ลืมรหัสผ่าน?

  Log in
   
สมัครสมาชิก
  Sign up
 
English (US)
 
ค้นหาข้อมูล
ค้นหาแบบละเอียด
 
  รีวิวพิพิธภัณฑ์โดยทีมงานและสมาชิก  
 
พิพิธภัณฑ์ธนาคารออมสิน
เขียนโดย: webmaster (1127 เรื่อง) | เมื่อวันที่: 10 กุมภาพันธ์ 2555
ถ้าอยากทราบว่าทำไมธนาคารออมสินยุคใหม่จึงให้นิยามตนเองว่า “เป็นมากกว่าธนาคาร” พิพิธภัณฑ์ธนาคารออมสินให้คำตอบได้ทั้งหมด ด้วยเวลายาวนานกว่า 95 ปีของการก่อตั้ง ด้วยความผูกพันจากของขวัญอันเป็นความทรงจำที่งดงามของเด็กๆ ด้วยความห่วงใยในอนาคตที่ต้องการเพาะบ่มให้พวกเขารู้จักการเก็บออม

เรากำลังจะเดินย้อนเข้าไปในอดีต นี่คือก้าวแรกที่ผู้มาเยือนสัมผัสได้ ภาพถ่ายอันทรงคุณค่าของสมเด็จย่าที่กำลังทรงม้าเพื่อทรงฝากเงินที่ธนาคารออมสิน เพียงแค่ภาพประวัติศาสตร์ภาพเดียวก็สะกดสายตา ต่อมาได้ทราบว่าสมเด็จย่าทรงฝากเงินให้กับพระพี่นางฯ รัชกาลที่ 8 และพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ ภายในตู้พิพิธภัณฑ์เราจะได้เห็นสมุดฝากของรัชกาลที่ 8 และพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ เมื่อครั้งยังทรงพระเยาว์ นอกจากนี้ยังมีสมุดฝากของสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี พระองค์ท่านได้ทรงฝากจนเต็มสมุดด้วยความสม่ำเสมอ โดยพระองค์จะทรงฝากให้กับเด็กหญิงเด็กชายที่ทรงอุปการะไว้ด้วย ทุกวันที่ 1 เมษายนซึ่งเป็นวันก่อตั้งธนาคารออมสิน ในวันนั้นสมเด็จพระเทพฯจะสละเวลาให้พนักงานธนาคารเข้าเฝ้าฯ เพื่อถวายการรับฝากเงิน

ธนาคารออมสินแต่เดิมเรียกว่า “คลังออมสิน” ก่อตั้งขึ้นในปีพุทธศักราช 2456 จากพระราชปณิธานของพระบาทสมเด็จพระมงกุฏเกล้าเจ้าอยู่หัว ที่มีพระราชประสงค์ให้กิจการออมสินเป็นธนาคารของรัฐสำหรับประชาชนและค้ำจุนฐานะทางการคลังของรัฐบาล ในส่วนของภาพที่จัดแสดงบนผนังเราจะเห็นพัฒนาการของธนาคารออมสินตั้งแต่เรื่องของตึกทำการ โดยคลังออมสินแห่งแรกอยู่ที่พระคลังมหาสมบัติ และมีภาพของประธานกรรมการธนาคารออมสินตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน 

ยุคแรกของกิจการออมสินเรื่องสำคัญที่ต้องทำคือการโฆษณาประชาสัมพันธ์ เราจะเห็นสื่อโฆษณาเป็นเครื่องฉายภาพยนตร์ขนาด 35 มม. ใช้สำหรับติดตั้งในรถโฆษณาของธนาคารออมสิน โปสเตอร์ภาพวาดแบบการ์ตูนย้อนยุคในอากัปกิริยาร่าเริง สุขกาย สบายใจ มั่งคั่ง เมื่อได้ฝากเงินหรือซื้อสลากออมสิน ด้วยรูปแบบที่เป็นเอกลักษณ์ทำให้สะดุดตาและตื่นตาตื่นใจ เนื่องมาจากไม่สามารถพบเห็นสื่อลักษณะเช่นนี้ในปัจจุบัน 

อย่างที่เราทราบกันกลุ่มเป้าหมายที่สำคัญกลุ่มหนึ่งของธนาคารออมสินคือกลุ่มเด็ก ในอดีตเด็กๆ มักจะตื่นเต้นเสมอเมื่อคิดว่าจะได้ของแจกที่ธนาคารออมสิน โดยธนาคารได้จัดทำโปสเตอร์โฆษณาจูงใจเด็กโดยเฉพาะ “รูปภาพชุดใหม่ สำหรับแจกคุณหนู ที่ฝากออมสิน ในวันเสาร์และวันพฤหัสบดี จะแจกเมื่อใดนั้น ขอให้คุณหนูติดตามข่าว” รูปภาพที่แจกอย่างเช่น รูปหัวโขน รูปชนเผ่า ภาพดอกไม้ ภาพปะการัง ภาพบุคคลสำคัญในประวัติศาสตร์ไทย รูปภาพจะมีทั้งภาพวาดและภาพถ่าย

ในบรรดาของแจกทั้งหลายที่เห็นสะดุดตาที่สุดและมีจัดแสดงในพิพิธภัณฑ์อยู่เป็นจำนวนมากก็คือกระปุกออมสิน โดยจะมีตั้งแต่รุ่นแรกๆ ที่ทำเหมือนตู้ไปรษณีย์ทรงกระบอก ตัวกระปุกทำมาจากสังกะสี เหตุที่ทำเหมือนกับตู้ไปรษณีย์เมื่อย้อนดูประวัติจะทราบว่าการดำเนินกิจการคลังออมสินในช่วงปีพ.ศ. 2472-2489 อยู่ภายใต้การกำกับ ควบคุม ดูแลของกรมไปรษณีย์โทรเลข ในช่วงเวลานั้นก็คือยุคแรกของกระปุกออมสิน ยุคต่อมาเราจะได้เห็นกระปุกออมสินมีรูปทรงหลากหลายเพราะทำมาจากพลาสติก ชวนให้คิดว่าไม่ว่าอะไรก็ล้วนแต่นำมาทำเป็นกระปุกออมสินได้ อย่างกระปุกออมสินสมุด กระปุกตุ๊กตาไทยผมจุก กระปุกตุ๊กตาญี่ปุ่นสวมชุดกิโมโน กระปุกรูปสัตว์ กระปุกลูกโลก กระปุกลูกบอล กระปุกรูปตู้เอทีเอ็ม ในการเพ่งมองพิจารณารูปร่างของกระปุกออมสินแต่ละชิ้นก็พาให้เพลิดเพลินจนลืมเวลา 

สิ่งของอีกกลุ่มหนึ่งที่ดูแปลกตาและมีการจัดแสดงอยู่ฝั่งตรงข้ามของกระปุกออมสิน อุปกรณ์ต่างๆในการดำเนินงาน ได้แก่ เครื่องจักรลงบัญชี เครื่องออกสลากออมสิน เครื่องเย็บถุงเงินสำหรับใส่เหรียญ เครื่องพิมพ์ดีด เครื่องนับธนบัตร เครื่องคำนวณเลข เครื่องคิดเลข ที่ชั่งน้ำหนักสำหรับผู้ฝากเงินประเภทสงเคราะห์ คนยุคใหม่ที่คุ้นเคยอยู่เฉพาะกับคอมพิวเตอร์ รับรองได้ว่าเมื่อได้มาเห็นอุปกรณ์เหล่านี้ต้องรู้สึกงุนงงสงสัยว่านี่มันอะไร ทำไมดูแปลกประหลาดอย่างนี้ แล้วใช้งานกันอย่างไร โดยเฉพาะเครื่องออกสลากออมสินที่มีกระเปาะกลมขนาดใหญ่ ดูไปคล้ายของเล่นหรืออุปกรณ์ที่ใช้ในยานอวกาศ 

เอกลักษณ์อย่างหนึ่งที่เป็นเสน่ห์ของพิพิธภัณฑ์ธนาคารออมสินอยู่ที่สิ่งที่จัดแสดงเป็นงานศิลปะ คำเฉลยนี้ได้มาจากผู้ดูแลพิพิธภัณฑ์คนใหม่คือคุณปรีดาพร ไพศาลนันทน์ แม้ว่าเพิ่งจะรับงานนี้เพียงแค่หนึ่งเดือน แต่ทุกสิ่งที่อยู่ข้างในนี้คุณปรีดาพรกลับซึมซับได้อย่างรวดเร็ว นอกจากนี้ยังมีคุณอารมณ์ รังครัศมี และคุณศิลป์ฟ้า บุญคุณศักดิ์ ได้ช่วยพาชมและอธิบายเรื่องราวรวมทั้งเล่าประวัติความเป็นมาของพิพิธภัณฑ์

ด้วยความชอบงานศิลปะ คุณปรีดาพรได้พาไปรู้จักกับผลงานของจิตรกรคนสำคัญ งานชิ้นนี้คืองานต้นแบบของแท้อันเป็นรูปปฏิทินสงกรานต์ เจ้าของผลงานคืออาจารย์ประสงค์ ปัทมานุช ศิลปินแห่งชาติ หลายคนอาจจะสงสัยว่าปฏิทินสงกรานต์คืออะไร ปฏิทินสงกรานต์คือภาพจิตรกรรมร่วมสมัย โดยใช้ศิลปะแบบเหมือนจริง บอกเกี่ยวกับวันทางจันทรคติ ภาพวาดมักจะเกี่ยวกับตัวนางสงกรานต์ เทวดา นางฟ้า ที่เป็นบริวารห้อมล้อมนางสงกรานต์ ปฏิทินสงกรานต์เริ่มมีขึ้นตั้งแต่ปี พ.ศ. 2494 ธนาคารออมสินจัดให้มีขึ้นเพื่อแจกลูกค้าในวันสงกรานต์ซึ่งเป็นวันปีใหม่ไทย เพื่อเป็นการสืบสานวัฒนธรรมที่มีมาแต่โบราณ ศิลปินผู้บุกเบิกก็คืออาจารย์ประสงค์ ปัทมานุช ปฏิทินสงกรานต์ในปัจจุบันคือของสะสมมีค่า คนที่ได้รับมักจะเอาไปใส่กรอบเก็บไว้อย่างดี และเคยมีนักสะสมจัดนิทรรศการปฏิทินสงกรานต์มาแล้วด้วย สำหรับคนที่สนใจสามารถค้นหารายละเอียดเพิ่มเติมได้ในเว็บไซด์ 

ในจำนวนสิ่งของที่จัดแสดงนอกจากนี้ยังมีข้าวของเครื่องใช้อย่างเช่น กำปั่นเงิน กำปั่นทอง พัดลม นาฬิกา แบบสมัยโบราณ แล้วก็ยังมีพวกธนบัตรและเหรียญที่ใช้กันในสมัยก่อน เหรียญที่ระลึกและพระบรมรูปหล่อรัชกาลที่ 6 โดยเหรียญที่ระลึกจัดทำในวาระครบ 90 ปีของธนาคารออมสิน มีการอัญเชิญพระบรมฉายาลักษณ์พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงประทับบนบัลลังก์ มาประดิษฐานด้านหน้าของเหรียญ ความพิเศษของเหรียญชุดนี้อยู่ตรงที่ไม่เคยมีหน่วยงานใดสร้างเหรียญรูปแบบนี้มาก่อน

ถ้านับจากวันที่เตรียมการจัดตั้งพิพิธภัณฑ์ธนาคารออมสินเมื่อ พ.ศ.2533 ในสมัยที่ ม.ร.ว. จันทรแรมศิริโชค จันทรทัต เป็นผู้อำนวยการธนาคารออมสิน กระทั่งเปิดบริการเมื่อ 1 เมษายน พ.ศ. 2535 โดยนายวิบูลย์ อังสนันท์ เป็นผู้อำนวยการธนาคารออมสิน จะเห็นได้ว่าพิพิธภัณฑ์แห่งนี้มีอายุเพียงสิบกว่าปีเท่านั้น ทางพิพิธภัณฑ์มีแผนงานที่จะจัดแสดงสิ่งของในพื้นที่กว้างกว่านี้ซึ่งอยู่ในช่วงของการพูดคุยกัน เมื่อก่อนนี้พิพิธภัณฑ์จะจัดแสดงกินพื้นที่ทั้งชั้นของ ชั้น 7 ตึก 72 ปี ธนาคารออมสินสำนักงานใหญ่ ปัจจุบันด้วยข้อจำกัดของพื้นที่ใช้สอย ทำให้ส่วนของพิพิธภัณฑ์เหลือเพียงห้องขนาดเล็ก แต่ก็มีความคืบหน้าของการดำเนินงานของพิพิธภัณฑ์ที่กำลังจัดทำเป็น E- Museum ที่แสดงเรื่องราว ในส่วนของสิ่งของจะมีการแสดงแต่ละชิ้นพร้อมคำอธิบายประวัติความเป็นมา สำหรับผู้ที่ต้องการหาความรู้เพิ่มเติมเป็นเรื่องพระราชประวัติของพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว หรือเรื่องราวอื่นๆ เกี่ยวกับธนาคารออมสิน สามารถค้นคว้าได้จากหนังสือในศูนย์การเรียนรู้ชั้น 3 ภายในตึกเดียวกัน

สาวิตรี ตลับแป้น /ผู้เขียน ,กฤษกร ตราชู/ถ่ายภาพ

ข้อมูลจาก :การสำรวจภาคสนามวันที่ 29 เมษายน 2551

ชอบ  |  แจ้งลบ


 
   
รีวิวพิพิธภัณฑ์นี้ ส่งให้เพื่อน แก้ไขข้อมูลพิพิธภัณฑ์นี้
 
   
: -
: -
: -
: อังคาร-ศุกร์ เวลา 10.00-18.00น. เสาร์-อาทิตย์และวันหยุดนักขัตฤกษ์ เวลา 10.00-19.00น. หยุดวันจันทร์
: -
: -
: -
: -
: -
จัดการโดย : -
เนื้อหา : -
สถานะ :
อัพเดท
  โหวต
78 คนโหวต
93.59 %
ชอบพิพิธภัณฑ์นี้ คุณล่ะ?
  ผังจัดแสดง  
ดูผังจัดแสดงทั้งหมด+
  แผนที่  
  วีดีโอ  
ดูวีดีโอทั้งหมด+
  แผ่นพับ  
ดูแผ่นพับทั้งหมด +
  พิพิธภัณฑ์อื่นๆที่คุณอาจสนใจ  
พิพิธภัณฑ์กรมที่ดิน
พิพิธภัณฑ์การศึกษาไทย โรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย
ห้องอนุสรณ์สถานปรีดี พนมยงค์
พิพิธภัณฑ์รัชกาลที่ 6
พิพิธภัณฑ์วัดพระศรีรัตนศาสดาราม
 ดูทั้งหมด
  ข้อมูลที่เกี่ยวข้องจากฐานข้อมูลอื่นๆของ ศมส.  
จารึกพระพิมพ์ดินดิบเขานุ้ย ๓
จารึกโคลงภาพเรื่องรามเกียรติ์ แผ่นที่ ๑๓๙
โคกพลับ
ความสัมพันธ์ระหว่างเพลงกล่อมเด็กกับโลกทัศน์ของลาวพวน : กรณีศึกษา หมู่บ้านวัดกุฎีทอง จังหวัดสิงห์บุรี
Hilltribe Health and Family Planning : Results of a survey of Hmong (Meo) and karen Households in Northern Thailand
  Tags  
,
  แฟนพิพิธภัณฑ์
ฐานข้อมูลอื่นๆของศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร
  งานวิจัยทางชาติพันธุ์
จารึกในประเทศไทย
แหล่งโบราณคดีที่สำคัญในประเทศไทย
จดหมายเหตุทางมานุษยวิทยา
หนังสือเก่าชาวสยาม
ภาพยนตร์ชาติพันธุ์
ข่าวมานุษยวิทยา
ICH Learning Resources
เอกสารโบราณภูมิภาคตะวันตกในประเทศไทย
ฐานข้อมูลประเพณีท้องถิ่นในประเทศไทย
ฐานข้อมูลสังคม - วัฒนธรรมเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
เมนูหลักภายในเว็บไซต์
  รีวิวพิพิธภัณฑ์
เพิ่มพิพิธภัณฑ์ใหม่
พิพิธภัณฑ์วิทยา
บทความ
Blog
ข่าวพิพิธภัณฑ์
เทศกาลพิพิธภัณฑ์
เพื่อนพิพิธภัณฑ์
เกี่ยวกับเรา
  ข้อมูลโครงการ
ทีมงาน
ติดต่อเรา
ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร
facebook
e-newsletter
ช่วยเหลือ
  กฏกติกาและมารยาท
คำถามที่พบบ่อย
แนะนำและแจ้งปัญหา
ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) เลขที่ 20 ถนนบรมราชชนนี เขตตลิ่งชัน กรุงเทพฯ 10170
Tel. +66 2 8809429 | Fax. +66 2 8809332 | E-mail. webmaster@sac.or.th 
สงวนลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2549 | เงื่อนไขและข้อตกลง