ลืมรหัสผ่าน?

  Log in
   
สมัครสมาชิก
  Sign up
 
English (US)
 
ค้นหาข้อมูล
ค้นหาแบบละเอียด
 
  รีวิวพิพิธภัณฑ์โดยทีมงานและสมาชิก  
 
ศูนย์แสดงและสาธิตงานสกุลช่างเมืองเพชร
เขียนโดย: webmaster (1127 เรื่อง) | เมื่อวันที่: 22 สิงหาคม 2555
ศูนย์การเรียนรู้วัฒนธรรมจังหวัดเพชรบุรี ตั้งอยู่ที่วัดดอนไก่เตี้ย (เดิม) เมื่อโรงเรียนไปตั้งยังสถานที่แห่งใหม่ที่ดอนคาง สำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดเพชรบุรีขอใช้พื้นที่มาตั้งแต่ พ.ศ. 2545 ส่วนการจัดสร้างศูนย์การเรียนรู้ฯ ได้รับการจัดตั้งครั้งแรกเมื่อ พ.ศ. 2549 โดยมี “ศูนย์แสดงและสาธิตงานสกุลช่างเมืองเพชร" เป็นโครงการเริ่มต้น แต่ต่อมามีการพัฒนาให้ศูนย์แสดงและสาธิตฯ กลายเป็นศูนย์การเรียนรู้วัฒนธรรมจังหวัดเพชรบุรี และมีการเพิ่มเติมหอวรรณกรรมและจดหมายเหตุเมืองเพชร รวมทั้ง “ส่วนแสดงและเชิดชูเกียรติศิลปิน” โดยการจัดแสดงประวัติและผลงานของศิลปินเมืองเพชรสาขาทัศนศิลป์ วรรณศิลป์ คีตศิลป์ และนาฏศิลป์

ภายในส่วนที่เป็น “ศูนย์แสดงและสาธิตงานสกุลช่างเมืองเพชร” แบ่งเป็นห้อง “ครูช่างเมืองเพชร” เป็นห้องแสดงประวัติและผลงานของครูช่างที่เสียชีวิตแล้ว แต่ส่วนใหญ่มีภาพจากวัดที่ท่านสร้างผลงานไว้ แต่ยังไม่มีของจริงมาจัดแสดง

ส่วนที่สอง “เพชรเมืองช่าง” ประวัติและผลงานของช่างที่ยังมีชีวิตอยู่ เกี่ยวกับงานทำทอง งานปูนปั้น จิตรกรรมลายลดน้ำ แกะสลักไม้ ผลงานที่เห็นเป็นตัวอย่างที่ให้ศึกษาเรียนรู้ แต่ยังมีผลงานอีกจำนวนหนึ่งที่อยู่ที่บ้านของศิลปิน ผลงานโดยส่วนใหญ่ เป็นการสร้างงานในวัดเป็นส่วนใหญ่ เช่นตามหน้าบัน วัตถุจัดแสดงทั้งสองส่วนการจัดแสดงมาจากการบริจาคชิ้นงานของศิลปินบ้าง หรือบางอย่าง เช่น งานจิตรกรรมที่อยู่ในสถานที่ต่างๆ ก็การจำลองขยายขนาด ให้ผู้ชมได้เห็นตัวอย่างของชิ้นงานของศิลปิน

ส่วนที่สาม “วีถีชีวิตคนเมืองเพชร” บอกเล่าวิถีชีวิตคนเมืองเพชรผ่านเรื่องราวของการทำนา การทำตาล การทำขนมหวาน และงานช่าง คุณวรรณภา บุญเจียมใจ เล่าถึงความเป็นมาของวัตถุต่างๆ ในห้องนี้ “อุปกรณ์ต่างๆ ชาวบ้านมอบให้ มีการติดป้ายชื่อ” หรือบางอย่างเป็นของจำลองเช่น ขนมหวาน มาจากชิ้นงานของนักศึกษาของสถาบันการศึกษาในพื้นที่ จากชั้นที่ 3 ของอาคาร สู่ชั้นที่ 4 ที่เป็นการจัดแสดงผลงานศิลปินร่วมสมัย “ห้องศิลปินร่วมสมัย” จัดแสดงผลงานศิลปะร่วมสมัยของศิลปินเมืองเพชรฯ ภาพเขียน ภาพถ่าย และงานสื่อผสม ซึ่งเป็นผลงานของศิลปินที่มอบให้

นอกจากนี้ ยังมีส่วนของการแสดงเชิดชูเกียรติศิลปิน ที่เป็นการบอกเล่าประวัติโดยย่อของศิลปินสาขาต่างๆ เช่น สมัย อ่อนวงศ์, ถนอม คงยิ้มละมัย, หรือแม้แต่มิตร ชัยบัญชา เพราะ “มิตรเป็นคนท่ากระเทียม ‘ชมรมคนรักมิตร’เป็นคนทำโปสเตอร์ เอาซีดีเอาภาพยนตร์ของมิตร มามอบให้ ตอนนั้น เขามาจัดงานที่ท่ากระเทียม แวะมาแล้วนำของมามอบให้ เขาจะมาจัดงานให้ “มิตร” ทุกปีที่วัดท่ากระเทียม”  นอกจากนี้ยังมีห้องสมุด “ร่มตาล” สถานที่สำหรับการค้นคว้าความรู้ทางประวัติศาสตร์ สังคม วัฒนธรรม และศิลปะเมืองเพชรบุรี รวมถึงการจัดนิทรรศการหมุนเวียนเป็นระยะๆ

อย่างไรก็ดี ปัญหาสำคัญของการสืบทอดงานช่าง คือเรื่องการใช้งาน เพราะหากเป็นงานช่างประเภทงานตกแต่งปูนปั้น ก็ยังมีคนให้ความสนใจกับการนำไปใช้ประดับตกแต่งศาสนสถาน หรือสถานที่สำคัญอื่นๆ แต่อย่างกรณีงานช่างที่ไม่ได้เกี่ยวข้องกับชีวิตประจำวัน เช่น งานทำหัวโขน คนใช้น้อย ด้วยเหตุนี้ สำนักงานวัฒธรรมจังหวัดเพชรบุรี จึงได้ร่วมกับกลุ่มกิจกรรมในพื้นที่ เช่น “กลุ่มลูกหว้า” ที่มาจากการรวมตัวของเยาวชนในการเรียนรู้และทำกิจกรรมสาธารณะในจังหวัดเพชรบุรี เชิญศิลปินสาธิตร่วมในบริเวณทางขึ้นเคเบิลคาร์ เขาวัง ทุกวันเสาร์ โดยสำนักงานฯ เป็นผู้รับผิดชอบค่าวิทยากร หรือการเป็นวิทยากรในงานพระนครคีรี ก็เชิญท่านไปสาธิต ทำให้ศิลปินเหล่านั้นมีรายได้บ้าง

สำหรับเรื่องเกี่ยวกับ “กลุ่มลูกหว้า” คุณวรรณภาได้เท้าความให้ฟังว่า “เริ่มต้นด้วยการจัดอบรมการถ่ายทอดศิลปะมาตั้งแต่ปี 50-51 หลังจากที่ได้อบรมเด็ก มีการประเมินและที่ปรึกษา คืออาจารย์จำลอง บัวสุวรรณแสดงความกังวล ที่ครูภูมิปัญญาหลายท่านสามารถทำชิ้นงาน แต่ไม่สามารถถ่ายทอดให้เด็กเข้าใจได้ ด้วยเหตุนี้ เมื่อถ่ายทอดความรู้แล้ว บางครั้ง ไม่มีโอกาสขยายผู้ที่เรียนรู้ศิลปะต่อเนื่องไป  จึงเห็นว่าไม่คุ้มค่า แล้วตอนนี้มี ‘กลุ่มดินสอสี’มาทำกิจกรรมที่วัดใหญ่ บ้านในฝันสัญจร กลุ่มดินสอสี เป็นคนนอกมาทำกิจกรรมในเพชรบุรีแบบมีส่วนร่วม แล้วเห็นลักษณะของกิจกรรมแบบนั้น เลยเอามาพัฒนากับงานตรงนี้ เลยตั้งเป็นกลุ่มลูกหว้าสืบสานงานสกุลช่างเมืองเพชร แล้วเอาไปอบรมกับครูช่าง แล้วเปลี่ยนบทบาทของเด็ก จากผู้เรียนมาเป็นผู้ถ่ายทอด เด็กเกิดความตระหนักว่า เขาไม่ใช่คนเรียนอีกต่อไปแล้ว เขาจะต้องคนสอนเขาต้องรู้มากขึ้น เขามาเผยแพร่ให้กับนักท่องเที่ยว แล้วเขาสนใจ เพราะว่าเป็นเด็ก เด็กได้รับคำชมจากนักท่องเที่ยวว่า เก่งนะ ทำได้ เด็กก็จะภาคภูมิใจ”

นอกจากปัญหาของการสืบสานงานช่างที่เกิดมาจากการถ่ายทอดแล้ว ปัญหาอีกประการหนึ่ง คือการขาดผู้เสพศิลป์ “ส่วนงานหนังใหญ่ประสบปัญหาด้านการแสดง ไม่มีการเล่น ไม่มีการแสดง ไม่มีการเชิด แม้เมืองเพชรฯ จะมีช่างตอกหนังใหญ่ และมีตัวหนังใหญ่ได้รับการอนุรักษ์ไว้ที่วัดพลับพลาไชย อยู่ในวิหารคันธราราช ส่วนงานตอกกระดาษ มีโอกาสใช้ในงานบุญ งานบวช งานเทศน์มหาชาติ หรืองานแทงหยวก ที่ใช้ในงานศพ ทำเป็นรูปโกฐ จะเผาไปพร้อมกับผู้ตาย แต่ต้องเป็นคนที่มีฐานะจึงจะให้ช่างทำเหล่านี้ได้ ถ้าคนธรรมดาไม่ได้ทำ”

ทั้งหมดนี้ คุณวรรณภากล่าวถึงปัญหาหลักของการสืบสานงานวัฒนธรรม ที่จะต้องมีผู้ใช้ผู้ชม หากผู้ใช้หรือผู้ชมมีจำนวนน้อยลง เป็นเงื่อนไขที่อธิบายว่าทำไมงานช่างนั้นๆ จะลดบทบาทลงไปด้วยเช่นกัน คุณวรรณภายังตัวอย่างงานละครชาตรี เวลาเล่นร้องรำ อย่างที่วัดมหาธาตุฯ เป็นเพียงการรำแก้บน ท่ารำไม่สวย การร้องไม่เต็มรูปแบบ เพราะคนเล่นก็ไม่รู้ว่าจะเล่นให้ใครดู ก็ไม่รู้จะเล่นไปทำไม พอเล่นๆ ไปแล้ว ไม่มีใครสนใจ กลายเป็นการเล่นเพื่อการแก้บนเท่านั้น

ในการเยี่ยมชมในวันนั้น เราเดินมาถึงห้องนิทรรศการชั่วคราว ซึ่งตั้งอยู่พื้นที่ชั้น 1 ของอาคาร ปรากฏเรือพระราชทานของปู่เย็น ซึ่งผู้อาวุโสที่เคยใช้ชีวิตอยู่บนเรือและอยู่ในแม่น้ำเพชรบุรี กระทั่งเมื่อ “ปู่เย็น”เสียชีวิตลง จึงได้มีการนำเรือพระราชทานมาเก็บไว้ที่ศูนย์การเรียนรู้แห่งนี้ ส่วนนิทรรศการชั่วคราวที่นำเสนอ เป็นนิทรรศการศิลปะร่วมสมัยที่จัดขึ้นเพื่อเชิดชูเกียรติ อ.ทองด้วง ผู้เป็นศิลปินแห่งชาติ

ชีวสิทธิ์ บุณยเกียรติ  / เขียน
สำรวจภาคสนามวันที่ 8 พฤษภาคม 2552

ชอบ  |  แจ้งลบ


 
   
รีวิวพิพิธภัณฑ์นี้ ส่งให้เพื่อน แก้ไขข้อมูลพิพิธภัณฑ์นี้
 
   
: -
: -
: -
: อังคาร-ศุกร์ เวลา 10.00-18.00น. เสาร์-อาทิตย์และวันหยุดนักขัตฤกษ์ เวลา 10.00-19.00น. หยุดวันจันทร์
: -
: -
: -
: -
: -
จัดการโดย : -
เนื้อหา : -
สถานะ :
อัพเดท
  โหวต
78 คนโหวต
93.59 %
ชอบพิพิธภัณฑ์นี้ คุณล่ะ?
  ผังจัดแสดง  
ดูผังจัดแสดงทั้งหมด+
  แผนที่  
  วีดีโอ  
ดูวีดีโอทั้งหมด+
  แผ่นพับ  
ดูแผ่นพับทั้งหมด +
  พิพิธภัณฑ์อื่นๆที่คุณอาจสนใจ  
พิพิธภัณฑ์กรมที่ดิน
พิพิธภัณฑ์การศึกษาไทย โรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย
ห้องอนุสรณ์สถานปรีดี พนมยงค์
พิพิธภัณฑ์รัชกาลที่ 6
พิพิธภัณฑ์วัดพระศรีรัตนศาสดาราม
 ดูทั้งหมด
  ข้อมูลที่เกี่ยวข้องจากฐานข้อมูลอื่นๆของ ศมส.  
จารึกเรื่องฉันท์วรรณพฤติ แผ่นที่ ๕ (มาณะวะกะฉันท์)
จารึกอาณาจักรปุนไชย
โคกพลับ
ความเป็นพวน ในปรากฏการณ์ความเป็นไทยร่วมสมัย
ชนชั้นนำและโครงสร้างอำนาจของชุมชนชาวไทยมุสลิมในจังหวัดชายแดนภาคใต้
  Tags  
,
  แฟนพิพิธภัณฑ์
ฐานข้อมูลอื่นๆของศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร
  งานวิจัยทางชาติพันธุ์
จารึกในประเทศไทย
แหล่งโบราณคดีที่สำคัญในประเทศไทย
จดหมายเหตุทางมานุษยวิทยา
หนังสือเก่าชาวสยาม
ภาพยนตร์ชาติพันธุ์
ข่าวมานุษยวิทยา
ICH Learning Resources
เอกสารโบราณภูมิภาคตะวันตกในประเทศไทย
ฐานข้อมูลประเพณีท้องถิ่นในประเทศไทย
ฐานข้อมูลสังคม - วัฒนธรรมเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
เมนูหลักภายในเว็บไซต์
  รีวิวพิพิธภัณฑ์
เพิ่มพิพิธภัณฑ์ใหม่
พิพิธภัณฑ์วิทยา
บทความ
Blog
ข่าวพิพิธภัณฑ์
เทศกาลพิพิธภัณฑ์
เพื่อนพิพิธภัณฑ์
เกี่ยวกับเรา
  ข้อมูลโครงการ
ทีมงาน
ติดต่อเรา
ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร
facebook
e-newsletter
ช่วยเหลือ
  กฏกติกาและมารยาท
คำถามที่พบบ่อย
แนะนำและแจ้งปัญหา
ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) เลขที่ 20 ถนนบรมราชชนนี เขตตลิ่งชัน กรุงเทพฯ 10170
Tel. +66 2 8809429 | Fax. +66 2 8809332 | E-mail. webmaster@sac.or.th 
สงวนลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2549 | เงื่อนไขและข้อตกลง