ค้นหาข้อมูล
ค้นหาแบบละเอียด
     
ค้นหาจารึกจาก
ชื่อจารึก อักษร ภาษา
จังหวัดที่พบ คำค้นหา ชุดคำค้น
หรือพิมพ์ชื่อ
 
จารึกบนหัวระฆังสัมฤทธิ์ (บนขอบหัวระฆัง)
จารึกกู่วัดเสาหิน
 
   
จารึกวัดบูรพาราม Downloads PDF
จารึกวัดบูรพาราม  ด้านที่ ๑


คลิกที่ภาพด้านบน
เพื่อชมภาพความละเอียดสูง
อักษรที่มีในจารึก ไทยสุโขทัย
ศักราช พุทธศตวรรษ  ๒๐
ภาษา ไทย, บาลี
วัตถุจารึก หินชนวนสีเขียว
ลักษณะวัตถุ ลักษณะใบเสมา ส่วนล่างชำรุดหักหายไป
ด้าน/บรรทัด จำนวนด้าน ๒ ด้าน มี ๑๑๕ บรรทัด ด้านที่ ๑ มี ๕๙ บรรทัด ด้านที่ ๒ มี ๕๖ บรรทัด
ขนาดวัตถุ กว้าง ๕๙ ซม. สูง ๑๔๖ ซม. หนา ๑๒ ซม.
บัญชี/ทะเบียนวัตถุ ๑) กองหอสมุดแห่งชาติ กำหนดเป็น “สท. ๕๙”
๒) ในวารสาร ศิลปากร ปีที่ ๓๓ ฉบับที่ ๒ (พฤษภาคม-มิถุนายน ๒๕๓๒) กำหนดเป็น “ศิลาจารึกสุโขทัยหลักใหม่ : วัดบูรพาราม”
๓) ในหนังสือ ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๗ กำหนดเป็น “หลักที่ ๒๘๖ จารึกวัดบูรพาราม”
   
 
ผู้อ่าน เทิม มีเต็ม (พ.ศ. ๒๕๓๒)
ผู้ปริวรรต ม.ร.ว. ศุภวัฒย์ เกษมศรี และวินัย พงศ์ศรีเพียร (พ.ศ. ๒๕๓๔)
ผู้ตรวจ ๑) ประเสริฐ ณ นคร (พ.ศ. ๒๕๓๔)
๒) คณะกรรมการชำระประวัติศาสตร์ไทยและจัดพิมพ์เอกสารทางประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม และโบราณคดี สำนักเลขาธิการนายกรัฐมนตรี (พ.ศ. ๒๕๓๔)
เชิงอรรถอธิบาย ๑. เทิม มีเต็ม : ประมาณ = กำหนดได้
๒. เทิม มีเต็ม : ศักราช ๗๓๐ ตรงกับ จุลศักราช ๗๓๐ หรือ พุทธศักราช ๑๙๑๑ (ตามเกณฑ์ปัจจุบัน)
๓. เทิม มีเต็ม : ทัศ = ครบ, บริบูรณ์, พอดี
๔. เทิม มีเต็ม : อาษาฒมาส เป็นชื่อเดือนทางจันทรคติในลำดับที่ ๘
๕. เทิม มีเต็ม : พระกันโลง (เขมร) = พระราชมารดา บางครั้งเขียนว่า “กรรโลง”
๖. เทิม มีเต็ม : เข้า / ข้าว = ปี
๗. เทิม มีเต็ม : ต่อ (เขมร) ในที่นี้ แปลว่า เจริญ
๘. เทิม มีเต็ม : กลาศาสตร์ เป็นชื่อคัมภีร์สันสกฤต ของนักปราชญ์วิศาขิละ อย่างไรก็ตาม คำว่า กลา แปลว่า ศิลปะทั้ง ๖๔ แขนง ดังนั้น กลาศาสตร์ จึงหมายถึง ศาสตร์ว่าด้วยศิลปะทั้งหลาย
๙. เทิม มีเต็ม : มูรฒรณรงค์ มาจาก มูรฺธ (สันส.) = เป็นยอด + รณรงฺค (สันส.) = สนามรบ, ยุทธภูมิ ดังนั้นคำนี้จึงหมายถึง ความรู้ในเรื่องการรบเป็นยอด หรือตรงกับคำว่า พิชัยสงคราม ที่ใช้ในสมัยหลัง
๑๐. เทิม มีเต็ม : กลอย = ถัดนั้น, ต่อจากนั้น
๑๑. เทิม มีเต็ม : ปก = แว่นแคว้น หรือ รัฐ
๑๒. เทิม มีเต็ม : เลือง = ชาวเลือง
๑๓. เทิม มีเต็ม : เนืองทั้ง ในที่นี้หมายถึง อีกทั้ง, รวมทั้ง
๑๔. เทิม มีเต็ม : เขม คงหมายถึง ชาวเขม
๑๕. เทิม มีเต็ม : ศักราชเจ็ดร้อยห้าสิบแปด = จุลศักราช ๗๕๘ ตรงกับ พุทธศักราช ๑๙๓๙
๑๖. เทิม มีเต็ม : กลาย = กลับไป, กลับออกไป
๑๗. เทิม มีเต็ม : ปราบต์ (สันส. ปฺราปฺต) = ถึงแล้ว, ได้แล้ว
๑๘. เทิม มีเต็ม : ปกกาว = แว่นแคว้น / รัฐชาวกาว คือ รัฐน่าน
๑๙. เทิม มีเต็ม : ชาว น่าจะเป็น ซ่าว หรือ เซ่า ซึ่งเป็นชื่อหนึ่งของหลวงพระบาง ในขณะเดียวกัน ชาว อาจมาจาก ชวา ก็ได้ แต่เขียนให้ลงเสียงสัมผัสร่าย
๒๐. เทิม มีเต็ม : ด้านหนตีน = ด้านทิศเหนือ
๒๑. เทิม มีเต็ม : เถิงฝั่งของ = ถึงฝั่งแม่น้ำโขง
๒๒. เทิม มีเต็ม : คุง = ตลอด, ไปถึง
๒๓. เทิม มีเต็ม : รอด = ถึง, ไปถึง
๒๔. เทิม มีเต็ม : พัล = เมืองพัน ที่ห่างไปราว ๕๐ กิโลเมตร ทางเหนือของเมาะตะมะ
๒๕. เทิม มีเต็ม : เบื้องข้าง ความหมายตรงกับ แจ่ง ในภาษาเหนือ แปลว่า เฉียง
๒๖. เทิม มีเต็ม : สาย (เขมร) = แพร่ไปถึง, กระจายออกไป, จด
๒๗. เทิม มีเต็ม : ศักราชเจ็ดร้อยเจ็ดสิบ = จุลศักราช ๗๗๐ ตรงกับ พุทธศักราช ๑๙๕๑
๒๘. เทิม มีเต็ม : ศักราชเจ็ดร้อยเจ็ดสิบสี่ = จุลศักราช ๗๗๔ ตรงกับ พุทธศักราช ๑๙๕๕
๒๙. เทิม มีเต็ม : ออกใหม่ห้าค่ำ = ขึ้น ๕ ค่ำ
๓๐. เทิม มีเต็ม : ดำกลใจมั่น = ตั้งใจมั่น
๓๑. เทิม มีเต็ม : ขึ้นเป็นพระยา = ขึ้นเสวยราชย์
๓๒. เทิม มีเต็ม : โสด = หนึ่ง, เดียว, อีกประการหนึ่ง
๓๓. เทิม มีเต็ม : พระมหาธาตุเจ้า = ในภาคบาลีด้านที่ ๒ ระบุว่ามี ๓ องค์
๓๔. เทิม มีเต็ม : พาย = สร้าง, กระทำ
๓๕. เทิม มีเต็ม : ในจารึกหลักที่ ๙๓ (จารึกวัดอโสการาม) เขียนว่า องค์หนึ่งรามเท่าเมล็ดข้าวสารหักคริ่ง
๓๖. เทิม มีเต็ม : ในจารึกหลักที่ ๙๓ (จารึกวัดอโสการาม) เขียนว่า พรรณดั่งแก้วผลึกรัตน
๓๗. เทิม มีเต็ม : ศักราชร้อยเจ็ดสิบห้า ตรงกับ จุลศักราช ๗๗๕ หรือ พุทธศักราช ๑๙๕๖
๓๘. เทิม มีเต็ม : ห้าสิบกว น่าจะเป็น ห้าสิบเกวียน
๓๙. เทิม มีเต็ม : พระ หมายถึง พระพุทธรูป
๔๐. เทิม มีเต็ม : จารึกหลักที่ ๙๓ (จารึกวัดอโสการาม) บรรทัด ๓๒ ด้านที่ ๑ ว่า “พ่ออยู่หัวเสด็จเสวยพระผนวชบวช”
๔๑. เทิม มีเต็ม : ท่งไชย = ทุ่งชัย
๔๒. เทิม มีเต็ม : สิน = ทรัพย์สิน
๔๓. เทิม มีเต็ม : กระยาการ = เครื่องของถวาย
๔๔. เทิม มีเต็ม : พันล้าน = มูลค่าล้านเบี้ย
๔๕. เทิม มีเต็ม : แส้งแกล้ง = ตั้งใจ, มีเจตนา
๔๖. เทิม มีเต็ม : โกฏฐาส = ส่วน
๔๗. เทิม มีเต็ม : คำที่ลบเลือนนี้น่าจะเป็น ภษฎราธิบดี แปลว่า พระสวามีผู้เป็นใหญ่
๔๘. เทิม มีเต็ม : มาตราหนึ่ง = อีกประการหนึ่ง

ฐานข้อมูลอื่น ๆ ของศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร
  ฐานข้อมูลพิพิธภัณฑ์ในประเทศไทย
ฐานข้อมูลงานวิจัยทางชาติพันธุ์
ฐานข้อมูลจดหมายเหตุทางมานุษยวิทยา
ฐานข้อมูลแหล่งโบราณคดีที่สำคัญในประเทศไทย
ฐานข้อมูลภาพยนตร์ชาติพันธุ์
หนังสือเก่าชาวสยาม
ICH Learning Resource
ฐานข้อมูลเอกสารโบราณภูมิภาคตะวันตกในประเทศไทย
ฐานข้อมูลประเพณีท้องถิ่นในประเทศไทย
ข่าวมานุษยวิทยา
ฐานข้อมูลสังคม - วัฒนธรรมเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
เมนูหลักภายในเว็บไซต์
  หน้าหลัก
รวมเรื่องจารึก
บทความ
คลังภาพ
ข่าวสารและกิจกรรม
เกี่ยวกับเรา
ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร
ช่วยเหลือ
  ทีมงาน
ติดต่อเรา
 


ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) เลขที่ 20 ถนนบรมราชชนนี เขตตลิ่งชัน กรุงเทพฯ 10170 
Tel. +66 2 8809429 | Fax. +66 2 8809332 | E-mail. webmaster@sac.or.th 
สงวนลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2549    |   เงื่อนไขและข้อตกลง