ค้นหาข้อมูล
ค้นหาแบบละเอียด
     
ค้นหาจารึกจาก
ชื่อจารึก อักษร ภาษา
จังหวัดที่พบ คำค้นหา ชุดคำค้น
หรือพิมพ์ชื่อ
 
จารึกตำรายาวัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม (ว่าด้วยลักษณะกำเนิดแห่งลม จำพวกที่ ๑๘ เนาวนารีวาโย)
จารึกโคลงภาพฤาษีดัดตน ท่าที่ ๔๕ (แก้เสียดข้าง)
 
   
จารึกเชตพน  
ชื่อจารึก จารึกเชตพน
ชื่อจารึกแบบอื่นๆ หลักที่ ๒๘๗ จารึกเชตพน
อักษรที่มีในจารึก ไทยสุโขทัย
ศักราช พุทธศักราช  ๑๙๓๕-๑๙๔๗
ภาษา ไทย
ด้าน/บรรทัด จำนวนด้าน ๑ ด้าน มี ๒๐ บรรทัด (อ่านอย่างกระท่อนกระแท่นได้เพียง ๘ บรรทัดเท่านั้น)
วัตถุจารึก หินทรายหยาบ
ลักษณะวัตถุ รูปใบเสมา (ชำรุด)
ขนาดวัตถุ กว้าง ๑๑๖.๕ ซม. สูง ๑๖๑ ซม. หนา ๑๙.๒ ซม.
บัญชี/ทะเบียนวัตถุ ๑) กองหอสมุดแห่งชาติ กำหนดเป็น “สท. ๒๗/๑”
๒) ในหนังสือ ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๗ กำหนดเป็น “หลักที่ ๒๘๗ จารึกเชตพน”
ปีที่พบจารึก ไม่ปรากฏหลักฐาน
สถานที่พบ ข้อมูลว่า ด้านหน้าศาลบูชาพระบรมรูปสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี ในบริเวณวัดอินทารามวรวิหาร แขวงบางยี่เรือ เขตธนบุรี กรุงเทพมหานคร แต่สันนิษฐานว่า น่าจะถูกขนย้ายมาจากวัดเชตพน ตำบลเมืองเก่า อำเภอเมือง จังหวัดสุโขทัย (ไม่ปรากฏหลักฐานว่าย้ายมาแต่เมื่อใด)
ผู้พบ ไม่ปรากฏหลักฐาน
ปัจจุบันอยู่ที่ วัดอินทารามวรวิหาร แขวงบางยี่เรือ เขตธนบุรี กรุงเทพมหานคร
พิมพ์เผยแพร่ ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๗ (กรุงเทพฯ : สำนักเลขาธิการนายกรัฐมนตรี, ๒๕๓๔), ๒๔-๒๖.
ประวัติ จารึกเชตพน ปัจจุบันถูกโบกปูนที่ฐาน ตั้งอยู่ด้านหน้าศาลบูชาพระบรมรูปสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี ในบริเวณวัดอินทารามวรวิหาร กรุงเทพฯ ฝั่งธนบุรี เมื่อพิเคราะห์จากเนื้อความในจารึกแล้ว พอจะสันนิษฐานได้ว่า แต่เดิมศิลาจารึกหลักนี้น่าจะทำขึ้นที่วัดเชตพน (เชดพน) เมืองเก่าสุโขทัย อย่างไรก็ตาม ไม่ปรากฏหลักฐานว่า ได้ถูกขนย้ายมาไว้ที่วัดอินทราราม ธนบุรี ตั้งแต่เมื่อใด ศาสตราจารย์ ยอร์ช เซเดส์ ได้รวมจารึกหลักนี้ไว้เป็นลำดับที่ ๙๓ ในบัญชีจารึก ท้ายหนังสือ ประชุมจารึกภาคที่ ๑ พ.ศ.๒๔๖๗ โดยบันทึกหมายเหตุว่า ชำรุด เมื่อหลายปีก่อนนั้น นายประสาร บุญประคอง และนายเทิม มีเต็ม ได้ไปสำรวจและทำสำเนาจารึกวัดเชตพนหลักนี้ แต่พบว่า ตัวอักาที่จารึกชำรุดและลบเลือนมาก จึงยังมิได้อ่านถอดอักษรจารึกออกมา ครั้นเมื่อไม่นานมานี้ นายวนัย พงศ์ศรีเพียร ซึ่งได้ไปศึกษาศิลปกรรมวัดสมัยกรุงธนบุรี กับคณะอนุกรรมการชำระประวัติศาสตร์ไทยสมัยกรุงธนบุรี เมื่อวันที่ ๑๙ มกราคม ๒๕๓๕ ได้ไปพบจารึกหลักนี้ตั้งอยู่ในทีกลางแจ้ง และเกรงว่าต่อไปอาจจะเสียหายมากขึ้น จึงปรึกษาขอให้นายประเสริฐ ณ นคร และนักอ่านจารึกของกรมศิลปากร ได้ใช้ความพยายามอ่านถอดตัวอักษรเสียใหม่ จากสำเนาจารึกที่ทำไว้เดิมเมื่อประมาณ ๓๐ ปีก่อนหน้านี้ เพื่อจะได้นำออกเผยแพร่ ใน ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๗ สำหรับการอ่านถอดตัวอักษรนั้น นางสาวจตุพร ศิริสัมพันธ์ ได้ใช้ความพยายามในการอ่านด้วยความระมัดระวังอยู่นานพอสมควร เมื่ออ่านเสร็จแล้ว นายเทิม มีเต็ม และนายประเสริฐ ณ นคร ได้ตรวจสอบดูอีกครั้งหนึ่ง
เนื้อหาโดยสังเขป ข้อความจารึกมีประมาณ ๒๐ บรรทัด แต่ที่พออ่านได้อย่างกระท่อนกระแท่นเพียง ๘ บรรทัดนั้นกล่าวถึงเรื่องของคณะสงฆ์ว่า ได้นำศิลาหินมาในวัดเชตพน สุโขทัย และประชุมกันทำกิจการสงฆ์อย่างหนึ่ง ซึ่งอ่านไม่ได้ความแน่ชัด แต่มีรายนาม “บามหาเถร” และ “บาเถร” หลายรูป ในจำนวนนี้ มีการเอ่ยนามตรงกับนามพระสงฆ์ในจารึก หลักที่ ๙ หรือ จารึกวัดป่าแดง ศรีสัชนาลัย อยู่ ๒ รูป คือ บามหาเถรญาณคำภยร ซึ่งตรงกับ “มหาเถรญาณคัมภีร์”และ บาเถรธรรมเสนาปดิ ซึ่งตรงกับ “มหาเถรธรรมเสนาปตี” คณะสงฆ์นี้ในศิลาจารึกวัดป่าแดง ศรีสัชนาลัย ระบุว่าเป็นฝ่ายอรัญวาสี และอาจเป็นไปได้ว่า บาเถรธรรมเสนาปดิ ได้เลื่อนสมณศักดิ์เป็น มหาเถรธรรมเสนาปตีแล้ว ใน พ.ศ. ๑๙๔๙ ตามจารึก หลักที่ ๙
ผู้สร้าง ไม่ปรากฏหลักฐาน
การกำหนดอายุ แม้ศิลาจารึกนี้อยู่ในสภาพชำรุดมากและมิได้ระบุปีศักราชใดๆ แต่ก็พอสอบดูตัวอักษรเพื่อกำหนดอายุได้ กล่าวคือ มีรูปสระ “อำ” แบบที่เริ่มใช้ใน พ.ศ. ๑๙๓๕ และรูป “ธ” ซึ่งใช้อยู่จนถึง พ.ศ. ๑๙๔๗ จึงควรทำขึ้นในระหว่าง พ.ศ. ๑๙๓๕-๑๙๔๗ นอกจากนี้ ลักษณะรูปอักษร “ก”, “ข”, “ง”, “ช”, “ด”, “ท”, “ว” และ “อ” คล้ายคลึงกับ จารึกหลักที่ ๙๓ หรือจารึกวัดอโสการาม ซึ่งจารึกใน พ.ศ. ๑๙๔๒ ดังนั้นจึงสันนิษฐานว่า จารึกเชตพน ร่วมสมัยกับ จากรึกวัดอโสการาม และจารึกวัดบูรพาราม
ข้อมูลอ้างอิง เรียบเรียงข้อมูลโดย : วชรพร อังกูรชัชชัย และดอกรัก พยัคศรี, โครงการฐานข้อมูลจารึกในประเทศไทย, ศมส., ๒๕๔๖, จาก :
จตุพร สิริสัมพันธ์, “หลักที่ ๒๘๗ จารึกเชตพน,” ใน ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๗ : ประมวลจารึกที่พบในประเทศไทยและต่างประเทศ (กรุงเทพฯ : คณะกรรมการชำระประวัติศาสตร์ไทยและจัดพิมพ์เอกสารทางประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม และโบราณคดี สำนักเลขาธิการนายกรัฐมนตรี, ๒๕๓๔), ๒๔-๒๖.
ชุดคำค้น อายุ-จารึก พ.ศ. 1935, อายุ-จารึก พ.ศ. 1947, อายุ-จารึก พ.ศ. 1935-1947, ยุคสมัย-จารึกสมัยสุโขทัย, ยุคสมัย-จารึกสมัยสุโขทัย-พระมหาธรรมราชาที่ 2, ยุคสมัย-จารึกสมัยสุโขทัย-พระมหาธรรมราชาที่ 3, วัตถุ-จารึกบนหิน, วัตถุ-จารึกบนหินทราย, ลักษณะ-จารึกบนใบเสมา, ที่อยู่ปัจจุบัน-จารึกวัดอินทารามวรวิหาร กรุงเทพมหานคร, ศาสนา-จารึกในพระพุทธศาสนา, บุคคล-มหาเถรญาณคัมภีร์, บุคคล-มหาเถรธรรมเสนาปตี,
 
ด้านที่ ๑

ฐานข้อมูลอื่น ๆ ของศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร
  ฐานข้อมูลพิพิธภัณฑ์ในประเทศไทย
ฐานข้อมูลงานวิจัยทางชาติพันธุ์
ฐานข้อมูลจดหมายเหตุทางมานุษยวิทยา
ฐานข้อมูลแหล่งโบราณคดีที่สำคัญในประเทศไทย
ฐานข้อมูลภาพยนตร์ชาติพันธุ์
หนังสือเก่าชาวสยาม
ICH Learning Resource
ฐานข้อมูลเอกสารโบราณภูมิภาคตะวันตกในประเทศไทย
ฐานข้อมูลประเพณีท้องถิ่นในประเทศไทย
ข่าวมานุษยวิทยา
ฐานข้อมูลสังคม - วัฒนธรรมเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
เมนูหลักภายในเว็บไซต์
  หน้าหลัก
รวมเรื่องจารึก
บทความ
คลังภาพ
ข่าวสารและกิจกรรม
เกี่ยวกับเรา
ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร
ช่วยเหลือ
  ทีมงาน
ติดต่อเรา
 


ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) เลขที่ 20 ถนนบรมราชชนนี เขตตลิ่งชัน กรุงเทพฯ 10170 
Tel. +66 2 8809429 | Fax. +66 2 8809332 | E-mail. webmaster@sac.or.th 
สงวนลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2549    |   เงื่อนไขและข้อตกลง