามี-ภรรยาของโซ่ง ข้อพิจารณาจากการทดลองวิธีวิจัยนี้ คือ ผลการศึกษาจำกัดภายใต้วิธีวิจัยเท่านั้น ไม่สามารถสรุปเป็นผลการศึกษาทั่วไปของสังคมลาวโซ่ง เนื่องจากเป็นวิธีวิจัยที่ได้ข้อมูลเรื่องทัศนคติเฉพาะข้อมูลที่ผู้ตอบต้องการเปิดเผยเท่านั้น  แม้การตอบคำถามทั้งหมดจะแวดล้อมด้วยสถานการณ์แตกต่างกัน

Focus

เพื่อศึกษาทัศนคติเกี่ยวกับความสัมพันธ์ที่มีปัญหาระหว่างสามี-ภรรยา และเครือญาติในสังคมชาวโซ่ง  และเพื่อทดลองการใช้เรื่องเล่าสมมติที่นำเค้าโครงมาจากวรรณกรรมในฐานะที่เป็นเครื่องมือในการศึกษาทัศนะของชาวโซ่งเกี่ยวกับความสัมพันธ์ที่มีปัญหาระหว่างสามี-ภรรยา และเครือญาติในสังคมชาวโซ่ง (หน้า 3) 

Theoretical Issues

ไม่มี

Ethnic Group in the Focus

ลาวโซ่ง 

Language and Linguistic Affiliations

ไม่มีข้อมูล

Study Period (Data Collection)

ไม่มีข้อมูล

History of the Group and Community

ไม่มีข้อมูล

Settlement Pattern

ไม่มีข้อมูล

Demography

ไม่มีข้อมูล

Economy

รายได้หลักของชาวโซ่งได้จากการค้าขายข้าว แต่ละครัวเรือนมีที่นาเฉลี่ยครัวเรือนละ 10-20 ไร่ ผลผลิตข้าวประมาณ 1 เกวียนต่อไร่ ส่วนใหญ่จะเก็บไว้บริโภคในครัวเรือนประมาณ 1-3 เกวียน ส่วนที่เหลือจะนำไปจำหน่าย ข้าวที่ปลูกกันมากคือข้าวพันธุ์เหลืองประทิว โซ่งประกออาชีพทำนาเป็นหลัก ในอดีตทำเฉพาะนาปี กระทั่งราวปี พ.ศ.2520เป็นต้นมาจึงเริ่มทำนาปรังกระทั่งปัจจุบัน  นาปีจะเริ่มหว่านเมล็ดราวเดือนพฤษภาคม-มิถุนายน เก็บเกี่ยวช่วงเดือนธันวาคม-มกราคม ส่วนนาปรังทำราวเดือนมีนาคมถึงเดือนพฤษภาคม นอกจากนี้ชาวโซ่งบางรายได้ทำสวน เลี้ยงสัตว์ และเพาะเห็ดนางฟ้าเป็นอาชีพเสริม  ไม้ผลที่นิยมปลูกได้แก่ มะม่วง มะละกอ ชมพู่ และฝรั่ง (หน้า 9-14,16)

Social Organization

สภาพชีวิตความเป็นอยู่ของลาวโซ่งบ้านหนองปรงในภาพรวมมีความสอดคล้องและสัมพันธ์กับอาชีพการทำนา    ครอบครัวของลาวโซ่งเป็นครอบครัวขยาย มีขนาดใหญ่  ให้ความสำคัญกับเครือญาติทางฝ่ายพ่อ หรือการสืบเชื้อสายทางฝ่ายพ่อ   ( Patrilineal Kinship)  มีการตั้งบ้านเรือนหลังการแต่งงานอยู่กับฝ่ายสามี   รูปแบบการแต่งงานของลาวโซ่งหลังจากแต่งงานแล้ว ฝ่ายชายต้องอาสาไปเป็นแรงงานในครอบครัวของภรรยาเป็นเวลา 2-3 ปี ตามแต่จะตกลงกัน หลังจากนั้นจะพาภรรยากลับไปอยู่บ้านของพ่อแม่ตน หรือสร้างบ้านอยู่ใกล้บริเวณบ้านของพ่อแม่ฝ่ายชายอย่างถาวร หากเป็นลูกชายคนเล็กแต่งงานจะมีสิทธิ์อันชอบธรรมในการครอบครองบ้านเรือนต่อจากพ่อแม่  ส่วนที่ดินทำกินนั้นจะถูกแบ่งเป็นส่วนย่อยลงเรื่อยๆ เมื่อมีการสืบทอดที่ดินทำกินในแต่ละช่วงอายุ    ส่วนหญิงโซ่งที่แต่งงานแล้ว ต้องใช้สกุลและนับถือผีตามสามี ลูกที่เกิดมาต้องนับถือผีและใช้สกุลตามพ่อเช่นกัน  ซึ่งสอดคล้องกับการที่โซ่งให้ความสำคัญกับลูกชายมากกว่าลูกสาว เพราะลูกชายจะต้องเป็นผู้สืบผีและเลี้ยงผีพ่อแม่ต่อไป ในขณะที่ลูกสาวเมื่อแต่งงานออกเรือนแล้ว ต้องไปเลี้ยงผีพ่อผีแม่ของฝ่ายสามี (หน้า 16-19) 
      
สังคมชาวโซ่งให้ความสำคัญกับบุคคลที่อยู่ในลำดับชั้นเดียวกันในลำดับเครือญาติ ว่ามีความสำคัญเท่ากัน เช่น พี่น้องทางฝ่ายพ่อจะมีฐานะและความสำคัญเท่ากับพ่อ   พี่น้องทางฝ่ายแม่ก็จะมีฐานะและความสำคัญเท่ากับแม่ ในขณะเดียวกันพ่อแม่ก็จะรักและเมตตาต่อลูกของพี่น้องในสายตระกูลเดียวกันเท่าเทียมกับลูกของตน (หน้า 80)
      
ทัศนคติเกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่างสามี-ภรรยา จากการให้ผู้ฟังสวมบทบาทเป็นตัวละครในเรื่องเล่าทั้ง 3 เรื่องรวม 10ข้อ พบว่า 
 1)ถ้าหากผู้ฟังเป็นภรรยาหลวงจะจัดการกับปัญหาที่สามีมีภรรยาน้อยนี้ได้อย่างไร?(เรื่อง Presumed Innocent)ผู้ฟังส่วนใหญ่ตอบว่า ควรทำความตกลงกันให้ได้ว่าสามีจะเลือกใคร 11 คน  รองลงมา ตอบว่า นิ่งเฉย 4 คน  ฆ่าหรือทำร้ายสามีเพื่อแก้แค้น และฆ่าหรือทำร้ายร่างกายภรรยาน้อยเพราะความหึงหวง ตำตอบละ 1 คน
  
2)ถ้าหากผู้ฟังเป็นสามีจะทำอย่างไรเมื่อรู้ว่าภรรยาหลวงเป็นผู้ลงมือสังหารภรรยาน้อย?(เรื่อง Presumed Innocent)   ผู้ฟังส่วนใหญ่ตอบว่าใช้ชีวิตร่วมกับภรรยาต่อไปด้วยความไม่หวาดกลัว  7 คน  ด้วยความหวาดกลัว 4 คน  และเลิกกับภรรยาเพราะไม่ชอบนิสัย 4 คน และหวาดกลัว 1 คน และฆ่าภรรยาหลวงให้ตายตามภรรยาน้อย 1 คน
   3) ถ้าหากผู้ฟังเป็นสามีเก่าของอันนาจะทำอย่างไร?(เรื่อง Anna Carenina)    ผู้ฟังเกือบทั้งหมดตอบว่า  ไม่ตามอันนากลับมา เพราะตัดใจได้

4) ถ้าหากผู้ฟังเป็นอันนา เมื่อเธอหนีไปอยู่กับวรอนสกี้แล้วไม่มีความสุขจะทำอย่างไรต่อไป?(เรื่อง Anna Carenina) ผู้ฟังเกือบทั้งหมดตอบว่า ไม่กลับไปหาสามีเก่าเพราะอับอายและสำนึกผิด

5) ถ้าหากผู้ฟังเป็นอันนา ไม่คิดจะกลับไปหาสามีเก่าจะทำอย่างไรกับปัญหาที่เกิดขึ้นระหว่างเธอกับวรอนกี้?(เรื่อง Anna Carenina) ผู้ฟังส่วนใหญ่ตอบว่าอยู่กับวรอนสกี้ต่อไป 10 คน และอยู่คนเดียว 5 คนหาคนใหม่ 1 คน ฆ่าตัวตาย 1 คน

6) ถ้าผู้ฟังเป็นวรอนสกี้ เมื่อมารดาให้เลือกระหว่างอันนากับทรัพย์สินมรดก และเลือกระหว่างอันนากับมารดาบังเกิดเกล้า ผู้ฟังจะตัดสินใจอย่างไร?(เรื่อง Anna Carenina)ผู้ฟังส่วนใหญ่ตอบคำถามส่วนที่หนึ่งว่า เลือกอันนา 11 คน เลือกทรัพย์สิน 5 คน และไม่เลือกใคร 1 คน  คำถามส่วนที่สอง เลือกอันนา 9 คน เลือกมารดา 7 คน และไม่เลือกใคร 1 คนตามลำดับ
   
7) ถ้าผู้ฟังเป็นแอดัม เมื่อรู้ความจริงว่าภรรยามีความสัมพันธ์กับน้องชายจนกระทั่งมีลูกด้วยกัน ผู้ฟังจะรู้สึกอย่างไร?(เรื่อง East of Eden)ผู้ฟังส่วนใหญ่ตอบว่าโกรธภรรยา 10 คน   โกรธทั้งน้องชายและภรรยา 4 คน  โกรธน้องชาย 2คน และไม่โกรธใครเลย 1 คน

8) ถ้าผู้ฟังเป็นชาร์ลส์ ในคืนแต่งงานของพี่ชาย  พี่สะใภ้เข้ามาหาในห้อง ผู้ฟังจะจัดการปัญหาอย่างไร?(เรื่อง East of Eden)ผู้ฟังส่วนใหญ่ตอบว่า  ปล่อยให้เหตุการณ์ดำเนินต่อไป 9 คน ขับไล่พี่สะใภ้ออกไปจากห้อง 8 คน    โดยเมื่อปล่อยให้เหตุการณ์ดำเนินไปแล้ว ผู้ฟังมีความเห็นดังกล่าว มีความเห็นว่าไม่ควรให้พี่ชายรู้  เพราะกลัวพี่โกรธ และสงสารพี่จำนวน 5 คน และ 4 คน ตามลำดับ
 

9) ถ้าผู้ฟังเป็นแอดัม และรู้ว่าเด็กๆที่เกิดมาไม่ใช่ลูกของตน   จะทำอย่างไรกับเด็กๆ?(เรื่อง East of Eden)ผู้ฟังทั้งหมดตอบว่าเลี้ยงดูต่อไป เพราะว่าเป็นสายเลือดเดียวกัน (คือเป็นลูกน้องชาย)

10) ถ้าผู้ฟังเป็นแอดัม พอทราบว่าภรรยาหนีไปอยู่ที่สำนักโสเภณี    ผู้ฟังคิดจะตามภรรยากลับมาอยู่กินด้วยกันหรือไม่?(เรื่อง East of Eden) ผู้ฟังส่วนใหญ่ตอบว่า ไม่ตามกลับมาเพราะยอมรับไม่ได้ 13 คน  และไม่ให้ลูกรู้ความจริง  3 คน  ส่วนผู้ที่มีความเห็นว่าตามกลับมา เพราะเห็นแก่ความเป็นสามีภรรยา 1 คน
      
จากคำตอบของคำถามทั้งสิบข้อข้างต้นทำให้ทราบถึง ความสัมพันธ์ระหว่างสามี-ภรรยา และภรรยา-สามีและเครือญาติโดยสรุปคร่าวๆได้ว่า
1)ความสัมพันธ์ระหว่างสามีภรรยาโซ่งถือว่ามีจุดสิ้นสุดเมื่อฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งแยกออกไปใช้ชีวิตอยู่กับบุคคลอื่น 

2)คนส่วนใหญ่ใช้การคุยเพื่อปรับความเข้าใจและแก้ปัญหา เมื่อเกิดปัญหาในการอยู่ร่วมกันระหว่างสามี-ภรรยา  ไม่ว่าจะเป็นปัญหาของบุคคลที่สามหรือความไม่ลงรอยกันในครอบครัว  

3)เรื่องของความสัมพันธ์ทางเครือญาติ โซ่งให้ความสำคัญกับความเป็นสายโลหิตมาก  

4)โซ่งส่วนใหญ่เห็นว่าฐานะของคู่สมรสมีความสำคัญมากกว่าทรัพย์สมบัติ  นอกจากนี้ คำตอบของโซ่งที่มีต่อ  ปมปัญหาความขัดแย้งในครอบครัวจากในเรื่องเล่าดังกล่าวนี้ยังมีความสัมพันธ์กับแบบแผนความคิดและวิถีชีวิต ดังเช่น  แบบแผนการตั้งครัวเรือนภายหลังการแต่งงาน  ถือเป็นปัจจัยสำคัญที่มีผลต่อคำตอบที่ได้จากเรื่องเล่า คือ เมื่อเกิดปัญหาระหว่างสามี-ภรรนยา ผู้หญิงที่อาศัยอยู่กับครอบครัวเดิมของตน มีแนวโน้มที่จะตัดสินใจยุติความสัมพันธ์ของสถานภาพการสมรสได้ง่ายกว่าผู้หญิงที่อาศัยอยู่กับครอบครัวของสามี และมีแนวโน้มที่จะไม่ยอมรับในกรณีที่สามีมีภรรยาน้อย ทั้งนี้เนื่องจาก แบบแผนในการเลือกที่อยู่อาศัยหลังแต่งงานมีส่วนในการสร้างพื้นที่อำนาจในการตัดสินใจและบทบาทการเป็นเจ้าของบ้านกับการเป็นผู้อาศัย ทำให้เกิดการไม่เท่าเทียมกันในการตัดสินใจ เรื่องสถานภาพทางเศรษฐกิจภายในครัวเรือน  ผู้ชายส่วนใหญ่ตระหนักว่า ภรรยาน้อยเป็นผู้ที่ปรารถนาทรัพย์สมบัติมากกว่าการที่มีภรรยาน้อยหรือผู้หญิงอื่นมักเกิดขึ้นเมื่อครอบครัวมีฐานะมั่นคงหรือมีรายได้ส่วนเกิน การมีภรรยาน้อยจึงเกิดขึ้นได้ยากกับครอบครัวที่มีฐานะยากจน ด้านการประกอบอาชีพ  พบว่า ผู้ชายที่มีภรรยาน้อยส่วนมากประกอบอาชีพอื่นที่นอกเหนือจากเกษตรกรรม หรือประกอบอาชีพที่มีรายได้มากกว่าเกษตรกรรม เช่น ค้าขาย เป็นต้น ครอบครัวขยาย  เป็นรูปแบบครอบครัวที่เอื้อให้เกิดการรวมกลุ่มแรงงานจำนวนมากในวิถีการผลิตในภาคเกษตรกรรมที่ต้องการแรงงานในการผลิตเป็นจำนวนมาก ซึ่งทำให้

นอกเหนือจากการผูกพันกันด้วยความเป็นเครือญาติแล้ว ยังผูกพันกันด้วยปัจจัยทางแรงงานและเศรษฐกิจแบบแผนการเลือกคู่ครอง  จากการตอบคำถามบางข้อได้ชี้ให้เห็นประเด็นในเรื่องศักดิ์ศรีและความอาย (หน้า 57- 81) 

Political Organization

ไม่มีข้อมูล

Belief System

พิธีเสนเรือนจะมีเฉพาะญาติที่ถือผีเดียวกันและลูกสะใภ้เท่านั้นที่สามารถเข้าไปประกอบพิธีในห้องผีเรือนได้ ส่วนลูกสาว ลูกเขยและญาติทางฝ่ายภรรยา ไม่สามารถเข้าร่วมพิธีกรรมนี้ในห้องผีเรือนได้เพราะถือว่าเป็นคนละผีกัน

ส่วนใน พิธีศพ ผู้ที่สามารถเข้าร่วมพิธีช้อนขวัญ พิธีบอกทางศพ และพิธีเก็บกระดูก ก็ต้องเป็นกลุ่มเครือญาติร่วมผีเดียวกันกับผู้ตายเช่นกัน   (หน้า 17)

Education and Socialization

ลาวโซ่งมีความเชื่อว่า หากลูกสาวบ้านใดไม่รักษาพรหมจารีย์ และประพฤติเสื่อมเสียจากธรรมนองคลองธรรม จะทำให้ผีบรรพบุรุษโกรธ และดลบันดาลให้คนในครอบครัวเจ็บป่วยและอาจาเสียชีวิตได้ ขณะเดียวกัน การรักษาพรหมจรรย์ของหญิงสาวที่ยังไม่ได้แต่งงาน นอกจากจะเป็นการบำรุงผีเรือนแล้ว ยังเป็นการแสดงความกตัญญูต่อบุพการีและคนในครอบครัวให้พ้นจากการกระทำของผี  (หน้า 26)

Health and Medicine

ไม่มีข้อมูล

Art and Crafts (including Clothing Costume)

ไม่มีข้อมูล

Folklore

หลังช่วงฤดูเก็บเกี่ยวข้าว (ระหว่างเดือนมกราคม-พฤษภาคม) นอกจากกิจกรรมด้านการทอผ้าหรือสานหลัวแล้ว  โซ่งมีการเล่น “ลูกช่วง”  และ “การอิ๋นกอน”ซึ่งมีความสัมพันธ์กับแบบแผนการเลือกคู่ครองในอดีต ลูกช่วงคือการนำเศษผ้ามาประดิษฐ์เป็นทรงสี่เหลี่ยมคล้ายหมอนใบเล็กๆ กว้างยาวประมาณ 3 นิ้ว ภายในยัดเศษผ้า ตกแต่งภายนอกด้วยผ้าสี  ส่วนการอิ๋นกอน คือ การด้นกลอนสดโต้ตอบเกี้ยวพาราสีกันระหว่างชาย-หญิง    ชายหนุ่มจะรวมกลุ่มกันเพื่อเดินทางไปเล่นลูกช่วงลอิ๋นกอนตามหมู่บ้านต่างๆ กลุ่มหญิงสาวในแต่ละหมู่บ้านจะเตรียมลูกช่วง และจัดอาหารสำหรับต้อนรับกลุ่มชายหนุ่ม การรวมกลุ่มของหญิงสาวเพื่อทำงานร่วมกันในบ้านที่จัดงาน เรียกว่า “ข่วง”  ณ หมู่บ้านหนึ่งอาจมีหลายข่วง กลุ่มชายหนุ่มที่มาเล่นลูกช่วง       หรืออิ๋นกอนจะอยู่เล่นกี่วันก็ได้ ตามแต่ความสมัครใจของทั้งสองฝ่าย  ซึ่งตามมารยาท ผู้เล่นก่อนจะต้องเดินทางจากไปเพื่อให้กลุ่มใหม่ได้เข้ามาเล่นบ้าง     เมื่อการละเล่นจบสิ้น ชาวโซ่งก็กลับมามีชีวิตตามปกติ (หน้า 22,25)

Ethnicity (Ethnic Identity, Boundaries and Ethnic Relation)

ไม่มีข้อมูล

 

Social Cultural and Identity Change

ในอดีตลาวโซ่งต้องเลี้ยงหมูเพื่อใช้ในพิธีเสนเรือนโดยเฉพาะ แต่ปัจจุบันไม่พบว่ามีบ้านใดเลี้ยงหมูเพื่อใช้ในพิธีนี้  หมูที่เลี้ยงไว้มีเพื่อจำหน่ายให้กับพ่อค้าหมูโดยตรง   การประกอบพิธีเสนเรือนปัจจุบัน โซ่งนิยมสั่งเขียงหมูซึ่งเป็นชาวจีนทำการชำแหละให้ นอกจากนี้ยังพบว่าวิถีชีวิตลาวโซ่งจากเดิมที่เป็นผู้ผลิตภาคเกษตรกรรมมาเป็นผู้บริโภคโดยการใช้เงินเป็นสื่อกลางในการแลกเปลี่ยนมากขึ้น และลดบทบาทของการเป็นผู้ผลิตลง (หน้า 15-16)  

ตลอดระยะเวลาที่เริ่มทำนาปรัง (พ.ศ.2520) โซ่งมีการเปลี่ยนแปลงตามอิทธิพลจากสังคมและวัฒนธรรมภายนอก อันปัจจัยที่สำคัญคือ การศึกษา ด้วยหนุ่มสาวโซ่งได้รับการศึกษาที่สูงขึ้น ประกอบกับค่านิยมเกี่ยวกับอาชีพและเป็นที่ต้องการของสังคม จึงสร้างโอกาสและทางเลือกให้คนรุ่นหนุ่มสาวที่เป็นแรงงานหลักในการผลิต เริ่มเคลื่อนย้ายออกไปทำงานในภาคอุตสาหกรรม (หน้า 23)
      
ปัจจุบันรูปแบบของการตั้งถิ่นฐานหลังการแต่งงานของโซ่งบ้านหนองปรง ขึ้นอยู่กับความสมัครใจว่าจะเลือกอยู่กับครอบครัวฝ่ายสามีหรือครอบครัวฝ่ายภรรยา โดยไม่ได้ยึดถือแบบแผนว่าต้องตั้งถิ่นฐานที่บ้านฝ่ายสามีเสมอไป  ส่วนแบบแผนการเลือกคู่ครองนั้น ไม่ได้มีที่มาจากประเพณีการละเล่นในเดือนห้าอย่างในอดีต การละเล่นลูกช่วงและอิ๋นกอนก็ค่อยๆเลือนหายไป    คนหนุ่มสาวพบปะและคบหาสมาคมกันในพื้นที่นอกขอบเขตของกลุ่มสังคมวัฒนธรรมมากขึ้น      มีโอกาสที่จะแต่งงานกับคนนอกกลุ่มและเคลื่อนย้ายไปอยู่นอกหมู่บ้านมากขึ้น (หน้า 28-29)

Critic Issues

ไม่มีข้อมูล

Other Issues

ในวิทยานิพนธ์ฉบับนี้มีการกล่าวถึงวรรณกรรมตะวันตก รวมสามเรื่อง ได้แก่ Presumed Innocent  Anna Carenina  และ East of Edenเนื่องจากวรรณกรรมทั้งสามเป็นตัวแทนของสถานการณ์ที่แตกต่างกัน โดย เรื่อง Presumed Innocent    เป็นสถานการณ์ที่สามีเป็นฝ่ายนอกใจภรรยาเรื่องAnna Careninaเป็นสถานการณ์ที่ภรรยาเป็นฝ่ายนอกใจสามี และเรื่องEast of Eden เป็นสถานการณ์ที่ท้าทายความสัมพันธ์ระหว่างสามี-ภรรยา และการเป็นเครือญาติร่วมสายโลหิตในกรณีที่น้องชาย และพี่สะใภ้ลักลอบมีความสัมพันธ์กัน  (หน้า 45-53)

Google Map

Map/Illustration

ตาราง
      -  ตารางแสดงคำตอบ คำถามข้อที่ 1 จากเรื่องPresumed Innocent (หน้า 59)      
      -  ตารางแสดงคำตอบ คำถามข้อที่ 2 จากเรื่องPresumed Innocent (หน้า 61)      
      -  ตารางแสดงคำตอบ คำถามข้อที่ 3 จากเรื่องAnna Carenina(หน้า 63)      
      -  ตารางแสดงคำตอบ  คำถามข้อที่ 4 จากเรื่องAnna Carenina(หน้า 66)   
      -  ตารางแสดงคำตอบ  คำถามข้อที่ 5 จากเรื่องAnna Carenina(หน้า 67)
      -  ตารางแสดงคำตอบ  คำถามข้อที่ 6 จากเรื่องAnna Carenina(หน้า 68) 
      -  ตารางแสดงคำตอบ  คำถามข้อที่ 7 จากเรื่องEast of Eden (หน้า 70)    
      -  ตารางแสดงคำตอบ  คำถามข้อที่ 8 จากเรื่องEast of Eden (หน้า 71)     
      -  ตารางแสดงคำตอบ  คำถามข้อที่ 9 จากเรื่องEast of Eden (หน้า 73)
      -  ตารางแสดงคำตอบ  คำถามข้อที่ 10 จากเรื่องEast of Eden (หน้า 74)

Text Analyst สุวิทย์ เลิศวิมลศักดิ์ Date of Report 29 มิ.ย 2560
TAG ลาวโซ่ง ไทยโซ่ง ผู้ลาว โซ่ง ไตดำ(ไทยทรงดำ), ทัศนคติ, ครอบครัว, เครือญาติ, เพชรบุรี, Translator -
 
 

 

ฐานข้อมูลอื่นๆของศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร
  ฐานข้อมูลพิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นในประเทศไทย
จารึกในประเทศไทย
จดหมายเหตุทางมานุษยวิทยา
แหล่งโบราณคดีที่สำคัญในประเทศไทย
หนังสือเก่าชาวสยาม
ภาพยนตร์ชาติพันธุ์
ข่าวมานุษยวิทยา
ICH Learning Resources
ฐานข้อมูลเอกสารโบราณภูมิภาคตะวันตกในประเทศไทย
ฐานข้อมูลประเพณีท้องถิ่นในประเทศไทย
ฐานข้อมูลสังคม - วัฒนธรรมเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
เมนูหลักภายในเว็บไซต์
  หน้าหลัก
งานวิจัยชาติพันธุ์ในประเทศไทย
บทความชาติพันธุ์
ข่าวชาติพันธุ์
เครือข่ายชาติพันธุ์
เกี่ยวกับเรา
เมนูหลักภายในเว็บไซต์
  ข้อมูลโครงการ
ทีมงาน
ติดต่อเรา
ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร
ช่วยเหลือ
  กฏกติกาและมารยาท
แบบสอบถาม
คำถามที่พบบ่อย


ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) เลขที่ 20 ถนนบรมราชชนนี เขตตลิ่งชัน กรุงเทพฯ 10170 
Tel. +66 2 8809429 | Fax. +66 2 8809332 | E-mail. webmaster@sac.or.th 
สงวนลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2549    |   เงื่อนไขและข้อตกลง