ลืมรหัสผ่าน?

  Log in
   
สมัครสมาชิก
  Sign up
 
English (US)
 
ค้นหาข้อมูล
ค้นหาแบบละเอียด
 
  รีวิวพิพิธภัณฑ์โดยทีมงานและสมาชิก  
 
รีวิวของพิพิธภัณฑ์ปานถนอม
เขียนโดย: webmaster (1127 เรื่อง) | เมื่อวันที่: 10 กุมภาพันธ์ 2555
พิพิธภัณฑ์ปานถนอมก่อกำเนิดจากความตั้งใจของอาจารย์ถนอม คงยิ้มละมัย  ลูกสาวชาวโซ่งและเป็นคนเมืองเพชรบุรีมาแต่กำเนิด  อาจารย์ถนอมได้มีโอกาสเรียนหนังสือและจบมาทำงานเป็นครูในโรงเรียนที่อำเภอเขาย้อย  ด้วยความที่มีเชื้อสายชาวโซ่งอาจารย์ถนอมเห็นว่า แม้กลุ่มผู้ใหญ่ยังจะเหนียวแน่นในเรื่องขนบประเพณีเดิมของชาวไทยโซ่ง  แต่เด็กในปัจจุบันที่จะรู้จักประเพณีวัฒนธรรมและสามารถจดจำเรื่องราวรายละเอียดต่างๆของชาวโซ่งอยู่ได้นั้น หาได้ยากและน้อยลงเต็มที   จึงเชื่อว่าการก่อตั้งพิพิธภัณฑ์น่าจะเป็นแหล่งเรียนรู้ที่ดีเกี่ยวกับเรื่องวิถีชีวิตของชาวลาวโซ่ง  วัฒนธรรม  ความเชื่อและประเพณีปฏิบัติของชาวโซ่งได้  อาจารย์จึงเริ่มสร้างพิพิธภัณฑ์ในเขตบ้านของตนเอง 
 
ในโอกาสวันที่ 2 เมษายน พ.ศ. 2542  วันครบรอบวันพระราชสมภพของสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ เป็นฤกษ์ดีอาจารย์ถนอมและอาจารย์ปานศักดิ์(สามี)  จึงถือโอกาสเปิดพิพิธภัณฑ์อย่างเป็นทางการ ช่วงเวลา 11 ปีที่ผ่านมา อาจารย์ถนอมก็ค่อยๆ ปรับปรุง รูปแบบการจัดแสดง ตัวอาคารและภูมิทัศน์โดยรอบไปเรื่อยๆ จนในขณะนี้ ก็ถือได้ว่าเป็นพิพิธภัณฑ์ที่ค่อนข้างครบครันในเรื่องของเนื้อหา และพื้นที่สำหรับการจัดแสดงวัตถุสิ่งของ และการแสดงประเพณีต่างๆ ของชาวโซ่งที่จัดให้กับผู้เข้าชมที่มาเป็นหมู่คณะที่ได้ติดต่อล่วงหน้าเอาไว้แล้ว

ทางเข้าพิพิธภัณฑ์ประดับด้วยธงผ้าฝ้ายสีต่างๆ ย้อมสีแบบที่ชาวโซ่งชอบใช้ เป็นธงนำให้สะดุดตา รั้วหน้าบ้านเขียนเอาไว้ว่า บ้านวงศ์ยิ้มละมัย ซุ้มทางเข้าเป็นซุ้มหลังคามุงแฝก สูงประมาณ 3-4 เมตร อาคารพิพิธภัณฑ์เป็นอาคารโล่ง หลังคามุงกระเบื้อง มีจั่วขอแบบโซ่ง  การจัดแสดงแบ่งออกเป็น 7 ส่วน ดังนี้

ส่วนที่ 1 เป็นส่วนที่วางอยู่กับพื้น  กล่าวถึงเรื่องของการเลี้ยงเด็ก เปลเด็ก และเครื่องเล่นของเด็กแบบโซ่ง  นอกจากนี้ยังมีหุ่นจำลองผู้ชาย-ผู้หญิง-เด็กชาย-เด็กหญิง แต่งกายแบบโซ่ง ผู้หญิงทั้งเด็กและผู้ใหญ่นั้นนุ่งผ้าถุงลายแตงโม แต่งตัวด้วยผ้าฝ้ายสีดำ และสีทึบ 

ส่วนที่ 2 ริมผนังของอาคาร เป็นส่วนจัดแสดงเกี่ยวกับเครื่องใช้ในบ้าน  กระติ๊บใส่ข้าวทั้งที่ทำจากไม้ไผ่และท่อนไม้ที่แกะเป็นรูปทรงกระติ๊บใส่ข้าว   “โบมส่ายข้าว” หรือ ถาดไม้สำหรับคนข้าวเหนียว กะเหล็บ เล็กใหญ่สำหรับใส่ของ ฟักมีดพกของผู้ชาย ตะเกียงน้ำมัน ครก 

ส่วนที่ 3 กล่าวถึง การทำบุญถึงบรรพบุรุษ หรือที่เรียกว่า การเสนเรือน  การจัดสำรับอาหารสำหรับประกอบพิธีกรรม ที่เรียกว่า ปานเผือน ซึ่งแยกเป็น ปานเผือนผู้ใหญ่  กับปานเผือนผู้น้อย  สำรับการเสนเรือนหรือการทำบุญให้บรรพบุรุษ ที่เรียกว่า การเสนเรือน ก็มีทั้งเสนผู้น้อย และเสนผู้ใหญ่   และอีกพิธี คือการทำขวัญ การจัดสำรับสำหรับการทำขวัญ เรียกว่า ปานขวัญ อาหารที่ใช้ในการประกอบพิธีก็มีไก่ต้ม  ผลไม้  ขนม  และอาหารแบบชาวโซ่ง เช่นแกงหน่อไม้ส้มดองกับหมูหรือไก่ ก็ต้องมีในสำรับนั้นด้วย

ส่วนที่ 4 กล่าวถึง เป็นเวทีสำหรับการแสดงเกี่ยวกับประเพณีและวัฒนธรรมของชาวโซ่ง  
ส่วนที่ 5 กล่าวถึงงานหัตถกรรมงานฝีมือของชาวโซ่ง ประเภทหมอนขวาน  หมอนสามเหลี่ยม เบาะรองนั่ง ผ้าปัก ลายต่างๆ มุ้งสีดำที่มีลวดลายแบบงานฝีมือ  เครื่องจักสาน ย่าม หมวกงอบ  ฝักด้ามมีด

ส่วนที่ 6 กล่าวถึง อุปกรณ์และวัสดุที่ใช้ในงานพิธีต่างๆ และการละเล่นของเด็กๆ ขมุกสำหรับเก็บผ้า  และข้าวของมีค่าของชาวไทยโซ่ง  ส่วนใหญ่ขมุกนี้จะเก็บไว้ในห้องผีเรือน หรือห้องนอนใหญ่ของบ้านชาวโซ่ง  โดยทั่วไปแล้ว บ้านของชาวโซ่ง จะมีห้องเพียงห้องเดียวเท่านั้น  ส่วนใหญ่บริเวณที่นอนก็จะกระจายออกไป อย่างผู้หญิงก็จะมีส่วนที่ใกล้กับครัว  แต่แยกส่วนออกมาเป็นที่นอน ลูกผู้ชายก็จะนอนห่างออกมาหรือนอนกลางบ้าน  โดยผูกมุ้งเรียงกันไป  ส่วนห้องนอนที่มีอยู่นั้น จะเป็นห้องผีเรือน 1 ห้อง  ส่วนถ้าบ้านไหนมีอีกห้องก็จะเป็นห้องของพ่อแม่หรือเจ้าของเรือน

ส่วนที่ 7 เป็นส่วนที่เกี่ยวกับพิธีศพ ข้าวของเครื่องใช้ในงานศพ  รูปภาพของการประดับตกแต่ง หอให้กับผู้ตายเพื่อส่งไปเมืองแถง ซึ่งเป็นเมืองเดิมบ้านเกิด ถิ่นของชาวโซ่ง นอกจากนี้ที่เมืองเขาย้อยยังมีความเชื่อว่า เป็นเมือง 5 ไห คือ ในดินแดนของเขาย้อย จะมีความอุดมสมบูรณ์ ไหที่ 1 คือ เกลือ ไหที่ 2 คือ หน้อส้ม (หน่อไม้ดอง)  ไหที่ 3 คือ ไหปลาร้า  ไหที่ 4 คือ ไหมะขามเปียก  ส่วนใหสุดท้ายคือ ไหเงิน  ไหทั้ง 4 ใบแรกนั้น ใช้ในการประกอบอาหารทั้งอาหารทานเองและอาหารที่ใช้ในพิธีกรรมต่างๆ ของชาวโซ่ง  ส่วนไหที่ 5 เนื่องจากว่าตั้งแต่อดีตมาชาวโซ่งโดนกวาดต้อนมาจากเมืองลาวบ้านช่องก็ไม่มีที่เก็บให้มิดชิดใดๆ เมื่อไม่มีที่เก็บทรัพย์สมบัติของตนเอง จึงต้องเอาเงินที่หามาได้ใส่ไหแล้วฝังดินเอาไว้ 

อาจารย์ถนอมเล่าให้ฟังว่า อาจารย์ทำพิพิธภัณฑ์ด้วยความรัก  อยากสืบสานความเป็นชาวโซ่งให้ลูกหลานและคนที่สนใจได้เรียนรู้ แต่ด้วยเป็นพิพิธภัณฑ์ส่วนตัวก็ต้องพยายามหาวิธีการต่างๆ เพื่อให้พิพิธภัณฑ์ของตนเองอยู่รอดให้ได้ โดยมีการรวมตัวกันของกลุ่มหญิงโซ่งที่อาจารย์รู้จักเป็นอย่างดี  จัดการแสดงโดยมีเด็กๆในหมู่บ้านเข้ามาร่วมด้วย เมื่อมีใครมาเชิญให้ไปแสดงหรือเผยแพร่ความรู้ก็ยินดี  


ข้อมูลจาก: การสำรวจวันที่ 21 พฤศจิกายน 2552

ชอบ  |  แจ้งลบ


 
   
รีวิวพิพิธภัณฑ์นี้ ส่งให้เพื่อน แก้ไขข้อมูลพิพิธภัณฑ์นี้
 
   
: -
: -
: -
: อังคาร-ศุกร์ เวลา 10.00-18.00น. เสาร์-อาทิตย์และวันหยุดนักขัตฤกษ์ เวลา 10.00-19.00น. หยุดวันจันทร์
: -
: -
: -
: -
: -
จัดการโดย : -
เนื้อหา : -
สถานะ :
อัพเดท
  โหวต
78 คนโหวต
93.59 %
ชอบพิพิธภัณฑ์นี้ คุณล่ะ?
  ผังจัดแสดง  
ดูผังจัดแสดงทั้งหมด+
  แผนที่  
  วีดีโอ  
ดูวีดีโอทั้งหมด+
  แผ่นพับ  
ดูแผ่นพับทั้งหมด +
  พิพิธภัณฑ์อื่นๆที่คุณอาจสนใจ  
พิพิธภัณฑ์กรมที่ดิน
พิพิธภัณฑ์การศึกษาไทย โรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย
ห้องอนุสรณ์สถานปรีดี พนมยงค์
พิพิธภัณฑ์รัชกาลที่ 6
พิพิธภัณฑ์วัดพระศรีรัตนศาสดาราม
 ดูทั้งหมด
  ข้อมูลที่เกี่ยวข้องจากฐานข้อมูลอื่นๆของ ศมส.  
จารึกเรื่องฉันท์วรรณพฤติ แผ่นที่ ๒๘ (ลลิตฉันท์)
จารึกตำรายาวัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม (ว่าด้วยลักษณะหฤศโรค แผ่นที่ ๙ อันตคุณะ)
โคกพลับ
Economic Change in Tailue villages in Sipsong Panna 1950s-1980s
การวิเคราะห์เศรษฐกิจของหมู่บ้านไทยลาว - เขมรเขตชายแดน กรณีของหมู่บ้านโซง
  Tags  
,
  แฟนพิพิธภัณฑ์
ฐานข้อมูลอื่นๆของศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร
  งานวิจัยทางชาติพันธุ์
จารึกในประเทศไทย
แหล่งโบราณคดีที่สำคัญในประเทศไทย
จดหมายเหตุทางมานุษยวิทยา
หนังสือเก่าชาวสยาม
ภาพยนตร์ชาติพันธุ์
ข่าวมานุษยวิทยา
ICH Learning Resources
เอกสารโบราณภูมิภาคตะวันตกในประเทศไทย
ฐานข้อมูลประเพณีท้องถิ่นในประเทศไทย
ฐานข้อมูลสังคม - วัฒนธรรมเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
เมนูหลักภายในเว็บไซต์
  รีวิวพิพิธภัณฑ์
เพิ่มพิพิธภัณฑ์ใหม่
พิพิธภัณฑ์วิทยา
บทความ
Blog
ข่าวพิพิธภัณฑ์
เทศกาลพิพิธภัณฑ์
เพื่อนพิพิธภัณฑ์
เกี่ยวกับเรา
  ข้อมูลโครงการ
ทีมงาน
ติดต่อเรา
ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร
facebook
e-newsletter
ช่วยเหลือ
  กฏกติกาและมารยาท
คำถามที่พบบ่อย
แนะนำและแจ้งปัญหา
ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) เลขที่ 20 ถนนบรมราชชนนี เขตตลิ่งชัน กรุงเทพฯ 10170
Tel. +66 2 8809429 | Fax. +66 2 8809332 | E-mail. webmaster@sac.or.th 
สงวนลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2549 | เงื่อนไขและข้อตกลง