ค้นหาข้อมูล
ค้นหาแบบละเอียด
     
ค้นหาจารึกจาก
ชื่อจารึก อักษร ภาษา
จังหวัดที่พบ คำค้นหา ชุดคำค้น
หรือพิมพ์ชื่อ
 
จารึกบนหัวระฆังสัมฤทธิ์ (บนขอบหัวระฆัง)
จารึกกู่วัดเสาหิน
 
   
จารึกวัดถ้ำสุวรรณคูหา ๑  
ชื่อจารึก จารึกวัดถ้ำสุวรรณคูหา ๑
ชื่อจารึกแบบอื่นๆ -
อักษรที่มีในจารึก ธรรมอีสาน
ศักราช พุทธศักราช  ๒๑๑๕
ภาษา ไทย, บาลี
ด้าน/บรรทัด จำนวนด้าน ๑ ด้าน มี ๓๙ บรรทัด ด้านที่ ๑ มี ๒๐ บรรทัด ด้านที่ ๒ มี ๑๙ บรรทัด
วัตถุจารึก ศิลา ประเภทหินทราย
ลักษณะวัตถุ รูปใบเสมา
ขนาดวัตถุ กว้าง ๗๕ ซม. สูง ๑๔๖ ซม. หนา ๑๗ ซม.
บัญชี/ทะเบียนวัตถุ ๑) กองหอสมุดแห่งชาติ กำหนดเป็น "อด. ๑"
๒) ในหนังสือ จารึกในประเทศไทย เล่ม ๕ กำหนดเป็น "จารึกวัดถ้ำสุวรรณคูหา ๑"
๓) ในหนังสือ ศิลาจารึกอีสานสมัยไทย - ลาว กำหนดเป็น "ศิลาจารึกวัดถ้ำสุวรรณคูหา ๑" และ "ศิลาจารึกวัดถ้ำสุวรรณคูหา ๒"
ปีที่พบจารึก ๑๔ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๒๗
สถานที่พบ วัดถ้ำสุวรรณคูหา บ้านคูหาพัฒนา ตำบลนาสี อำเภอสุวรรณคูหา จังหวัดหนองบัวลำภู
ผู้พบ เจ้าหน้าที่สำนักงานศึกษาธิการจังหวัดอุดรธานี
ปัจจุบันอยู่ที่ วัดถ้ำสุวรรณคูหา บ้านคูหาพัฒนา ตำบลนาสี อำเภอสุวรรณคูหา จังหวัดหนองบัวลำภู
พิมพ์เผยแพร่ ๑) วารสารศิลปวัฒนธรรม ปีที่ ๖ ฉบับที่ ๘ (มิถุนายน ๒๕๒๘) : ๑๑๔ - ๑๒๗.
๒) วารสารศิลปวัฒนธรรม ปีที่ ๖ ฉบับที่ ๙ (กรกฎาคม ๒๕๒๘) : ๓๘ - ๓๙.
๓) วารสารศิลปวัฒนธรรม ปีที่ ๖ ฉบับที่ ๑๑ (กันยายน ๒๕๒๘) : ๕๔ - ๕๙.
๔) วารสารศิลปวัฒนธรรม ปีที่ ๗ ฉบับที่ ๑ (พฤศจิกายน ๒๕๒๘) : ๑๕๒ - ๑๕๘.
๕) จารึกในประเทศไทย เล่ม ๕ (กรุงเทพฯ : หอสมุดแห่งชาติ กรมศิลปากร, ๒๕๒๙), ๓๐๑ - ๓๐๗.
๖) ศิลาจารึกอีสานสมัยไทย - ลาว (กรุงเทพฯ : คุณพินอักษรกิจ, ๒๕๓๐), ๒๕๗ - ๒๖๐, ๒๗๐ - ๒๗๓.
๗) ภาษาและอักษรอีสาน (กรุงเทพฯ : มหาวิทยาลัยรามคำแหง, ๒๕๔๓), ๒๓๗.
ประวัติ จารึกวัดถ้ำสุวรรณคูหานี้ มี ๒ หลัก คือ จารึกวัดถ้ำสุวรรณคูหา ๑ และ จารึกวัดถ้ำสุวรรณคูหา ๒ ตั้งอยู่บนพื้นก่อซีเมนต์ภายในถ้ำ เจ้าหน้าที่สำนักงานศึกษาธิการจังหวัดอุดรธานีเป็นผู้พบ เมื่อเจ้าหน้าที่หน่วยศิลปากรที่ ๗ จังหวัดขอนแก่นทราบเรื่อง จึงติดต่อให้กองหอสมุดแห่งชาติจัดส่งเจ้าหน้าที่ไปทำสำเนาจารึกทั้งสองหลัก นี้มาเมื่อวันที่ ๑๔ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๒๗ เพื่อนำสำเนาจารึกมาเก็บรักษาไว้ที่หอพระสมุดวชิรญาณ ในกองหอสมุดแห่งชาติ ในหนังสือ ศิลาจารึกอีสาน (พ.ศ. ๒๕๓๐) ธวัช ปุณโณทก ได้อ่าน - แปล จารึกหลักนี้อีกครั้ง โดยแยกจารึกวัดถ้ำสุวรรณคูหา ๑ เป็น ๒ หลัก โดยพิจารณาจากศักราชของจารึกทั้งสองด้านที่เป็นคนละสมัยกัน อย่างไรก็ตาม ในการจัดทำฐานข้อมูลจารึกในประเทศไทยนี้ ได้ยึดข้อมูลของหอสมุดแห่งชาติเป็นเกณฑ์ จึงมิได้แยกจารึกหลักนี้เป็น ๒ หลัก ดังกล่าว
เนื้อหาโดยสังเขป ข้อความจารึกด้านที่ ๑ บอกฤกษ์ยามในการสร้างอย่างละเอียด กล่าวถึงพระนามของพระไชยเชษฐาธิราช ซึ่งมีพระราชศรัทธากัลปนาที่ดิน สร้างพระพุทธรูป ถวายข้าโอกาส และยังได้กล่าวถึงชื่อบ้านนามเมืองที่อุทิศให้เป็นนาจังหันเพื่อเก็บผลประโยชน์ถวายพระภิกษุ และบำรุงวัด ในตอนท้ายได้สาปแช่งผู้ที่ทำลายทานวัตถุและถือประโยชน์สงฆ์มาเป็นของตนเอง
ผู้สร้าง ไม่ปรากฏหลักฐาน
การกำหนดอายุ ข้อความจารึกด้านที่ ๑ บรรทัดที่ ๑ ระบุ จ.ศ. ๙๒๔ ซึ่งตรงกับ พ.ศ. ๒๑๐๕ (ธวัช ปุณโณทก ว่าเป็น จ.ศ. ๙๒๕ ซึ่งตรงกับ พ.ศ. ๒๑๐๖) อันเป็นสมัยที่พระเจ้าไชยเชษฐาธิราชปกครองราชอาณาจักรล้านช้าง (พ.ศ. ๒๐๙๓ - ๒๑๑๕) และข้อความจารึกด้านที่ ๒ บรรทัดที่ ๑ ระบุ จ.ศ. ๙๓๔ ซึ่งตรงกับ พ.ศ. ๒๑๑๕ ปลายรัชสมัยของพระเจ้าไชยเชษฐาธิราช (พ.ศ. ๒๐๙๓ - ๒๑๑๕) - ต้นรัชสมัยของพระสุมังคลไอยโกโพธิสัตว์ (พระยาแสนสุรินทร์ลือไชย) ครั้งที่ ๑ (พ.ศ. ๒๑๑๕ - ๒๑๑๗)
ข้อมูลอ้างอิง เรียบเรียงข้อมูลโดย : นวพรรณ ภัทรมูล, โครงการฐานข้อมูลจารึกในประเทศไทย, ศมส., ๒๕๔๙, จาก :
๑) ธวัช ปุณโณทก, "ประวัติศาสตร์ สังคมและการเมืองอีสาน จากจารึกวัดถ้ำสุวรรณคูหา อุดรธานี," ศิลปวัฒนธรรม ๖, ๘ (มิถุนายน ๒๕๒๘) : ๑๑๔ - ๑๒๗.
๒) ล้อม เพ็งแก้ว, "ค้นคำเค้นคอ - ธวัช ปุณโณทก วิเคราะห์ตัวเลขในจารึกวัดถ้ำสุวรรณคูหา," ศิลปวัฒนธรรม ๖, ๙ (กรกฎาคม ๒๕๒๘) : ๓๘ - ๓๙.
๓) ธวัช ปุณโณทก, "วิเคราะห์ตัวเลขในจารึกวัดถ้ำสุวรรณคูหาอีกทีเถอะน่า," ศิลปวัฒนธรรม ๖, ๑๑ (กันยายน ๒๕๒๘) : ๕๔ - ๕๙.
๔) ล้อม เพ็งแก้ว, "ค้นคำเค้นคอ (ธวัช ปุณโณทก) ให้ครึกโครมและครื้นเครง วิเคราะห์ วัน เดือน ปี ในจารึกวัดถ้ำสุวรรณคูหา," ศิลปวัฒนธรรม ๗, ๑ (พฤศจิกายน ๒๕๒๘) : ๑๕๒ - ๑๕๘.
๕) บุญนาค สะแกนอก, "จารึกวัดถ้ำสุวรรณคูหา," ใน จารึกในประเทศไทย เล่ม ๕ : อักษรธรรมและอักษรไทย พุทธศตวรรษที่ ๑๙ - ๒๔ (กรุงเทพฯ : หอสมุดแห่งชาติ กรมศิลปากร, ๒๕๒๙), ๓๐๑ - ๓๐๗.
๖) ธวัช ปุณโณทก, "ศิลาจารึกวัดถ้ำสุวรรณคูหา ๑," ใน ศิลาจารึกอีสาน (กรุงเทพฯ : คุณพินอักษรกิจ, ๒๕๓๐), ๒๕๗ - ๒๖๐.
๗) ธวัช ปุณโณทก, "ศิลาจารึกวัดถ้ำสุวรรณคูหา ๓," ใน ศิลาจารึกอีสานสมัยไทย - ลาว : ศึกษาทางด้านอักขรวิทยาและประวัติศาสตร์อีสาน (กรุงเทพฯ : คุณพินอักษรกิจ, ๒๕๓๐), ๒๗๐ - ๒๗๓.
๘) สิลา วีระวงส์, เรียบเรียง ; สมหมาย เปรมจิตต์, แปล, ประวัติศาสตร์ลาว, พิมพ์ครั้งที่ ๓ (กรุงเทพฯ : มติชน, ๒๕๔๐), ๘๔ - ๑๐๖.
๙) สิลา วีระวงส์, เรียบเรียง ; สมหมาย เปรมจิตต์, แปล, ประวัติศาสตร์ลาว, พิมพ์ครั้งที่ ๓ (กรุงเทพฯ : มติชน, ๒๕๔๐), ๘๔ - ๑๐๘.
ภาพประกอบ ๑) ภาพสำเนาจารึกจาก : ลายสือไทย ๗๐๐ ปี (กรุงเทพฯ : องค์การค้าของคุรุสภา, ๒๕๒๗)๒) ภาพสำเนาจารึกจาก : จารึกในประเทศไทย เล่ม ๕ (กรุงเทพฯ : กรมศิลปากร, ๒๕๒๙)
ชุดคำค้น อายุ-จารึก พ.ศ. 2115, อายุ-จารึกพุทธศตวรรษที่ 22, วัตถุ-จารึกบนหินทราย, ลักษณะ-จารึกบนใบเสมา, ที่อยู่ปัจจุบัน-จารึกวัดถ้ำสุวรรณคูหา, ยุคสมัย-จารึกสมัยรัตนโกสินทร์, ศาสนา-จารึกในพระพุทธศาสนา, เรื่อง-การบริจาคและการทำบุญ, เรื่อง-การสร้างกัลปนา, เรื่อง-การสร้างพระพุทธรูป, เรื่อง-การถวายข้าพระ, เรื่อง-การสาปแช่ง, บุคคล-พระไชยาเชษฐาธิราช,
 
ด้านที่ ๑
ด้านที่ ๒

ฐานข้อมูลอื่น ๆ ของศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร
  ฐานข้อมูลพิพิธภัณฑ์ในประเทศไทย
ฐานข้อมูลงานวิจัยทางชาติพันธุ์
ฐานข้อมูลจดหมายเหตุทางมานุษยวิทยา
ฐานข้อมูลแหล่งโบราณคดีที่สำคัญในประเทศไทย
ฐานข้อมูลภาพยนตร์ชาติพันธุ์
หนังสือเก่าชาวสยาม
ICH Learning Resource
ฐานข้อมูลเอกสารโบราณภูมิภาคตะวันตกในประเทศไทย
ฐานข้อมูลประเพณีท้องถิ่นในประเทศไทย
ข่าวมานุษยวิทยา
ฐานข้อมูลสังคม - วัฒนธรรมเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
เมนูหลักภายในเว็บไซต์
  หน้าหลัก
รวมเรื่องจารึก
บทความ
คลังภาพ
ข่าวสารและกิจกรรม
เกี่ยวกับเรา
ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร
ช่วยเหลือ
  ทีมงาน
ติดต่อเรา
 


ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) เลขที่ 20 ถนนบรมราชชนนี เขตตลิ่งชัน กรุงเทพฯ 10170 
Tel. +66 2 8809429 | Fax. +66 2 8809332 | E-mail. webmaster@sac.or.th 
สงวนลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2549    |   เงื่อนไขและข้อตกลง