ค้นหาข้อมูล
ค้นหาแบบละเอียด
     
ค้นหาจารึกจาก
ชื่อจารึก อักษร ภาษา
จังหวัดที่พบ คำค้นหา ชุดคำค้น
หรือพิมพ์ชื่อ
 
จารึกบนหัวระฆังสัมฤทธิ์ (บนขอบหัวระฆัง)
จารึกกู่วัดเสาหิน
 
   
หนังสือเจ้าพระยาศรีธรรมราชถึงเมอร์สิเออร์ ปองชาตแรง  
ชื่อจารึก หนังสือเจ้าพระยาศรีธรรมราชถึงเมอร์สิเออร์ ปองชาตแรง
ชื่อจารึกแบบอื่นๆ -
อักษรที่มีในจารึก ไทยอยุธยา
ศักราช พุทธศักราช  ๒๒๓๖
ภาษา ไทย
ด้าน/บรรทัด ๔ หน้ากระดาษ ๕๑ บรรทัด (หน้าที่ ๑ - ๓ มี ๑๕ บรรทัด หน้าที่ ๔ มี ๖ บรรทัด)
วัตถุจารึก กระดาษสีขาว
ลักษณะวัตถุ แผ่นสี่เหลี่ยมผืนผ้า
ขนาดวัตถุ กว้าง ๑๙ ซม. ยาว ๒๖ ซม.
ปีที่พบจารึก พุทธศักราช ๒๕๒๗
สถานที่พบ หอจดหมายเหตุ สำนักมิซซังต่างประเทศ กรุงปารีส ประเทศฝรั่งเศส
ผู้พบ ภูธร ภูมะธน
ปัจจุบันอยู่ที่ หอจดหมายเหตุ สำนักมิซซังต่างประเทศ กรุงปารีส ประเทศฝรั่งเศส
พิมพ์เผยแพร่ ศิลปวัฒนธรรม ปีที่ ๖ ฉบับที่ ๑๒ (พ.ย. ๒๕๒๘) : ๑๑๔ - ๑๒๑.
ประวัติ จดหมายฉบับนี้เก็บรักษาอยู่ที่หอจดหมายเหตุ สำนักมิซซังต่างประเทศ กรุงปารีส ประเทศฝรั่งเศสเช่นเดียวกับบันทึกรายวันของโกษาปาน โดยถูกจัดอยู่ในแฟ้มเอกสารอินเดีย ปอนดิเชอรี (Pondichéry) ๙๙๐๑ (ค.ศ.) ๑๖๖๓ - ๑๗๑๐ หน้า ๖๗๘ - ๖๘๑ เพราะเข้าใจว่าเป็นภาษาใดภาษาหนึ่งของอินเดีย แต่นักจดหมายเหตุประจำสำนักมิซซังท่านหนึ่งซึ่งเคยอยู่ที่ประเทศอินเดียมาก่อนได้ต้งข้อสังเกตว่าไม่ใช่อักษรที่ใช้ในประเทศอินเดียแต่ยังไม่สามารถระบุได้ว่าเป็นของชาติใด ต่อมา ภูธร ภูมะธน จากพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ จังหวัดลพบุรี ได้รับทุนจากรัฐบาลฝรั่งเศสผ่านโครงการสปาฟาให้ไปดูงานเรื่องพิพิธภัณฑ์ที่กรุงปารีส จึงมีโอกาสไปดูเอกสารที่สำนักมิซซัง นักจดหมายเหตุท่านดังกล่าวได้นำจดหมายออกมาให้ดูเพื่อสอบถาม จึงได้ทราบว่าเป็นอักษรและภาษาไทย ภูมะธน ภูมะธนจึงถ่ายภาพและนำมาเผยแพร่ในการสัมมนาเรื่องความสัมพันธ์ระหว่างไทยกับฝรั่งเศสครบรอบ ๓๐๐ ปีที่มหาวิทยาลัยรามคำแหง เมื่อเดือน ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๒๗ ต่อมาได้มีการตีพิมพ์ภาพถ่ายต้นฉบับพร้อมทั้งคำอ่านในวารสารศิลปวัฒนธรรม เมื่อเดือนตุลาคม พ.ศ. ๒๕๒๘ จตุพร ศิริสัมพันธ์ ได้วิเคราะห์จดหมายฉบับนี้ไว้ในวิทยานิพนธ์เรื่อง "สรรพนามในบันทึกและจดหมายของโกษาปาน : การศึกษาตามแนวภาษาศาสตร์เชิงสังคม " ว่า จดหมายฉบับนี้เขียนด้วยลายมือบรรจง ตัวอักษรเป็นลายมือธรรมดา(ไม่ใช่รูปประดิษฐ์ที่เรียกว่าอักษรไทยย่อ) เขียนด้วยความบรรจง ลักษณะตัวอักษรยาว เล่นหางรูปสระและเครื่องหมายบางรูป เช่น สระโอ และ สระไอ ไม้หันอากาศ หรือ รูปวรรณยุกต์โท รวมถึงหางพยัญชนะบางตัว เช่น ป และ ผ เส้นล่างของพยัญชนะ ญ เป็นต้น อนึ่ง สำนักมิซซังต่างประเทศ กรุงปารีสนี้เป็นศูนย์กลางการเผยแผ่คริสตศาสนาไปยังดินแดนที่ห่างไกล ก่อตั้งขึ้นเมื่อศตวรรษที่ ๑๗ บาทหลวงในสำนักดังกล่าวได้เข้ามามีบทบาทในราชสำนักสมเด็จพระนารายณ์ทั้งที่กรุงศรีอยุธยาและลพบุรี โดยชักนำให้เกิดความสัมพันธ์ระหว่างไทยกับฝรั่งเศส รายงานต่างๆจากกรุงศรีอยุธยาทั้งเรื่องเกี่ยวกับศาสนจักรและอาณาจักรที่บาทหลวงส่งไปตั้งแต่รัชสมัยดังกล่าวถูกเก็บรักษาเป็นอย่างดีในสำนักแห่งนี้
เนื้อหาโดยสังเขป เจ้าพระยาศรีธรรมราชแสดงความรู้สึกเสียใจที่ทราบข่าวว่ามูสูสิงแฬร (เมอร์ซิเออร์ มากีส์ เดอ เซนเญอเล) เสียชีวิตลงและยินดีที่พระเจ้าหลุยส์ที่ ๑๔ ทรงแต่งตั้งให้เมอร์ซิเออร์ ปองชาแตรงเป็นเสนาบดีแทนตำแหน่งที่ว่างลง พร้อมทั้งชี้แจงถึงเหตุพิพาทระหว่างทหารฝรั่งเศสกับคนไทยและแจ้งให้ฝรั่งเศสทราบถึงพฤติกรรมของบาทหลวงตาชาร์ด ราชทูตซึ่งได้รับมอบหมายให้เดินทางมาในไทย แต่กลับพักอยู่ที่เมืองปอนดิเชอรี่ในอินเดีย เมื่อทางกรุงศรีอยุธยาจัดให้ข้าราชการไทยคือ ออกหลวงวรวาทีไปรับก็ไม่ยินยอมเข้ามา จึงต้องส่งปาตรีเฝรู (บาทหลวง เดอ เฟเรอ) ไปรับอีกครั้งหนึ่ง บาทหลวงตาชาร์ดจึงยอมเดินทางเข้ามาในกรุงศรีอยุธยา โดยมีเงื่อนไขต่อรองเกี่ยวกับความปลอดภัยของตนหลายประการ ข้อความในจดหมายมีการเน้นถึงสัมพันธไมตรีระหว่างไทยกับฝรั่งเศสและสรรเสริญบุญญาธิการของพระเจ้าหลุยส์ ๑๔ อยู่หลายแห่ง
ผู้สร้าง เจ้าพระยาศรีธรรมราช (พระยาโกษาธิบดี (ปาน))
การกำหนดอายุ แม้ว่าพุทธศักราชที่ปรากฏในจดหมายคือ "ศักราช สองพันสองร้อยสามสิบเจ็ด" แต่ ข้อความข้างเคียงระบุว่า "เบญจศก" ซึ่งหมายถึงจุลศักราชที่ลงท้ายด้วยเลข ๕ ในที่นี้คือ จ.ศ. ๑๐๕๕ซึ่งจะตรงกับ พ.ศ. ๒๒๓๖ จึงมีการสันนิษฐานว่า ศักราช ๒๒๓๗ ที่ปรากฏในเอกสารเป็นการใช้เกณฑ์แบบลังกาและพม่าซึ่งบวกด้วย ๑๑๘๒ เมื่อเทียบกับปัจจุบันจะเกินไป ๑ ปี
ข้อมูลอ้างอิง เรียบเรียงข้อมูลโดย: พันธุ์ทิพย์ ธีระเนตร, โครงการฐานข้อมูลจารึกในประเทศไทย, ศมส., ๒๕๔๗, จาก:
๑) ภูธร ภูมะธน, "เอกสารไทยในฝรั่งเศส", ใน ศิลปวัฒนธรรม,(ปีที่ ๖ ฉบับที่ ๑๒ ต.ค., ๒๕๒๘), ๑๑๖ - ๑๑๙.
๒) จตุพร ศิริสัมพันธ์, สรรพนามในบันทึกและจดหมายของโกษาปาน : การศึกษาตามแนวภาษาศาสตร์เชิงสังคม, (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต สาขาวิชาจารึกภาษาไทย ภาควิชาภาษาตะวันออก บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศิลปากร, ๒๕๒๙).
๓) มานพ ถนอมศรี, เจ้าพระยาโกษาธิบดี (ปาน), (กรุงเทพ ฯ : ต้นอ้อ), ๒๕๓๓.
ชุดคำค้น อายุ-พ.ศ. 2236, อายุ-จารึกพุทธศตวรรษที่ 23, ยุคสมัย-จารึกสมัยอยุธยา, ยุคสมัย-จารึกสมัยอยุธยา-สมเด็จพระนารายณ์มหาราช, ยุคสมัย-จารึกสมัยอยุธยา-พระรามาธิบดีที่ 3, วัตถุ-จารึกบนกระดาษฝรั่ง, ลักษณะ-จารึกแผ่นสี่เหลี่ยมผืนผ้า, ศาสนา-จารึกในพระพุทธศาสนา, ที่อยู่ปัจจุบัน-จารึกหอจดหมายเหตุ สำนักมิซซังต่างประเทศ กรุงปารีส ประเทศฝรั่งเศส, เรื่อง-การบันทึกเหตุการณ์-แสดงความเสียใจต่อการเสียชีวิตของมูสูสิงแฬร, เรื่อง-ประวัติศาสตร์-ชี้แจ้งข้อพิพาทระหว่างไทยกับฝรั่งเศส, บุุคคล-เจ้าพระยาศรีธรรมราช, บุคคล-พระเจ้าหุยส์ที่ 14, บุคคล-เมอร์ซิเออร์ปองชาแตร, บุคคล-บาทหลวงตาชาร์ด, บุคคล-บาทหลวงวรวาที, บุคคล-บาตรีเฝรู, บุคคล-บาทหลวงเดอ เฟเรอ,
 
หน้าที่ ๑
หน้าที่ ๒
หน้าที่ ๓
หน้าที่ ๔

ฐานข้อมูลอื่น ๆ ของศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร
  ฐานข้อมูลพิพิธภัณฑ์ในประเทศไทย
ฐานข้อมูลงานวิจัยทางชาติพันธุ์
ฐานข้อมูลจดหมายเหตุทางมานุษยวิทยา
ฐานข้อมูลแหล่งโบราณคดีที่สำคัญในประเทศไทย
ฐานข้อมูลภาพยนตร์ชาติพันธุ์
หนังสือเก่าชาวสยาม
ICH Learning Resource
ฐานข้อมูลเอกสารโบราณภูมิภาคตะวันตกในประเทศไทย
ฐานข้อมูลประเพณีท้องถิ่นในประเทศไทย
ข่าวมานุษยวิทยา
ฐานข้อมูลสังคม - วัฒนธรรมเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
เมนูหลักภายในเว็บไซต์
  หน้าหลัก
รวมเรื่องจารึก
บทความ
คลังภาพ
ข่าวสารและกิจกรรม
เกี่ยวกับเรา
ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร
ช่วยเหลือ
  ทีมงาน
ติดต่อเรา
 


ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) เลขที่ 20 ถนนบรมราชชนนี เขตตลิ่งชัน กรุงเทพฯ 10170 
Tel. +66 2 8809429 | Fax. +66 2 8809332 | E-mail. webmaster@sac.or.th 
สงวนลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2549    |   เงื่อนไขและข้อตกลง