ค้นหาข้อมูล
ค้นหาแบบละเอียด
  •   ความเป็นมาและหลักเหตุผล

    เพื่อรวบรวมงานวิจัยทางชาติพันธุ์ที่มีคุณภาพมาสกัดสาระสำคัญในเชิงมานุษยวิทยาและเผยแผ่สาระงานวิจัยแก่นักวิชาการ นักศึกษานักเรียนและผู้สนใจให้เข้าถึงงานวิจัยทางชาติพันธุ์ได้สะดวกรวดเร็วยิ่งขึ้น

  •   กลุ่มชาติพันธุ์และขอบเขตพื้นที่ที่จะสรุปงานวิจัยลงฐานข้อมูล

    ความหมายกลุ่มชาติพันธุ์มีการเปลี่ยนแปลงในช่วงเวลาต่างๆ กัน ในขั้นแรกนี้โครงการฯ เลือกเก็บเนื้อหา “กลุ่มชาติพันธุ์” ต่างๆ ที่ถูกมองว่าเป็น “ชนกลุ่มน้อย” ของประเทศไทย ฐานข้อมูลจึงไม่มีงานวิจัยที่เกี่ยวกับคนไทยภาคกลาง  ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ภาคเหนือ และภาคใต้ และยังไม่ได้รวมงานวิจัยเกี่ยวกับ “ชาวจีนโพ้นทะเล” ในประเทศไทย ซึ่งได้มีสถาบันวิชาการอื่นรวบรวมไว้แล้ว เช่น สถาบันวิจัยสังคม จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

    ภาพ-ข้าวห่อ อาหารของปกาเกอะญอ บ้านมอวาคี จ. เชียงใหม่
  •   ฐานข้อมูลจำแนกกลุ่มชาติพันธุ์ตามชื่อเรียกที่คนในใช้เรียกตนเอง ด้วยเหตุผลดังต่อไปนี้ คือ

    1. ชื่อเรียกที่ “คนอื่น” ใช้มักเป็นชื่อที่มีนัยในทางเหยียดหยาม ทำให้สมาชิกกลุ่มชาติพันธุ์ต่างๆ รู้สึกไม่ดี อยากจะใช้ชื่อที่เรียกตนเองมากกว่า ซึ่งคณะทำงานมองว่าน่าจะเป็น “สิทธิพื้นฐาน” ของการเป็นมนุษย์

    2. ชื่อเรียกชาติพันธุ์ของตนเองมีความชัดเจนว่าหมายถึงใคร มีเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมอย่างไร และตั้งถิ่นฐานอยู่แห่งใดมากกว่าชื่อที่คนอื่นเรียก ซึ่งมักจะมีความหมายเลื่อนลอย ไม่แน่ชัดว่าหมายถึงใคร เช่น คำว่า “ลัวะ” ถูกใช้ในเรียกรวมในกลุ่ม ลเวือะ ลัวะ และปลัง เป็นต้น


    ภาพ-เยาวชนปกาเกอะญอ บ้านมอวาคี จ.เชียงใหม่

  •  

    จากการรวบรวมงานวิจัยในฐานข้อมูลและหลักการจำแนกชื่อเรียกชาติพันธุ์ที่คนในใช้เรียกตนเอง พบว่า ประเทศไทยมีกลุ่มชาติพันธุ์มากกว่า 62 กลุ่ม


    ภาพ-สุภาษิตปกาเกอะญอ
  •   การจำแนกกลุ่มชนมีลักษณะพิเศษกว่าการจำแนกสรรพสิ่งอื่นๆ

    เพราะกลุ่มชนต่างๆ มีความรู้สึกนึกคิดและภาษาที่จะแสดงออกมาได้ว่า “คิดหรือรู้สึกว่าตัวเองเป็นใคร” ซึ่งการจำแนกตนเองนี้ อาจแตกต่างไปจากที่คนนอกจำแนกให้ ในการศึกษาเรื่องนี้นักมานุษยวิทยาจึงต้องเพิ่มมุมมองเรื่องจิตสำนึกและชื่อเรียกตัวเองของคนในกลุ่มชาติพันธุ์ 


    ภาพ-สลากย้อม งานบุญของยอง จ.ลำพูน
  •   มโนทัศน์ความหมายกลุ่มชาติพันธุ์มีการเปลี่ยนแปลงในช่วงเวลาต่างๆ กัน

    ในช่วงทศวรรษของ 2490-2510 ในสาขาวิชามานุษยวิทยา “กลุ่มชาติพันธุ์” คือ กลุ่มชนที่มีวัฒนธรรมเฉพาะแตกต่างจากกลุ่มชนอื่นๆ ซึ่งมักจะเป็นการกำหนดในเชิงวัตถุวิสัย โดยนักมานุษยวิทยาซึ่งสนใจในเรื่องมนุษย์และวัฒนธรรม

    แต่ความหมายของ “กลุ่มชาติพันธุ์” ในช่วงหลังทศวรรษ 
    2510 ได้เน้นไปที่จิตสำนึกในการจำแนกชาติพันธุ์บนพื้นฐานของความแตกต่างทางวัฒนธรรมโดยตัวสมาชิกชาติพันธุ์แต่ละกลุ่มเป็นสำคัญ... (อ่านเพิ่มใน เกี่ยวกับโครงการ/คู่มือการใช้)



    ภาพ-หาดราไวย์ จ.ภูเก็ต บ้านของอูรักลาโว้ย
  •   สนุก

    วิชาคอมพิวเตอร์ของนักเรียน
    ปกาเกอะญอ  อ. แม่ลาน้อย
    จ. แม่ฮ่องสอน


    ภาพโดย อาทิตย์    ทองดุศรี

  •   ข้าวไร่

    ผลิตผลจากไร่หมุนเวียน
    ของชาวโผล่ว (กะเหรี่ยงโปว์)   
    ต. ไล่โว่    อ.สังขละบุรี  
    จ. กาญจนบุรี

  •   ด้าย

    แม่บ้านปกาเกอะญอ
    เตรียมด้ายทอผ้า
    หินลาดใน  จ. เชียงราย

    ภาพโดย เพ็ญรุ่ง สุริยกานต์
  •   ถั่วเน่า

    อาหารและเครื่องปรุงหลัก
    ของคนไต(ไทใหญ่)
    จ.แม่ฮ่องสอน

     ภาพโดย เพ็ญรุ่ง สุริยกานต์
  •   ผู้หญิง

    โผล่ว(กะเหรี่ยงโปว์)
    บ้านไล่โว่ 
    อ.สังขละบุรี
    จ. กาญจนบุรี

    ภาพโดย ศรยุทธ เอี่ยมเอื้อยุทธ
  •   บุญ

    ประเพณีบุญข้าวใหม่
    ชาวโผล่ว    ต. ไล่โว่
    อ.สังขละบุรี  จ.กาญจนบุรี

    ภาพโดยศรยุทธ  เอี่ยมเอื้อยุทธ

  •   ปอยส่างลอง แม่ฮ่องสอน

    บรรพชาสามเณร
    งานบุญยิ่งใหญ่ของคนไต
    จ.แม่ฮ่องสอน

    ภาพโดยเบญจพล วรรณถนอม
  •   ปอยส่างลอง

    บรรพชาสามเณร
    งานบุญยิ่งใหญ่ของคนไต
    จ.แม่ฮ่องสอน

    ภาพโดย เบญจพล  วรรณถนอม
  •   อลอง

    จากพุทธประวัติ เจ้าชายสิทธัตถะ
    ทรงละทิ้งทรัพย์ศฤงคารเข้าสู่
    ร่มกาสาวพัสตร์เพื่อแสวงหา
    มรรคผลนิพพาน


    ภาพโดย  ดอกรัก  พยัคศรี

  •   สามเณร

    จากส่างลองสู่สามเณร
    บวชเรียนพระธรรมภาคฤดูร้อน

    ภาพโดยเบญจพล วรรณถนอม
  •   พระพาราละแข่ง วัดหัวเวียง จ. แม่ฮ่องสอน

    หล่อจำลองจาก “พระมหามุนี” 
    ณ เมืองมัณฑะเลย์ ประเทศพม่า
    ชาวแม่ฮ่องสอนถือว่าเป็นพระพุทธรูป
    คู่บ้านคู่เมืององค์หนึ่ง

    ภาพโดยเบญจพล วรรณถนอม

  •   เมตตา

    จิตรกรรมพุทธประวัติศิลปะไต
    วัดจองคำ-จองกลาง
    จ. แม่ฮ่องสอน
  •   วัดจองคำ-จองกลาง จ. แม่ฮ่องสอน


    เสมือนสัญลักษณ์ทางวัฒนธรรม
    เมืองไตแม่ฮ่องสอน

    ภาพโดยเบญจพล วรรณถนอม
  •   ใส

    ม้งวัยเยาว์ ณ บ้านกิ่วกาญจน์
    ต. ริมโขง อ. เชียงของ
    จ. เชียงราย
  •   ยิ้ม

    แม้ชาวเลจะประสบปัญหาเรื่องที่อยู่อาศัย
    พื้นที่ทำประมง  แต่ด้วยความหวัง....
    ทำให้วันนี้ยังยิ้มได้

    ภาพโดยเบญจพล วรรณถนอม
  •   ผสมผสาน

    อาภรณ์ผสานผสมระหว่างผ้าทอปกาเกอญอกับเสื้อยืดจากสังคมเมือง
    บ้านแม่ลาน้อย จ. แม่ฮ่องสอน
    ภาพโดย อาทิตย์ ทองดุศรี
  •   เกาะหลีเป๊ะ จ. สตูล

    แผนที่ในเกาะหลีเป๊ะ 
    ถิ่นเดิมของชาวเลที่ ณ วันนี้
    ถูกโอบล้อมด้วยรีสอร์ทการท่องเที่ยว
  •   ตะวันรุ่งที่ไล่โว่ จ. กาญจนบุรี

    ไล่โว่ หรือที่แปลเป็นภาษาไทยว่า ผาหินแดง เป็นชุมชนคนโผล่งที่แวดล้อมด้วยขุนเขาและผืนป่า 
    อาณาเขตของตำบลไล่โว่เป็นส่วนหนึ่งของป่าทุ่งใหญ่นเรศวรแถบอำเภอสังขละบุรี จังหวัดกาญจนบุรี 

    ภาพโดย ศรยุทธ เอี่ยมเอื้อยุทธ
  •   การแข่งขันยิงหน้าไม้ของอาข่า

    การแข่งขันยิงหน้าไม้ในเทศกาลโล้ชิงช้าของอาข่า ในวันที่ 13 กันยายน 2554 ที่บ้านสามแยกอีก้อ อ.แม่ฟ้าหลวง จ.เชียงราย
 
  Princess Maha Chakri Sirindhorn Anthropology Centre
Ethnic Groups Research Database
Sorted by date | title

   Record

 
Subject ม้ง,ปกาเกอะญอ จกอ คานยอ กะเหรี่ยงสตรี,การวางแผนครอบครัว,การอนามัย,ภาคเหนือ
Author วราพร วันไชยธนวงศ์
Title ปัจจัยที่มีผลต่อการคุมกำเนิดของสตรีชาวเขาเผ่าม้งและเผ่ากะเหรี่ยง
Document Type วิทยานิพนธ์ Original Language of Text ภาษาไทย
Ethnic Identity ม้ง, ปกาเกอะญอ จกอ คานยอ กะเหรี่ยง, Language and Linguistic Affiliations ม้ง-เมี่ยน
Location of
Documents
ห้องสมุดศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)
(เอกสารฉบับเต็ม)
Total Pages 108 Year 2534
Source หลักสูตรปริญญาวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาการเจริญพันธุ์และวางแผนประชากร บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยมหิดล
Abstract

          งานศึกษาเรื่อง ปัจจัยที่มีผลต่อการคุมกำเนิดของสตรีชาวเขาเผ่าม้งและกะเหรี่ยง ตามโครงการวางแผนครอบครัวแห่งชาติถือว่าเป็นกลุ่มที่จำเป็นให้บริการวางแผนครอบครัว ผลการศึกษาพบว่า ตัวแปรทางด้านประชากร ได้แก่ อายุภรรยา อายุสามี จำนวนบุตรชาย จำนวนบุตรที่มีชีวิต จำนวนบุตรในอุดมคติ ความต้องการบุตรชาย และความต้องการบุตรหญิง ตัวแปรทางด้านสังคม ได้แก่ เผ่าถิ่นที่อยู่อาศัย ความคิดเห็นในการให้การศึกษาแก่บุตรชาย และความคิดเห็นในการให้การศึกษาแก่บุตรหญิง และตัวแปรด้านสุขภาพ ได้แก่ การได้รับการดูแลก่อนคลอด ประสบการณ์การคลอด ความรู้เรื่องวัคซีน และสถานภพาการฉีดวัคซีนลูก ปัจจัยในตัวแปรที่ศึกษาทั้ง 3 ตัวแปรนี้ต่างมีความสัมพันธ์กับการใช้การคุมกำเนิด ในตัวแปรบางตัวไม่มีผลปฏิสัมพันธ์กับการวางแผนครอบครัว หากแต่มีปฏิสัมพันธ์ร่วมกัน ได้แก่ อายุภรรยา เผ่า และสถานะภาพการฉีดวัคซีนลูก

Focus

          ผู้วิจัยมุ่งศึกษาถึงปัจจัยทางประชากร ปัจจัยทางสังคมและปัจจัยทางสุขภาพ อันมีผลต่อการใช้การคุมกำเนิดของสตรีเผ่าม้งและเผ่ากะเหรี่ยงที่อยู่ในวัยเจริญพันธุ์

Theoretical Issues

          ไม่มี

Ethnic Group in the Focus

          กลุ่มเป้าหมายการศึกษานี้ คือ กะเหรี่ยงและม้งอายุระหว่าง 15-49 ปี แต่งงานแล้ว อาศัยอยู่ในจังหวัดตากและแม่ฮ่องสอน จากการสำรวจการยอมรับการบริการอนามัยครอบครัวชาวเขา ตามโครงการอนามัยครอบครัวชาวเขา (หน้า 5)

Language and Linguistic Affiliations

          ไม่มีข้อมูล

Study Period (Data Collection)

          ผู้วิจัยได้ศึกษาจากข้อมูลที่ได้สำรวจตามโครงการอนามัยครอบครัวชาวเขา ที่ดำเนินการระหว่างมกราคม-กุมภาพันธ์ 2529 (หน้า 5)

History of the Group and Community

          ไม่มีข้อมูล

Settlement Pattern

          ไม่มีข้อมูล

Demography

          จากการสำรวจมีจำนวนประชากรรวม 2,155 คน แบ่งเป็นสตรีม้ง 1,051 คน และ สตรีกะเหรี่ยง 1,104 คน โดยส่วนใหญ่จะอยู่ในช่วงอายุ 25-29 และ 30-35 ปี คิดรวมเป็นร้อยละ 20.9 และ 20.7 ตามลำดับ ภรรยาม้งและกะเหรี่ยงโดยส่วนใหญ่มีจำนวนบุตรตั้งแต่ 1-6 คน ซึ่งมีจำนวนบุตรมากที่สุด คือ 15 คน (หน้า 29-33)

Economy

          ไม่มีข้อมูล

Social Organization

          การแต่งงาน สตรีชาวเขาทั้ง 2 เผ่าเกือบทั้งหมดแต่งงานเพียงครั้งเดียว คิดเป็นร้อยละ 97.1 ส่วนที่เหลือ 2.9% แต่งงาน 2 ครั้งขึ้นไป (หน้า 33) ทั้งนี้ อายุสามียังมีความสัมพันธ์กับจำนวนครั้งของการแต่งงาน ในช่วงอายุ 31-50 ปี มีร้อยละของจำนวนครั้งการแต่งงานมากกกว่า 2 ครั้ง มากที่สุด (4.4%) เช่นเดียวกับอายุภรรยาต่างมีความสัมพันธ์กับจำนวนครั้งการแต่งงาน โดยช่วงอายุที่แต่งงานมากกว่า 2 ครั้ง อยู่ระหว่าง 20-35 ปี (หน้า 54, 58) นอกจากนี้ อายุภรรยายังมีความสัมพันธ์กับจำนวนบุตรชาย ซึ่งกว่า 80% ของภรรยาที่มีอายุ 20-35 ปีและ 35-49 ปีมีแนวโน้มมีอายุมากกว่า 3 คนขึ้นไป ซึ่งสอดคล้องกับจำนวนบุตรในอุดมคติเช่นกัน (จำนวนบุตรที่คู่สมรสคิดว่าเหมาะสมที่สุดสำหรับคู่สมรสโดยทั่วไป) ส่วนอายุของสามีต่างมีความสัมพันธ์กับจำนวนครั้งการแต่งงานและจำนวนบุตรชาย ซึ่งมีแนวโน้มมากขึ้นตามอายุ (หน้า 55-59)

Political Organization

          ไม่มีข้อมูล

Belief System

          ไม่มีข้อมูล

Education and Socialization

          ในจำนวนประชากรทั้งหมดมีเพียง 1,485 คน ที่ได้รับการศึกษา โดยได้เรียน 1-4 ปี จำนวน 508 คน และ 5 ปีขึ้นไป 761 คน และอีก 216 คน ขึ้นอยู่กับความสามารถหรือฐานะของครอบครัว (หน้า 45-46) หากเปรียบเทียบความสัมพันธ์ในเรื่องการให้การศึกษาระหว่างบุตรชายและบุตรสาวของกะเหรี่ยงและม้ง มีแนวโน้มว่าบุตรชายได้รับการส่งเสริมมากกว่าบุตรสาว (หน้า 77-79)

Health and Medicine

          - ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อการใช้การคุมกำเนิด ได้แก่ ปัจจัยทางด้านประชากร ประกอบด้วย 1.อายุภรรยา-สามี โดยในสามีที่มีอายุ 31-50 ปี ได้ใช้การคุมกำเนิดมากที่สุด ในขณะที่อายุภรรยาอยู่ที่ 20-35 ปี 2.จำนวนบุตรชายที่มีมากกว่า 3 คน มีการคุมกำเนิดมากกว่ากลุ่มภรรยาที่มีบุตร 0-2 คน 3.จำนวนบุตรที่มีชีวิตต่างมีความสัมพันธ์กับการใช้การคุมกำเนิด โดยกลุ่มที่มีบุตรมากกว่า 3 คนขึ้นไป มีร้อยละของความสัมพันธ์ดังกล่าวมากกว่ากลุ่มที่มีจำนวนบุตรที่มีชีวิต 0-2 คน 4.จำนวนบุตรในอุดมคติหรือจำนวนบุตรที่เหมาะสมสำหรับคู่สมรสโดยทั่วไป ซึ่งจำนวนบุตรน้อยกลับมีแนวโน้มการคุมกำเนิดมากกว่าการมีบุตรมาก 5.ความต้องการบุตรชายและบุตรหญิง ต่างมีแนวโน้มเหมือนกัน คือ ความต้องการที่มีบุตรน้อยจะมีร้อยละของการคุมกำเนิดมากกว่าความต้องการมีบุตรมาก
          - ปัจจัยทางสังคม ที่สัมพันธ์กับการคุมกำเนิด ได้แก่ เผ่า ถิ่นที่อยู่อาศัย ทรรศนะในการให้การศึกษาทั้งกับบุตรชายและบุตรหญิง
          - นอกจากนี้ยังมี ปัจจัยทางด้านสุขภาพ ที่ส่งผลในลักษณะเดียวกัน อันประกอบด้วย การได้รับการดูแลก่อนคลอด การได้รับวัคซีนป้องกันบาดทะยักขณะตั้งครรภ์ ประสบการณ์คลอด ความรู้เรื่องวัคซีน และสถานภาพการฉีดวัคซีนแก่ลูก (หน้า 34-52)

Art and Crafts (including Clothing Costume)

          ไม่มีข้อมูล

Folklore

          ไม่มีข้อมูล

Ethnicity (Ethnic Identity, Boundaries and Ethnic Relation)

          ไม่มีข้อมูล

Social Cultural and Identity Change

          ไม่มีข้อมูล

Critic Issues

          ไม่มีข้อมูล

Other Issues

          ไม่มี

Google Map

Map/Illustration

          ไม่มี

Text Analyst ศรายุทธ โรจน์รัตนรักษ์ Date of Report 29 มิ.ย 2560
TAG ม้ง, ปกาเกอะญอ จกอ คานยอ กะเหรี่ยง, สตรี, การวางแผนครอบครัว, การอนามัย, ภาคเหนือ, Translator -
 
 

 

ฐานข้อมูลอื่นๆของศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร
  ฐานข้อมูลพิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นในประเทศไทย
จารึกในประเทศไทย
จดหมายเหตุทางมานุษยวิทยา
แหล่งโบราณคดีที่สำคัญในประเทศไทย
หนังสือเก่าชาวสยาม
ภาพยนตร์ชาติพันธุ์
ข่าวมานุษยวิทยา
ICH Learning Resources
ฐานข้อมูลเอกสารโบราณภูมิภาคตะวันตกในประเทศไทย
ฐานข้อมูลประเพณีท้องถิ่นในประเทศไทย
ฐานข้อมูลสังคม - วัฒนธรรมเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
เมนูหลักภายในเว็บไซต์
  หน้าหลัก
งานวิจัยชาติพันธุ์ในประเทศไทย
บทความชาติพันธุ์
ข่าวชาติพันธุ์
เครือข่ายชาติพันธุ์
เกี่ยวกับเรา
เมนูหลักภายในเว็บไซต์
  ข้อมูลโครงการ
ทีมงาน
ติดต่อเรา
ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร
ช่วยเหลือ
  กฏกติกาและมารยาท
แบบสอบถาม
คำถามที่พบบ่อย


ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) เลขที่ 20 ถนนบรมราชชนนี เขตตลิ่งชัน กรุงเทพฯ 10170 
Tel. +66 2 8809429 | Fax. +66 2 8809332 | E-mail. webmaster@sac.or.th 
สงวนลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2549    |   เงื่อนไขและข้อตกลง