ค้นหาข้อมูล
ค้นหาแบบละเอียด
     
ค้นหาจารึกจาก
ชื่อจารึก อักษร ภาษา
จังหวัดที่พบ คำค้นหา ชุดคำค้น
หรือพิมพ์ชื่อ
 
จารึกฉันท์อัษฎาพานร แผ่นที่ ๖
จารึกโคลงภาพฤาษีดัดตน ท่าที่ ๑๒ (แก้เข่าขาตาย)
 
   
จารึกเชตพน  
ชื่อจารึก จารึกเชตพน
ชื่อจารึกแบบอื่นๆ หลักที่ ๒๘๗ จารึกเชตพน
อักษรที่มีในจารึก ไทยสุโขทัย
ศักราช พุทธศักราช  ๑๙๓๕-๑๙๔๗
ภาษา ไทย
ด้าน/บรรทัด จำนวนด้าน ๑ ด้าน มี ๒๐ บรรทัด (อ่านอย่างกระท่อนกระแท่นได้เพียง ๘ บรรทัดเท่านั้น)
วัตถุจารึก หินทรายหยาบ
ลักษณะวัตถุ รูปใบเสมา (ชำรุด)
ขนาดวัตถุ กว้าง ๑๑๖.๕ ซม. สูง ๑๖๑ ซม. หนา ๑๙.๒ ซม.
บัญชี/ทะเบียนวัตถุ ๑) กองหอสมุดแห่งชาติ กำหนดเป็น “สท. ๒๗/๑”
๒) ในหนังสือ ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๗ กำหนดเป็น “หลักที่ ๒๘๗ จารึกเชตพน”
ปีที่พบจารึก ไม่ปรากฏหลักฐาน
สถานที่พบ ข้อมูลว่า ด้านหน้าศาลบูชาพระบรมรูปสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี ในบริเวณวัดอินทารามวรวิหาร แขวงบางยี่เรือ เขตธนบุรี กรุงเทพมหานคร แต่สันนิษฐานว่า น่าจะถูกขนย้ายมาจากวัดเชตพน ตำบลเมืองเก่า อำเภอเมือง จังหวัดสุโขทัย (ไม่ปรากฏหลักฐานว่าย้ายมาแต่เมื่อใด)
ผู้พบ ไม่ปรากฏหลักฐาน
ปัจจุบันอยู่ที่ วัดอินทารามวรวิหาร แขวงบางยี่เรือ เขตธนบุรี กรุงเทพมหานคร
พิมพ์เผยแพร่ ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๗ (กรุงเทพฯ : สำนักเลขาธิการนายกรัฐมนตรี, ๒๕๓๔), ๒๔-๒๖.
ประวัติ จารึกเชตพน ปัจจุบันถูกโบกปูนที่ฐาน ตั้งอยู่ด้านหน้าศาลบูชาพระบรมรูปสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี ในบริเวณวัดอินทารามวรวิหาร กรุงเทพฯ ฝั่งธนบุรี เมื่อพิเคราะห์จากเนื้อความในจารึกแล้ว พอจะสันนิษฐานได้ว่า แต่เดิมศิลาจารึกหลักนี้น่าจะทำขึ้นที่วัดเชตพน (เชดพน) เมืองเก่าสุโขทัย อย่างไรก็ตาม ไม่ปรากฏหลักฐานว่า ได้ถูกขนย้ายมาไว้ที่วัดอินทราราม ธนบุรี ตั้งแต่เมื่อใด ศาสตราจารย์ ยอร์ช เซเดส์ ได้รวมจารึกหลักนี้ไว้เป็นลำดับที่ ๙๓ ในบัญชีจารึก ท้ายหนังสือ ประชุมจารึกภาคที่ ๑ พ.ศ.๒๔๖๗ โดยบันทึกหมายเหตุว่า ชำรุด เมื่อหลายปีก่อนนั้น นายประสาร บุญประคอง และนายเทิม มีเต็ม ได้ไปสำรวจและทำสำเนาจารึกวัดเชตพนหลักนี้ แต่พบว่า ตัวอักาที่จารึกชำรุดและลบเลือนมาก จึงยังมิได้อ่านถอดอักษรจารึกออกมา ครั้นเมื่อไม่นานมานี้ นายวนัย พงศ์ศรีเพียร ซึ่งได้ไปศึกษาศิลปกรรมวัดสมัยกรุงธนบุรี กับคณะอนุกรรมการชำระประวัติศาสตร์ไทยสมัยกรุงธนบุรี เมื่อวันที่ ๑๙ มกราคม ๒๕๓๕ ได้ไปพบจารึกหลักนี้ตั้งอยู่ในทีกลางแจ้ง และเกรงว่าต่อไปอาจจะเสียหายมากขึ้น จึงปรึกษาขอให้นายประเสริฐ ณ นคร และนักอ่านจารึกของกรมศิลปากร ได้ใช้ความพยายามอ่านถอดตัวอักษรเสียใหม่ จากสำเนาจารึกที่ทำไว้เดิมเมื่อประมาณ ๓๐ ปีก่อนหน้านี้ เพื่อจะได้นำออกเผยแพร่ ใน ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๗ สำหรับการอ่านถอดตัวอักษรนั้น นางสาวจตุพร ศิริสัมพันธ์ ได้ใช้ความพยายามในการอ่านด้วยความระมัดระวังอยู่นานพอสมควร เมื่ออ่านเสร็จแล้ว นายเทิม มีเต็ม และนายประเสริฐ ณ นคร ได้ตรวจสอบดูอีกครั้งหนึ่ง
เนื้อหาโดยสังเขป ข้อความจารึกมีประมาณ ๒๐ บรรทัด แต่ที่พออ่านได้อย่างกระท่อนกระแท่นเพียง ๘ บรรทัดนั้นกล่าวถึงเรื่องของคณะสงฆ์ว่า ได้นำศิลาหินมาในวัดเชตพน สุโขทัย และประชุมกันทำกิจการสงฆ์อย่างหนึ่ง ซึ่งอ่านไม่ได้ความแน่ชัด แต่มีรายนาม “บามหาเถร” และ “บาเถร” หลายรูป ในจำนวนนี้ มีการเอ่ยนามตรงกับนามพระสงฆ์ในจารึก หลักที่ ๙ หรือ จารึกวัดป่าแดง ศรีสัชนาลัย อยู่ ๒ รูป คือ บามหาเถรญาณคำภยร ซึ่งตรงกับ “มหาเถรญาณคัมภีร์”และ บาเถรธรรมเสนาปดิ ซึ่งตรงกับ “มหาเถรธรรมเสนาปตี” คณะสงฆ์นี้ในศิลาจารึกวัดป่าแดง ศรีสัชนาลัย ระบุว่าเป็นฝ่ายอรัญวาสี และอาจเป็นไปได้ว่า บาเถรธรรมเสนาปดิ ได้เลื่อนสมณศักดิ์เป็น มหาเถรธรรมเสนาปตีแล้ว ใน พ.ศ. ๑๙๔๙ ตามจารึก หลักที่ ๙
ผู้สร้าง ไม่ปรากฏหลักฐาน
การกำหนดอายุ แม้ศิลาจารึกนี้อยู่ในสภาพชำรุดมากและมิได้ระบุปีศักราชใดๆ แต่ก็พอสอบดูตัวอักษรเพื่อกำหนดอายุได้ กล่าวคือ มีรูปสระ “อำ” แบบที่เริ่มใช้ใน พ.ศ. ๑๙๓๕ และรูป “ธ” ซึ่งใช้อยู่จนถึง พ.ศ. ๑๙๔๗ จึงควรทำขึ้นในระหว่าง พ.ศ. ๑๙๓๕-๑๙๔๗ นอกจากนี้ ลักษณะรูปอักษร “ก”, “ข”, “ง”, “ช”, “ด”, “ท”, “ว” และ “อ” คล้ายคลึงกับ จารึกหลักที่ ๙๓ หรือจารึกวัดอโสการาม ซึ่งจารึกใน พ.ศ. ๑๙๔๒ ดังนั้นจึงสันนิษฐานว่า จารึกเชตพน ร่วมสมัยกับ จากรึกวัดอโสการาม และจารึกวัดบูรพาราม
ข้อมูลอ้างอิง เรียบเรียงข้อมูลโดย : วชรพร อังกูรชัชชัย และดอกรัก พยัคศรี, โครงการฐานข้อมูลจารึกในประเทศไทย, ศมส., ๒๕๔๖, จาก :
จตุพร สิริสัมพันธ์, “หลักที่ ๒๘๗ จารึกเชตพน,” ใน ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๗ : ประมวลจารึกที่พบในประเทศไทยและต่างประเทศ (กรุงเทพฯ : คณะกรรมการชำระประวัติศาสตร์ไทยและจัดพิมพ์เอกสารทางประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม และโบราณคดี สำนักเลขาธิการนายกรัฐมนตรี, ๒๕๓๔), ๒๔-๒๖.
ชุดคำค้น อายุ-จารึก พ.ศ. 1935, อายุ-จารึก พ.ศ. 1947, อายุ-จารึก พ.ศ. 1935-1947, ยุคสมัย-จารึกสมัยสุโขทัย, ยุคสมัย-จารึกสมัยสุโขทัย-พระมหาธรรมราชาที่ 2, ยุคสมัย-จารึกสมัยสุโขทัย-พระมหาธรรมราชาที่ 3, วัตถุ-จารึกบนหิน, วัตถุ-จารึกบนหินทราย, ลักษณะ-จารึกบนใบเสมา, ที่อยู่ปัจจุบัน-จารึกวัดอินทารามวรวิหาร กรุงเทพมหานคร, ศาสนา-จารึกในพระพุทธศาสนา, บุคคล-มหาเถรญาณคัมภีร์, บุคคล-มหาเถรธรรมเสนาปตี,
 
ด้านที่ ๑

ฐานข้อมูลอื่น ๆ ของศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร
  ฐานข้อมูลพิพิธภัณฑ์ในประเทศไทย
ฐานข้อมูลงานวิจัยทางชาติพันธุ์
ฐานข้อมูลจดหมายเหตุทางมานุษยวิทยา
ฐานข้อมูลแหล่งโบราณคดีที่สำคัญในประเทศไทย
ฐานข้อมูลภาพยนตร์ชาติพันธุ์
หนังสือเก่าชาวสยาม
ICH Learning Resource
ฐานข้อมูลเอกสารโบราณภูมิภาคตะวันตกในประเทศไทย
ฐานข้อมูลประเพณีท้องถิ่นในประเทศไทย
ข่าวมานุษยวิทยา
ฐานข้อมูลสังคม - วัฒนธรรมเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
เมนูหลักภายในเว็บไซต์
  หน้าหลัก
รวมเรื่องจารึก
บทความ
คลังภาพ
ข่าวสารและกิจกรรม
เกี่ยวกับเรา
ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร
ช่วยเหลือ
  ทีมงาน
ติดต่อเรา
 


ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) เลขที่ 20 ถนนบรมราชชนนี เขตตลิ่งชัน กรุงเทพฯ 10170 
Tel. +66 2 8809429 | Fax. +66 2 8809332 | E-mail. webmaster@sac.or.th 
สงวนลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2549    |   เงื่อนไขและข้อตกลง