ค้นหาข้อมูล
ค้นหาแบบละเอียด
     
ค้นหาจารึกจาก
ชื่อจารึก อักษร ภาษา
จังหวัดที่พบ คำค้นหา ชุดคำค้น
หรือพิมพ์ชื่อ
 
จารึกบนหัวระฆังสัมฤทธิ์ (บนขอบหัวระฆัง)
จารึกกู่วัดเสาหิน
 
   
จารึกปราสาทตาเมียนโตจ  
ชื่อจารึก จารึกปราสาทตาเมียนโตจ  (English Version)
ชื่อจารึกแบบอื่นๆ Pràsàt Tà Mãn Tóč (K. 375), ศิลาจารึกปราสาทตาเมียนโตจ,
อักษรที่มีในจารึก ขอมโบราณ
ศักราช พุทธศตวรรษ  ๑๘
ภาษา สันสกฤต
ด้าน/บรรทัด จำนวนด้าน ๔ ด้าน มี ๙๘ บรรทัด ด้านที่ ๑ มี ๒๔ บรรทัด ด้านที่ ๒ มี ๒๔ บรรทัด ด้านที่ ๓ มี ๒๔ บรรทัด ด้านที่ ๔ มี ๒๖ บรรทัด
วัตถุจารึก ศิลา ประเภทหินทราย
ลักษณะวัตถุ แท่งสี่เหลี่ยม ยอดทรงกระโจม หรือทรงยอ
ขนาดวัตถุ กว้าง ๓๔ ซม. สูง ๑๑๖ ซม. หนา ๒๗ ซม.
บัญชี/ทะเบียนวัตถุ ๑) กองหอสมุดแห่งชาติ กำหนดเป็น “สร. ๑”
๒) ในหนังสือ Inscriptions du Cambodge vol. VIII กำหนดเป็น “Pràsàt Tà Mãn Tóč (K. 375)”
๓) ในหนังสือ จารึกพระเจ้าชัยวรมันที่ ๗ กำหนดเป็น “ศิลาจารึกปราสาทตาเมียนโตจ”
๔) ในหนังสือ จารึกในประเทศไทย เล่ม ๔ กำหนดเป็น “จารึกปราสาทตาเมียนโตจ”
ปีที่พบจารึก ไม่ปรากฏหลักฐาน
สถานที่พบ ปราสาทตาเมียนโตจ บ้านหนองคันนา ตำบลตาเมียง กิ่งอำเภอพนมดงรัก จังหวัดสุรินทร์
ผู้พบ ไม่ปรากฏหลักฐาน
ปัจจุบันอยู่ที่ หอพระสมุดวชิรญาณ กองหอสมุดแห่งชาติ กรุงเทพมหานคร
พิมพ์เผยแพร่ ๑) จารึกพระเจ้าชัยวรมันที่ ๗ (กรุงเทพฯ : กรมศิลปากร, ๒๕๒๘), ๓๓-๔๑.
๒) จารึกในประเทศไทย เล่ม ๔ (กรุงเทพฯ : กรมศิลปากร, ๒๕๒๙), ๒๑๕-๒๒๘.
ประวัติ ศิลาจารึกปราสาทตาเมียนโตจ ไม่มีรายละเอียดเกี่ยวกับความเป็นมา โดยถือว่าเป็นสมบัติเดิมที่มีอยู่ในหอสมุดแห่งชาติ ศิลาจารึกหลักนี้เดิมทางหอสมุดแห่งชาติให้ชื่อว่า “ศิลาจารึกทรายฟอง” เพราะเข้าใจว่าคงจะเป็นหลักเดียวกันกับที่ศาสตราจารย์ ชุมดา เคยนำลงพิมพ์เผยแพร่ เนื่องจากอักษรและข้อความเป็นอย่างเดียวกัน แต่ปัจจุบัน ทางหอสมุดแห่งชาติพบว่า ศิลาจารึกที่เหมือนกันเกือบทุกประการอย่างนี้มีหลายหลัก โดยเฉพาะในประเทศไทยได้พบแล้วขณะนี้รวม ๔ หลัก คือ ศิลาจารึกปราสาท ศิลาจารึกเมืองพิมาย ศิลาจารึกด่านประคำ และศิลาจารึกหลักนี้ ซึ่งต่อมาได้พบหลักฐานใน สมุดประวัติจารึกของจังหวัดสุรินทร์ ฉบับของหอสมุดแห่งชาติ บันทึกไว้ว่า ศิลาจารึกหลักนี้พบที่ปราสาทตาเมียนโตจ จังหวัดสุรินทร์ จึงได้เปลี่ยนชื่อจารึกใหม่ตามชื่อปราสาทที่พบจารึกนั้นว่า ศิลาจารึกปราสาทตาเมียนโตจ ศิลาจารึกปราสาทตาเมียนโตจนี้ เคยถูกไฟไหม้ เมื่อวันที่ ๙ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๐๓ และได้มีการซ่อมบูรณะใหม่ แต่ก็ยังคงมีบางส่วนที่เนื้อศิลาชำรุดหักหายไป จึงไม่สามารถอ่าน-แปลให้สมบูรณ์ได้ ส่วนข้อความในจารึกซึ่งเหมือนกับจารึกด่านประคำ จังหวัดบุรีรัมย์ จารึกเมืองพิมาย จังหวัดนครราชสีมา และจารึกปราสาท จังหวัดสุรินทร์ เกือบทุกประการนั้น จะมีที่แตกต่างกันเพียงเล็กน้อยเท่านั้น ซึ่งได้จัดทำเชิงอรรถอธิบายไว้แล้ว จารึกทั้ง ๔ หลักนี้สันนิษฐานว่าพระเจ้าชัยวรมันที่ ๗ ทรงสร้างขึ้นประดิษฐานไว้ ณ เมืองต่างๆ เพื่อประกาศเรื่องการสร้างโรงพยาบาล เพื่อให้เป็นที่รักษาโรคต่างๆ และพระองค์ทรงบริจาควัสดุอุปกรณ์ พร้อมทั้งจัดเจ้าหน้าที่ให้อยู่ประจำสถานพยาบาล เป็นจำนวนมากน้อยต่างกัน ตามขนาดของเมืองหรือชุมชนนั้นๆ (รายละเอียดอื่นๆ ดูเพิ่มเติมที่ประวัติศิลาจารึกด่านประคำ)
เนื้อหาโดยสังเขป ด้านที่ ๑ เริ่มต้นด้วยการกล่าวนมัสการพระพุทธเจ้า แล้วกล่าวสรรเสริญพระเจ้าชัยวรมันที่ ๗ ด้านที่ ๒ กล่าวถึงพระราชภารกิจของพระองค์ในการสร้างโรงพยาบาล (อโรคยาศาลา) สร้างพระพุทธรูปไวโรจนชินเจ้า และจัดเจ้าหน้าที่เพื่อทำหน้าที่ประจำในโรงพยาบาล ด้านที่ ๓ กล่าวถึงรายการสิ่งของที่พระเจ้าชัยวรมันที่ ๗ ประทานเป็นเครื่องพลีทาน ส่วนใหญ่เป็นรายชื่อสมุนไพร ด้านที่ ๔ กล่าวถึงสิ่งของที่พระเจ้าชัยวรมันที่ ๗ ประทานเป็นเครื่องพลีทาน ต่อจากด้านที่ ๓ จากนั้นมีการกล่าวห้ามไม่ให้มีการทำร้ายกัน หากผู้ใดฝ่าฝืนจะถูกลงโทษ ลงท้ายด้วยการถวายพระพรแด่พระเจ้าชัยวรมันที่ ๗ ให้ได้รับความสุขจากบุญกุศลในครั้งนี้
ผู้สร้าง พระเจ้าชัยวรมันที่ ๗
การกำหนดอายุ จารึกด้านที่ ๑ บรรทัดที่ ๗ ได้ระบุพระนามของกษัตริย์พระองค์หนึ่ง คือ ศรีชัยวรมัน ว่าเป็นพระโอรสของพระเจ้าธรณีนทรวรมันที่ ๒ ดังนั้น พระนาม “ศรีชัยวรมัน” ในที่นี้ ก็น่าจะหมายถึง พระเจ้าชัยวรมันที่ ๗ ซึ่งครองราชย์ในช่วง พ.ศ. ๑๗๒๔-๑๗๖๑
ข้อมูลอ้างอิง เรียบเรียงข้อมูลโดย : นวพรรณ ภัทรมูล, โครงการฐานข้อมูลจารึกในประเทศไทย, ศมส., ๒๕๔๗, จาก :
๑) ชะเอม แก้วคล้าย, จารึกพระเจ้าชัยวรมันที่ ๗ (กรุงเทพฯ : หอสมุดแห่งชาติ กรมศิลปากร, ๒๕๒๘), ๓๓-๔๑.
๒) ชะเอม แก้วคล้าย, “จารึกปราสาทตาเมียนโตจ,” ใน จารึกในประเทศไทย เล่ม ๔ : อักษรขอม พุทธศตวรรษที่ ๑๗-๑๘ (กรุงเทพฯ : หอสมุดแห่งชาติ กรมศิลปากร, ๒๕๒๙), ๒๑๕-๒๒๘.
ภาพประกอบ ภาพสำเนาจารึกจาก : ภาควิชาภาษาตะวันออก คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร, ๒๕๔๕ (เลขทะเบียน CD; INS-TH-13, ไฟล์; SR_004f1, SR_004f2, SR_004f3 และ SR_004f4)
ชุดคำค้น อายุ-จารึกพุทธศตวรรษที่ 18, ยุคสมัย-จารึกสมัยขอมพระนคร, ยุคสมัย-จารึกสมัยขอมพระนคร-พระเจ้าชัยวรมันที่ 7, วัตถุ-จารึกบนหิน, วัตถุ-จารึกบนหินทราย, ลักษณะ-จารึกบนหลักสี่เหลี่ยม, ลักษณะ-จารึกบนหลักสี่เหลี่ยมทรงกระโจม, ที่อยู่ปัจจุบัน-จารึกในหอพระสมุดวชิราวุธ กรุงเทพมหานคร, ศาสนา-จารึกในพระพุทธศาสนา, ศาสนา-จารึกในพระพุทธศาสนา นิกายมหายาน, เรื่อง-การบริจาคและการทำบุญ, เรื่อง-การบริจาคและการทำบุญ-สร้างอโรคยาศาลา, บุคคล-กษัตริย์และผู้ครองอาณาจักรขอมสมัยพระนคร, บุคคล-กษัตริย์และผู้ครองอาณาจักรขอมสมัยพระนคร-พระเจ้าชัยวรมันที่ 7, บุคคล-พระเจ้าชัยวรมันที่ 7,
 
ด้านที่ ๑
ด้านที่ ๒
ด้านที่ ๓
ด้านที่ ๔

ฐานข้อมูลอื่น ๆ ของศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร
  ฐานข้อมูลพิพิธภัณฑ์ในประเทศไทย
ฐานข้อมูลงานวิจัยทางชาติพันธุ์
ฐานข้อมูลจดหมายเหตุทางมานุษยวิทยา
ฐานข้อมูลแหล่งโบราณคดีที่สำคัญในประเทศไทย
ฐานข้อมูลภาพยนตร์ชาติพันธุ์
หนังสือเก่าชาวสยาม
ICH Learning Resource
ฐานข้อมูลเอกสารโบราณภูมิภาคตะวันตกในประเทศไทย
ฐานข้อมูลประเพณีท้องถิ่นในประเทศไทย
ข่าวมานุษยวิทยา
ฐานข้อมูลสังคม - วัฒนธรรมเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
เมนูหลักภายในเว็บไซต์
  หน้าหลัก
รวมเรื่องจารึก
บทความ
คลังภาพ
ข่าวสารและกิจกรรม
เกี่ยวกับเรา
ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร
ช่วยเหลือ
  ทีมงาน
ติดต่อเรา
 


ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) เลขที่ 20 ถนนบรมราชชนนี เขตตลิ่งชัน กรุงเทพฯ 10170 
Tel. +66 2 8809429 | Fax. +66 2 8809332 | E-mail. webmaster@sac.or.th 
สงวนลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2549    |   เงื่อนไขและข้อตกลง