ค้นหาข้อมูล
ค้นหาแบบละเอียด
     
ค้นหาจารึกจาก
ชื่อจารึก อักษร ภาษา
จังหวัดที่พบ คำค้นหา ชุดคำค้น
หรือพิมพ์ชื่อ
 
จารึกบนหัวระฆังสัมฤทธิ์ (บนขอบหัวระฆัง)
จารึกกู่วัดเสาหิน
 
   
จารึกวิหารโพธิ์ลังกา  
ชื่อจารึก จารึกวิหารโพธิ์ลังกา
ชื่อจารึกแบบอื่นๆ ศิลาจารึกวิหารโพธิ์ลังกา เลขที่ น.ศ. ๒
อักษรที่มีในจารึก มอญโบราณ
ศักราช พุทธศตวรรษ  ๑๘-๑๙
ภาษา มอญโบราณ
ด้าน/บรรทัด จำนวนด้าน ๑ ด้าน มี ๘ บรรทัด
วัตถุจารึก หินทราย
ลักษณะวัตถุ ใบเสมา
ขนาดวัตถุ สูง ๗๖ ซม. กว้าง ๓๗ ซม. หนา ๑๔ ซม.
บัญชี/ทะเบียนวัตถุ ๑) กองหอสมุดแห่งชาติ กำหนดเป็น “นศ. ๒”
๒) ในวารสาร ศิลปากร ปีที่ ๒๓ ฉบับที่ ๕ (พฤศจิกายน ๒๕๒๒) กำหนดเป็น “ศิลาจารึกวิหารโพธิ์ลังกา เลขที่ น.ศ. ๒”
๓) ในหนังสือ จารึกในประเทศไทย เล่ม ๒ กำหนดเป็น “จารึกวิหารโพธิ์ลังกา”
ปีที่พบจารึก ๗ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๑๔
สถานที่พบ วิหารโพธิ์ลังกา วัดมหาธาตุวรมหาวิหาร อำเภอเมือง จังหวัดนครศรีธรรมราช
ผู้พบ เจ้าหน้าที่งานบริการหนังสือภาษาโบราณ หอสมุดแห่งชาติ
ปัจจุบันอยู่ที่ วิหารโพธิ์ลังกา วัดมหาธาตุวรมหาวิหาร อำเภอเมือง จังหวัดนครศรีธรรมราช
พิมพ์เผยแพร่ ๑) วารสารศิลปากร ปีที่ ๒๓ ฉบับที่ ๕ (พฤศจิกายน ๒๕๒๒) : ๙๔-๙๘.
๒) จารึกในประเทศไทย เล่ม ๒ (กรุงเทพฯ : กรมศิลปากร, ๒๕๒๙), ๑๑๒-๑๑๘.
ประวัติ เจ้าหน้าที่งานบริการหนังสือภาษาโบราณ กองหอสมุดแห่งชาติ กรมศิลปากร พบจารึกหลักนี้ที่วิหารโพธิ์ลังกา วัดมหาธาตุวรมหาวิหาร อำเภอเมือง จังหวัดนครศรีธรรมราช เมื่อวันที่ ๗ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๑๔ ต่อมา อาจารย์อัญชนา จิตสุทธิญาณ ภาควิชาภาษาตะวันออก คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร ได้นำสำเนาศิลาจารึกหลักนี้มอบให้หอสมุดแห่งชาติ กรมศิลปากร เมื่อวันที่ ๑๐ เมษายน พ.ศ. ๒๕๒๒ จึงมีการขึ้นทะเบียนประวัติในบัญชีจารึกจังหวัดนครศรีธรรมราช จารึกหลักนี้ได้รับการตีพิมพ์เป็นครั้งแรกในวารสารศิลปากร ปีที่ ๒๓ ฉบับที่ ๕ พ.ศ. ๒๕๒๒ ต่อมากรมศิลปากรตีพิมพ์ลงในหนังสือ จารึกในประเทศไทย เล่ม ๒ ใน พ.ศ. ๒๕๒๙ จากการอ่าน-แปลโดยกองหอสมุดแห่งชาติ พบว่า ภาษาที่ใช้ในจารึกมีทั้งภาษามอญโบราณและพม่าโบราณ โดยมีคำบาลีสันสกฤตปะปน จารึกหลักนี้ไม่มีประวัติความเป็นมาที่ชัดเจนว่าอยู่ที่จังหวัดนครศรีธรรมราชมาแต่เดิมหรือไม่ เพราะจารึกอักษรมอญโบราณหลักอื่นๆ ล้วนแต่ถูกพบในบริเวณภาคเหนือของประเทศไทย โดยเฉพาะจังหวัดลำพูน ซึ่งเป็นที่ตั้งของเมืองโบราณสมัยหริภุญไชย แต่จารึกหลักนี้กลับพบในภาคใต้
เนื้อหาโดยสังเขป บรรยายถึงความสง่างามของพญานาค ๒ ตัวที่กำลังแสดงความเคารพต่อพระอาทิตย์ และมีการกล่าวถึงภาพบ้านเมืองที่อยู่ในเบื้องซ้าย
ผู้สร้าง ไม่ปรากฏหลักฐาน
การกำหนดอายุ เทิม มีเต็ม และจำปา เยื้องเจริญ ได้กำหนดอายุจารึกหลักนี้จากการศึกษาและเปรียบเทียบลักษณะรูปอักษร โดยสันนิษฐานว่าน่าจะมีอายุราวพุทธศตวรรษที่ ๑๘-๑๙
ข้อมูลอ้างอิง เรียบเรียงข้อมูลโดย : พันธุ์ทิพย์ ธีระเนตร, โครงการฐานข้อมูลจารึกในประเทศไทย, ศมส., ๒๕๔๗, จาก :
๑) จำปา เยื้องเจริญ, “ศิลาจารึกวิหารโพธิ์ลังกา เลขที่ น.ศ. ๒ ระหว่าง พ.ศ. ๑๗๗๕-๑๘๒๕,” ศิลปากร ๒๓, ๕ (พฤศจิกายน ๒๕๒๒) : ๙๔-๙๘.
๒) เทิม มีเต็ม และจำปา เยื้องเจริญ, “จารึกวิหารโพธิ์ลังกา,” ใน จารึกในประเทศไทย เล่ม ๒ : อักษรปัลลวะ อักษรมอญ พุทธศตวรรษที่ ๑๒-๒๑ (กรุงเทพฯ : หอสมุดแห่งชาติ กรมศิลปากร, ๒๕๒๙), ๑๑๒-๑๑๘.
ภาพประกอบ ภาพสำเนาจารึกจาก : วารสารศิลปากร ปีที่ ๒๓ ฉบับที่ ๕ (พฤศจิกายน ๒๕๒๒)
ชุดคำค้น อายุ-จารึกพุทธศตวรรษที่ 18, อายุ-จารึกพุทธศตวรรษที่ 19, อายุ-จารึกพุทธศตวรรษที่ 18-19, ยุคสมัย-จารึกอาณาจักรหริภุญชัย, วัตถุ-จารึกบนหิน, วัตถุ-จารึกบนหินทราย, ลักษณะ-จารึกบนใบเสมา, ที่อยู่ปัจจุบัน-จารึกวัดมหาธาตุวรมหาวิหาร นครศรีธรรมราช, เรื่อง-การสรรเสริญเทพเจ้า, เรื่อง-การสรรเสริญเทพเจ้า-พญานาค,
 
ด้านที่ ๑

ฐานข้อมูลอื่น ๆ ของศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร
  ฐานข้อมูลพิพิธภัณฑ์ในประเทศไทย
ฐานข้อมูลงานวิจัยทางชาติพันธุ์
ฐานข้อมูลจดหมายเหตุทางมานุษยวิทยา
ฐานข้อมูลแหล่งโบราณคดีที่สำคัญในประเทศไทย
ฐานข้อมูลภาพยนตร์ชาติพันธุ์
หนังสือเก่าชาวสยาม
ICH Learning Resource
ฐานข้อมูลเอกสารโบราณภูมิภาคตะวันตกในประเทศไทย
ฐานข้อมูลประเพณีท้องถิ่นในประเทศไทย
ข่าวมานุษยวิทยา
ฐานข้อมูลสังคม - วัฒนธรรมเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
เมนูหลักภายในเว็บไซต์
  หน้าหลัก
รวมเรื่องจารึก
บทความ
คลังภาพ
ข่าวสารและกิจกรรม
เกี่ยวกับเรา
ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร
ช่วยเหลือ
  ทีมงาน
ติดต่อเรา
 


ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) เลขที่ 20 ถนนบรมราชชนนี เขตตลิ่งชัน กรุงเทพฯ 10170 
Tel. +66 2 8809429 | Fax. +66 2 8809332 | E-mail. webmaster@sac.or.th 
สงวนลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2549    |   เงื่อนไขและข้อตกลง