ลืมรหัสผ่าน?

  Log in
   
สมัครสมาชิก
  Sign up
 
English (US)
 
ค้นหาข้อมูล
ค้นหาแบบละเอียด
พิพิธภัณฑ์พื้นบ้านไทยพวน บ้านดงกระทงยาม  
  รีวิวพิพิธภัณฑ์โดยทีมงานและสมาชิก  
 
พิพิธภัณฑ์พื้นบ้านไทยพวน บ้านดงกระทงยาม
เขียนโดย: webmaster (1127 เรื่อง) | เมื่อวันที่: 7 กันยายน 2561
คนลาวพวน ไทพวน หรือไทยพวน เป็นกลุ่มชาติพันธุ์หนึ่งที่ถูกกวาดต้อนอพยพมาจากแถบเมืองพวน แขวงเชียงขวาง ประเทศลาว เมื่อครั้งสมัยกรุงธนบุรี  หลังจากปี พ.ศ.  2322 กองทัพกรุงธนบุรีโดยการนำทัพของสมเด็จเจ้าพระยามหากษัตริย์ศึกและเจ้าพระยาสุรสีห์สามารถยึดเวียงจันทน์ได้สำเร็จ และทั้งสองได้นำทัพไปตีเมืองพวนและสามารถยึดเอาเมืองพวนไว้ได้ ในคราวนั้นยังไม่มีการกวาดต้อนชาวลาวพวนให้เข้ามาอยู่ในเขตพระนครและในพื้นที่อาณาจักรกรุงธนบุรี แต่การกวาดต้อนครัวชาวลาวเวียงและลาวพวนเกิดขึ้นครั้งใหญ่ในสมัยสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว

ภายหลังการปราบกบฏเจ้าอนุวงศ์ในปี พ.ศ. 2369 เป็นต้นมา ทำให้เกิดการกวาดต้อนครัวชาวลาวเข้มาในเขตพระนครหลายครั้ง มีบันทึกทางประวัติศาสตร์ไว้ในปีพุทธศักราชที่ 2370, 2371, 2372, 2373, 2378, และ 2380 เพราะสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัวทรง มีพระราชประสงค์จะมิให้เมืองเวียงจันทน์ตั้งเป็นบ้านเมืองได้อีกต่อไป ทำให้ชาวลาวเวียงและลาวพวนจำนวนมากถูกกวาดต้อนเข้ามาในไทยและกระจายไปตั้งถิ่นฐานตามที่ต่างๆ อาทิ ชลบุรี ฉะเชิงเทรา ปราจีนบุรี นครนายก

ทั้งชาวลาวเวียงและลาวพวนถูกบันทึกไว้ในเอกสารทางประวัติศาสตร์หลายฉบับว่า เป็นกำลังสำคัญในการทำส่วยเร่ว ซึ่งเป็นสินค้าส่งออกที่สำคัญในสมัยต้นกรุงรัตนโกสินทร์ และส่วนทองคำที่ส่งให้รัฐ ทองคำเป็นส่วนอีกประเภทหนึ่งที่รัฐต้องการเป็นอย่างมาก เพราะเป็นวัสดุที่สำคัญในการซ่อมแซมปฏิสังขรณ์วัด รวมถึงหล่อพระพุทธรูป โดยเฉพาะอย่างยิ่งชาวลาวพวนผู้มีความชำนาญในการทำส่วยทอง เพราะภูมิประเทศเดิมที่เมืองพวน ประเทศลาวนั้นมีแร่ธาตุอุดมสมบูรณ์ ทั้งทองคำ เงินและเหลือ ทำให้ชาวลาวพวนมีความชำนาญในด้านการทำส่วยทองคำเป็นพิเศษ เพราะฉะนั้นชาวลาวพวนจึงมีหน้าที่สำคัญคือทำส่วยทองคำให้แก่รัฐ กล่าวได้ว่าชาวลาวเวียงและลาวพวนนั้นมีบทบาทสำคัญอย่างมากทางด้านการเมือง เศรษฐกิจและการทำนุบำรุงศาสนา มากไปกว่านั้นชาวลาวพวนเองในปัจจุบันสามารถธำรงอัตลักษณ์ทางชาติพันธุ์ของตนเองไว้ได้เป็นอย่างดี ทั้งในเรื่องภาษา และธรรมเนียมประเพณีความเชื่อ

พิพิธภัณฑ์พื้นบ้านไทยพวนบ้านดงกระทงยาม ตั้งอยู่ในวัดบ้านใหม่ อำเภอศรีมหาโพธิ์ จังหวัดปราจีนบุรี ริเริ่มโดยคุณลุงวิบูลย์ งามวงศ์ โดยใช้กุฏิพระสงฆ์เดิม ซึ่งเคยเป็นบ้านของคนไทยพวนที่รื้อแล้วยกมาถวายวัดเป็นสถานที่จัดแสดงข้าวของเครื่องใช้ท้องถิ่นของชาวบ้านเชื้อสายไทยพวนในหมู่บ้าน  อาทิ อุปกรณ์การเกษตร อุปกรณ์ดักจับสัตว์น้ำ ที่แสดงถึงวิถีชีวิตชาวบ้านที่สัมพันธ์กับสภาพสิ่งแวดล้อมที่เป็นที่ราบลุ่มน้ำท่วมถึงในฤดูน้ำหลาก และข้าวของเครื่องใช้ต่าง ๆ ที่ชาวบ้านบริจาค อาทิ เตียงฟากไม้ไผ่สำหรับให้หญิงคลอดนอนอยู่ไฟ

โบราณวัตถุชิ้นสำคัญ คือ พระพุทธรูปจำนวนสามองค์ ที่เล่าสืบกันมาว่าได้อัญเชิญมาจากเวียงจันทน์พร้อมการอพยพลงมาอยู่ที่บ้านดงกระทงยาม เป็นพระพุทธรูปประทับยืนปางเปิดโลกสลักไม้หนึ่งองค์ และพระพุทธรูปปางมารวิชัยสำริดขนาดเล็กสององค์ มีพุทธลักษณะแบบศิลปะล้านช้าง นอกจากนี้ยังมีคัมภีร์ใบลานจำนวนหนึ่งเป็นเรื่องทางพุทธศาสนาและตำรายาโบราณ ที่จารด้วยอักษรธรรม

ปณิตา สระวาสี เรียบเรียง

ข้อมูลจาก:
http://www.sac.or.th/databases/ethnic-groups/ethnicGroups/83
https://www.ldm.in.th/cases/6280
 

ชอบ  |  แจ้งลบ


 
   
รีวิวพิพิธภัณฑ์นี้ ส่งให้เพื่อน แก้ไขข้อมูลพิพิธภัณฑ์นี้
 
  พิพิธภัณฑ์พื้นบ้านไทยพวน บ้านดงกระทงยาม  
: วัดบ้านใหม่ดงกระทงยาม ถนนอบต. ปจ. 2052 (เกาะสมอ-ดงกระทงยาม) ต.ดงกระทงยาม อ.ศรีมหาโพธิ์ จ.ปราจีนบุรี
: 081-9777849 (ร.ต.ต.วิบูลย์ งามวงศ์)
: -
: -
: ไม่เก็บค่าเข้าชม
: -
: -
: -
: พระพุทธรูปโบราณศิลปะล้านช้าง, เครื่องมือเครื่องใช้ทางการเกษตร, อุปกรณ์ดักจับสัตว์น้ำ
จัดการโดย : ชุมชน
เนื้อหา : ชาติพันธุ์
สถานะ : เปิดดำเนินการ
อัพเดท 9 ต.ค. 2561
  โหวต
ยังไม่มีผู้โหวต
  ผังจัดแสดง  
ดูผังจัดแสดงทั้งหมด+
  แผนที่  
  วีดีโอ  
ดูวีดีโอทั้งหมด+
  แผ่นพับ  
ดูแผ่นพับทั้งหมด +
  พิพิธภัณฑ์อื่นๆที่คุณอาจสนใจ  
พิพิธภัณฑ์เรือนคำเที่ยง
พิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นกรุงเทพมหานคร เขตธนบุรี
ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร
ศูนย์ศิลปวัฒนธรรมมอญ บางกระดี่
พิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นกรุงเทพมหานคร เขตสวนหลวง
 ดูทั้งหมด
  ข้อมูลที่เกี่ยวข้องจากฐานข้อมูลอื่นๆของ ศมส.  
จารึกโคลงภาพคนต่างภาษา แผ่นที่ ๑๐ (ภาพญี่ปุ่น)
จารึกโคลงภาพคนต่างภาษา แผ่นที่ ๓๐ (ภาพจีน)
การเผชิญกับภาพแทนของกะเหรี่ยงโผล่ว ในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่นเรศวร
The Lahu Symbolic Universe and Reconstruction of Ethnic Identity
  Tags  
ไทยพวน, ชาติพันธุ์,
  แฟนพิพิธภัณฑ์
ฐานข้อมูลอื่นๆของศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร
  งานวิจัยทางชาติพันธุ์
จารึกในประเทศไทย
แหล่งโบราณคดีที่สำคัญในประเทศไทย
จดหมายเหตุทางมานุษยวิทยา
หนังสือเก่าชาวสยาม
ภาพยนตร์ชาติพันธุ์
ข่าวมานุษยวิทยา
ICH Learning Resources
เอกสารโบราณภูมิภาคตะวันตกในประเทศไทย
ฐานข้อมูลประเพณีท้องถิ่นในประเทศไทย
ฐานข้อมูลสังคม - วัฒนธรรมเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
เมนูหลักภายในเว็บไซต์
  รีวิวพิพิธภัณฑ์
เพิ่มพิพิธภัณฑ์ใหม่
พิพิธภัณฑ์วิทยา
บทความ
Blog
ข่าวพิพิธภัณฑ์
เทศกาลพิพิธภัณฑ์
เพื่อนพิพิธภัณฑ์
เกี่ยวกับเรา
  ข้อมูลโครงการ
ทีมงาน
ติดต่อเรา
ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร
facebook
e-newsletter
ช่วยเหลือ
  กฏกติกาและมารยาท
คำถามที่พบบ่อย
แนะนำและแจ้งปัญหา
ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) เลขที่ 20 ถนนบรมราชชนนี เขตตลิ่งชัน กรุงเทพฯ 10170
Tel. +66 2 8809429 | Fax. +66 2 8809332 | E-mail. webmaster@sac.or.th 
สงวนลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2549 | เงื่อนไขและข้อตกลง