ค้นหาข้อมูล
ค้นหาแบบละเอียด
     
ค้นหาจารึกจาก
ชื่อจารึก อักษร ภาษา
จังหวัดที่พบ คำค้นหา ชุดคำค้น
หรือพิมพ์ชื่อ
 
จารึกบนหัวระฆังสัมฤทธิ์ (บนขอบหัวระฆัง)
จารึกกู่วัดเสาหิน
 
   
จารึกเสาแปดเหลี่ยม (ลพบุรี)  
ชื่อจารึก จารึกเสาแปดเหลี่ยม (ลพบุรี)  (English Version)
ชื่อจารึกแบบอื่นๆ หลักที่ ๑๘ จารึกบนเสาแปดเหลี่ยมศาลสูงเมืองลพบุรี, Lŏp’bύri (Sαn Sung) (K. 409), จารึกที่ ๑๘ จารึกบนเสาแปดเหลี่ยมที่ศาลสูง เมืองลพบุรี
อักษรที่มีในจารึก หลังปัลลวะ
ศักราช พุทธศักราช  ๑๓๑๔
ภาษา มอญโบราณ
ด้าน/บรรทัด จำนวนด้าน ๘ ด้าน มี ๒๔ บรรทัด
วัตถุจารึก ศิลา ประเภทหินทรายหยาบ
ลักษณะวัตถุ เสาแปดเหลี่ยม หัวเสาทำเป็นรูปสี่เหลี่ยมจำหลักลวดลาย
ขนาดวัตถุ กว้างด้านละ ๙ ซม. สูง ๑๔๕ ซม.
บัญชี/ทะเบียนวัตถุ ๑) กองหอสมุดแห่งชาติ กำหนดเป็น “ลบ. ๑”
๒) ในหนังสือ ประชุมศิลาจารึกสยาม ภาคที่ ๒ กำหนดเป็น “หลักที่ ๑๘ จารึกบนเสาแปดเหลี่ยมศาลสูงเมืองลพบุรี”
๓) ในหนังสือ Inscriptions du Cambodge vol. VIII กำหนดเป็น “Lŏp’bύri (Sαn Sung) (K. 409)”
๔) ในหนังสือ ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๒ กำหนดเป็น “จารึกที่ ๑๘ จารึกบนเสาแปดเหลี่ยมที่ศาลสูง เมืองลพบุรี”
๕) ในหนังสือ จารึกในประเทศไทย เล่ม ๑ กำหนดเป็น “จารึกเสาแปดเหลี่ยม”
ปีที่พบจารึก ไม่ปรากฏหลักฐาน
สถานที่พบ ศาลสูงเมืองลพบุรี อำเภอเมือง จังหวัดลพบุรี
ผู้พบ ไม่ปรากฏหลักฐาน
ปัจจุบันอยู่ที่ หอพระสมุดวชิรญาณ กองหอสมุดแห่งชาติ กรุงเทพมหานคร
พิมพ์เผยแพร่ ๑) ประชุมศิลาจารึกสยาม ภาคที่ ๒ (กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์โสภณพิพรรฒธนากร, ๒๔๗๒), ๒๑-๒๔.
๒) Bulletin de l’École Française d’Éxtrême-Orient XXX (1930) : 82-85.
๓) ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๒ (กรุงเทพฯ : กรมศิลปากร, ๒๕๐๔), ๘-๑๑.
๔) จารึกในประเทศไทย เล่ม ๒ (กรุงเทพฯ : กรมศิลปากร, ๒๕๒๙), ๕๗-๖๖.
ประวัติ จารึกหลักนี้เดิมอยู่ที่ศาลสูงเมืองลพบุรี ต่อมาพระยาโบราณราชธานินทร์ (พร เดชะคุปต์) ได้ไปพบเข้า จึงย้ายมาเก็บรักษาไว้ที่อยุธยาพิพิธภัณฑถาน (ปัจจุบันคือ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ เจ้าสามพระยา) ต่อมาเมื่อสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ ทรงทราบจึงตรัสสั่งให้ย้ายมาเก็บรักษาไว้ที่หอพระสมุดวชิรญาณ อย่างไรก็ตาม ถึงแม้ว่าในขณะนั้นจะรู้กันว่าจารึกหลักนี้จารึกด้วยอักษรโบราณรุ่นก่อนอักษรขอมก็ตาม แต่เนื่องจากภาษาบนจารึกหลักนี้ ไม่ใช่ทั้งภาษาสันสกฤต บาลี หรือ เขมร ดังนั้นจึงยังมีผู้ใดในขณะนั้น สามารถอ่านได้ ต่อมาเมื่อ ศ. ยอร์ช เซเดส์ ได้เข้ามารับราชการในตำแหน่งบรรณารักษ์ในหอพระสมุดวชิรญาณ ท่านจึงได้พยายามอ่านจารึกหลักนี้ แล้วพบว่ามีคำที่ส่อให้เห็นว่าเป็นภาษามอญ เช่น “เวาอฺ” กับ “กฺยาก” ท่านจึงคัดลอกคำจารึกทั้งหมด ส่งไปให้นักปราชญ์ที่ชำนาญในการอ่านศิลาจารึกภาษามอญ เช่น ศ. บลักเดน ที่กรุงลอนดอน นายดูรัวแซลล์ หัวหน้าการรักษาของโบราณในประเทศพม่า และ นายเรเวแรนต์ ฮัลลิเดย์ ผู้สอนศาสนาคริสตัง ที่เมืองเมาะลำเลิง ซึ่งท่านทั้ง ๓ เห็นด้วยว่าคำจารึกนี้เป็นภาษามอญจริง แต่แปลยากมากเพราะเป็นภาษามอญโบราณ ดังนั้น ในการอ่านครั้งแรกโดย ศ. ยอร์ช เซเดส์ นั้น จึงแปลจารึกออกเป็นคำๆ บางคำเท่านั้น และได้นำไปตีพิมพ์ใน ประชุมศิลาจารึกสยาม ภาคที่ ๒ เมื่อปี พ.ศ. ๒๔๗๒ ในปีถัดมา คือ พ.ศ. ๒๔๗๓ นายฮัลลิเดย์กับนายบลักเดน ได้ร่วมกันอ่านและแปลจารึกหลักนี้และนำไปตีพิมพ์ในวารสารสำนักฝรั่งเศสปลายบูรพาทิศ (BEFEO) เล่มที่ ๓๐ ต่อมาในปี พ.ศ. ๒๕๐๔ ได้มีการปรุงเนื้อหาของหนังสือประชุมศิลาจารึกสยาม ภาคที่ ๒ ใหม่อีกครั้ง และตีพิมพ์ใหม่โดยใช้ชื่อว่า ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๒ ซึ่งในครั้งนี้ ศ. ยอร์ช เซเดส์ ได้นำคำแปลที่นายฮัลลิเดย์ได้แปลไว้มาตีพิมพ์รวมไว้ด้วย และเมื่อหอสมุดแห่งชาติได้เข้ามาศึกษาจารึกหลักนี้ใหม่จึงได้มีการศึกษาอ่าน-แปลกันอีกครั้ง โดยนายเทิม มีเต็ม และนายจำปา เยื้องเจริญ และนำคำอ่านและแปลใหม่นี้ตีพิมพ์ในหนังสือจารึกในประเทศไทย เล่ม ๒ เมื่อปี พ.ศ. ๒๕๒๙
เนื้อหาโดยสังเขป เนื้อหาในจารึกนี้ แบ่งเป็น ๔ เรื่อง กล่าวถึงการทำบุญของบุคคลและคณะบุคคลต่างๆ กัน โดยการถวายสัตว์, สิ่งของ และข้าพระแก่พระพุทธรูป
ผู้สร้าง ไม่ปรากฏหลักฐาน
การกำหนดอายุ รูปแบบของตัวอักษรเป็นอักษรหลังปัลลวะ อายุราวพุทธศตวรรษที่ ๑๔-๑๕
ข้อมูลอ้างอิง เรียบเรียงข้อมูลโดย : ตรงใจ หุตางกูร, โครงการฐานข้อมูลจารึกในประเทศไทย, ศมส., ๒๕๔๗, จาก :
๑) R. Halliday and C. O. Blagden, “Les Inscriptions Môn du Siam,” Bulletin de l’École Française d’Éxtrême-Orient XXX (1930) : 82-85.
๒) เทิม มีเต็ม และจำปา เยื้องเจริญ, “จารึกเสาแปดเหลี่ยม,” ใน จารึกในประเทศไทย เล่ม ๒ : อักษรปัลลวะ อักษรมอญ พุทธศตวรรษที่ ๑๒-๒๑ (กรุงเทพฯ : หอสมุดแห่งชาติ กรมศิลปากร, ๒๕๒๙), ๕๗-๖๖.
๓) ยอร์ช เซเดส์, “จารึกที่ ๑๘ จารึกบนเสาแปดเหลี่ยมที่ศาลสูง เมืองลพบุรี,” ใน ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๒ : จารึกทวารวดี ศรีวิชัย ละโว้ = Recueil des inscriptions du Siam deuxieme partie : inscriptions de Dvaravati, de Crivijaya et de Lavo ([กรุงเทพฯ] : กรมศิลปากร, ๒๕๐๔), ๘-๑๑.
๔) ยอร์ช เซเดส์, “หลักที่ ๑๘ จารึกบนเสาแปดเหลี่ยมศาลสูงเมืองลพบุรี,” ใน ประชุมศิลาจารึกสยาม ภาคที่ ๒ : จารึกกรุงทวารวดี เมืองละโว้ และประเทศราชขึ้นแก่กรุงศรีวิชัย ([กรุงเทพฯ] : โรงพิมพ์พิพรรฒนากร, ๒๔๗๒), ๒๑-๒๔.
ภาพประกอบ ภาพสำเนาจารึกจาก : ภาควิชาภาษาตะวันออก คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร, ๒๕๔๕ (เลขทะเบียน CD; INS-TH-19, ไฟล์; LB_009p1)
ชุดคำค้น อายุ-จารึก พ.ศ. 1314, อายุ-จารึกพุทธศตวรรษที่ 14, ยุคสมัย-จารึกอาณาจักรทวารวดี, วัตถุ-จารึกบนหิน, วัตถุ-จารึกบนหินทราย, ลักษณะ-จารึกบนเสา, ลักษณะ-จารึกบนเสาแปดเหลี่ยม, ที่อยู่ปัจจุบัน-จารึกในหอพระสมุดวชิรญาณ กรุงเทพมหานคร, ศาสนา-จารึกในพระพุทธศาสนา, เรื่อง-การบริจาคและการทำบุญ, เรื่อง-การบริจาคและการทำบุญ-ถวายสัตว์, เรื่อง-การบริจาคและการทำบุญ-ถวายสิ่งของ, เรื่อง-การบริจาคและการทำบุญ-ถวายข้าพระ, เรื่อง-พิธีกรรมทางศาสนา, เรื่อง-พิธีกรรมทางศาสนา-บูชาพระพุทธรูป,
 
ด้านที่ ๑-๘

ฐานข้อมูลอื่น ๆ ของศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร
  ฐานข้อมูลพิพิธภัณฑ์ในประเทศไทย
ฐานข้อมูลงานวิจัยทางชาติพันธุ์
ฐานข้อมูลจดหมายเหตุทางมานุษยวิทยา
ฐานข้อมูลแหล่งโบราณคดีที่สำคัญในประเทศไทย
ฐานข้อมูลภาพยนตร์ชาติพันธุ์
หนังสือเก่าชาวสยาม
ICH Learning Resource
ฐานข้อมูลเอกสารโบราณภูมิภาคตะวันตกในประเทศไทย
ฐานข้อมูลประเพณีท้องถิ่นในประเทศไทย
ข่าวมานุษยวิทยา
ฐานข้อมูลสังคม - วัฒนธรรมเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
เมนูหลักภายในเว็บไซต์
  หน้าหลัก
รวมเรื่องจารึก
บทความ
คลังภาพ
ข่าวสารและกิจกรรม
เกี่ยวกับเรา
ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร
ช่วยเหลือ
  ทีมงาน
ติดต่อเรา
 


ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) เลขที่ 20 ถนนบรมราชชนนี เขตตลิ่งชัน กรุงเทพฯ 10170 
Tel. +66 2 8809429 | Fax. +66 2 8809332 | E-mail. webmaster@sac.or.th 
สงวนลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2549    |   เงื่อนไขและข้อตกลง