ค้นหาข้อมูล
ค้นหาแบบละเอียด
     
ค้นหาจารึกจาก
ชื่อจารึก อักษร ภาษา
จังหวัดที่พบ คำค้นหา ชุดคำค้น
หรือพิมพ์ชื่อ
 
จารึกบนหัวระฆังสัมฤทธิ์ (บนขอบหัวระฆัง)
จารึกกู่วัดเสาหิน
 
   
จารึกปราสาทหินพนมรุ้ง ๓  
ชื่อจารึก จารึกปราสาทหินพนมรุ้ง ๓
ชื่อจารึกแบบอื่นๆ -
อักษรที่มีในจารึก ขอมโบราณ
ศักราช พุทธศตวรรษ  ๑๖
ภาษา เขมร, สันสกฤต
ด้าน/บรรทัด จำนวนด้าน ๓ ด้าน มี ๖๓ บรรทัด ด้านที่ ๑ มี ๒๐ บรรทัด ด้านที่ ๒ มี ๒๓ บรรทัด ด้านที่ ๓ มี ๒๐ บรรทัด
วัตถุจารึก ศิลา ประเภทหินทราย
ลักษณะวัตถุ สี่เหลี่ยม
ขนาดวัตถุ กว้าง ๓๓.๕ ซม. สูง ๗๐ ซม. หนา ๑๘ ซม.
บัญชี/ทะเบียนวัตถุ ๑) กองหอสมุดแห่งชาติ กำหนดเป็น “บร. ๑๘”
๒) ในหนังสือ จารึกในประเทศไทย เล่ม ๓ กำหนดเป็น “จารึกปราสาทหินพนมรุ้ง ๓”
ปีที่พบจารึก ไม่ปรากฏหลักฐาน
สถานที่พบ ปราสาทหินพนมรุ้ง ตำบลตาเป๊ก อำเภอเฉลิมพระเกียรติ (ข้อมูลเดิมว่า อำเภอนางรอง) จังหวัดบุรีรัมย์
ผู้พบ ไม่ปรากฏหลักฐาน
ปัจจุบันอยู่ที่ ปราสาทหินพนมรุ้ง ตำบลตาเป๊ก อำเภอเฉลิมพระเกียรติ (ข้อมูลเดิมว่า อำเภอนางรอง) จังหวัดบุรีรัมย์
พิมพ์เผยแพร่ จารึกในประเทศไทย เล่ม ๓ (กรุงเทพฯ : กรมศิลปากร, ๒๕๒๙), ๒๓๕-๒๔๓.
ประวัติ จารึกนี้มีรูปร่างสี่เหลี่ยม โดยส่วนบนของจารึกระหว่างบรรทัดที่ ๔ กับที่ ๕ ได้สลักลวดลายทำเป็นคั่นไว้ ส่วนด้านต่างๆ ที่จารึกตัวอักษรไว้นั้น เกิดชำรุดหรือกะเทาะหลุดออกไปเป็นส่วนมาก บางด้านเหลืออักษรให้เห็นเพียงไม่กี่บรรทัด สำหรับอายุของการสร้างจารึกหลักนี้ คงจะสร้างขึ้นในรัชกาลพระเจ้าชัยวรมันที่ ๕ หรือพระบาทบรมวีรโลก (พ.ศ. ๑๕๑๑-๑๕๔๔) เพราะด้านที่ ๒ ได้มีคำว่า “ศรีชยวรฺมฺมเทว” ปรากฏอยู่ ฉะนั้นจึงสันนิษฐานว่า จารึกหลักนี้ได้สร้างขึ้นในสมัยพระเจ้าชัยวรมันที่ ๕
เนื้อหาโดยสังเขป ด้านที่ ๑ กล่าวถึงพระเจ้าราเชนทรวรมันที่ ๒ ที่ทรงเสด็จขึ้นเสวยราชสมบัติในประเทศกัมพูชาเมื่อปี พ.ศ. ๑๔๘๗ พระองค์ทรงถวายเพดาน ทรงสร้างสระน้ำ ทรงทำกองอิฐ และทรงถวายอาศรมพร้อมทาสและสิ่งของต่างๆ แด่เทวสถาน ด้านที่ ๒ กล่าวถึงพระเจ้าชัยวรมันที่ ๕ ตามด้วยรายการสิ่งของและรายชื่อทาสที่พระองค์ทรงถวายแด่เทวสถาน ด้านที่ ๓ กล่าวถึงพวกโขลญที่ได้ซื้อที่ดินให้แก่ผู้เป็นประภูวิษัยต่างๆ นอกจากนี้ ยังได้กล่าวถึงการถวายทาสและสิ่งของแด่เทวสถานไว้ด้วย
ผู้สร้าง ไม่ปรากฏหลักฐาน
การกำหนดอายุ จารึกด้านที่ ๒ บรรทัดที่ ๔ ได้ปรากฏคำว่า ศรีชยวรฺมฺมเทว ซึ่งสันนิษฐานได้ว่าคือพระนามของพระเจ้าชัยวรมันที่ ๕ เนื่องจากจารึกหลักนี้กล่าวถึงพระเจ้าราเชนทรวรมันที่เสด็จขึ้นเสวยราชสมบัติในประเทศกัมพูชาเมื่อปี พ.ศ. ๑๔๘๗ ดังนั้น “ศรีชยวรฺมฺมเทว” ในที่นี้จึงน่าจะหมายถึงพระเจ้าชัยวรมันที่ ๕ ซึ่งครองราชย์หลังจากนั้น (พ.ศ. ๑๕๑๑-๑๕๔๔)
ข้อมูลอ้างอิง เรียบเรียงข้อมูลโดย : นวพรรณ ภัทรมูล, โครงการฐานข้อมูลจารึกในประเทศไทย, ศมส., ๒๕๔๗, จาก :
อำไพ คำโท, “จารึกปราสาทหินพนมรุ้ง ๓,” ใน จารึกในประเทศไทย เล่ม ๓ : อักษรขอม พุทธศตวรรษที่ ๑๕-๑๖ (กรุงเทพฯ : หอสมุดแห่งชาติ กรมศิลปากร, ๒๕๒๙), ๒๓๕-๒๔๓.
ภาพประกอบ ภาพสำเนาจารึกจาก : ภาควิชาภาษาตะวันออก คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร, ๒๕๔๕ (เลขทะเบียน CD; INS-TH-09, ไฟล์; BR_006f1, BR_006f2 และ BR_006f3)
ชุดคำค้น อายุ-จารึกพุทธศตวรรษที่ 16, ยุคสมัย-จารึกสมัยขอมพระนคร, ยุคสมัย-จารึกสมัยขอมพระนคร, ยุคสมัย-จารึกสมัยขอมพระนคร-พระเจ้าชัยวรมันที่ 5, วัตถุ-จารึกบนหิน, วัตถุ-จารึกบนหินทราย, ลักษณะ-จารึกบนหลักสี่เหลี่ยม, ศาสนา-จารึกในศาสนาพราหมณ์-ฮินดู, ที่อยู่ปัจจุบัน-จารึกปราสาทหินพนมรุ้ง บุรีรัมย์, เรื่อง-การบริจาคและการทำบุญ, เรื่อง-การบริจาคและการทำบุญ-ถวายที่ดิน, เรื่อง-การบริจาคและการทำบุญ-ถวายข้าพระ, บุคคล-กษัตริย์และผู้ครองอาณาจักรขอมสมัยพระนคร, บุคคล-กษัตริย์และผู้ครองอาณาจักรขอมสมัยพระนคร-พระเจ้าราเชนทรวรมัน, บุคคล-กษัตริย์และผู้ครองอาณาจักรขอมสมัยพระนคร-พระเจ้าชัยวรมันที่ 5, บุคคล-พระเจ้าราเชนทรวรมัน, บุคคล-พระเจ้าชัยวรมันที่ 5,
 
ด้านที่ ๑
ด้านที่ ๒
ด้านที่ ๓

ฐานข้อมูลอื่น ๆ ของศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร
  ฐานข้อมูลพิพิธภัณฑ์ในประเทศไทย
ฐานข้อมูลงานวิจัยทางชาติพันธุ์
ฐานข้อมูลจดหมายเหตุทางมานุษยวิทยา
ฐานข้อมูลแหล่งโบราณคดีที่สำคัญในประเทศไทย
ฐานข้อมูลภาพยนตร์ชาติพันธุ์
หนังสือเก่าชาวสยาม
ICH Learning Resource
ฐานข้อมูลเอกสารโบราณภูมิภาคตะวันตกในประเทศไทย
ฐานข้อมูลประเพณีท้องถิ่นในประเทศไทย
ข่าวมานุษยวิทยา
ฐานข้อมูลสังคม - วัฒนธรรมเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
เมนูหลักภายในเว็บไซต์
  หน้าหลัก
รวมเรื่องจารึก
บทความ
คลังภาพ
ข่าวสารและกิจกรรม
เกี่ยวกับเรา
ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร
ช่วยเหลือ
  ทีมงาน
ติดต่อเรา
 


ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) เลขที่ 20 ถนนบรมราชชนนี เขตตลิ่งชัน กรุงเทพฯ 10170 
Tel. +66 2 8809429 | Fax. +66 2 8809332 | E-mail. webmaster@sac.or.th 
สงวนลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2549    |   เงื่อนไขและข้อตกลง