• 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5

ไทยเบิ้ง

         ไทยเบิ้ง หรือไทเดิ้งหรือไทยโคราช เป็นกลุ่มชนพื้นถิ่นที่ตั้งบ้านเรือนอยู่บริเวณลุ่มน้ำป่าสัก ในพื้นที่อำเภอพัฒนานิคม อำเภอโคกสำโรง อำเภอสระโบสถ์ และอำเภอชัยบาดาล จังหวัดลพบุรี ชาวไทยเบิ้ง มีขนบธรรมเนียมประเพณีและวัฒนธรรมคล้ายกลุ่มชนไทยภาคกลาง แต่ยังมีภาษา ความเชื่อ เพลงพื้นบ้าน การละเล่น การทอผ้า ที่เป็นเอกลักษณ์ของกลุ่มชนอยู่ กลุ่มชนชาวไทยเบิ้งที่อาศัยอยู่แถบลุ่มแม่น้ำป่าสัก ประกอบอาชีพทำนาเป็นหลัก เมื่อย่างเข้าฤดูแล้งผู้ชายอาจจะเข้าป่า หาของป่า ล่าสัตว์ ส่วนผู้หญิงจะทอผ้าไว้ใช้ในครอบครัว และปลูกฝ้ายในบริเวณบ้าน ตำบลโคกสลุง อำเภอพัฒนานิคม เป็นแหล่งชุมชนไทยเบิ้งหมู่บ้านใหญ่ ที่ย้ายถิ่นฐานเข้ามาอาศัยสร้างสมวัฒนธรรมขนบธรรมเนียมประเพณี วิถีชีวิตความเป็นอยู่ต่อเนื่องกันมา ตั้งแต่ศตวรรษที่ 13 จนถึงปัจจุบันหลักฐานที่บ่งบอกร่องรอยทางโบราณคดีให้เห็นอยู่ (สุรินทร์ มุขศรี, 2544) เช่น เสาหงส์ที่วัดโคกสำราญ ศูนย์รวมจิตใจของคนในหมู่บ้าน โบสถ์เก่าที่วัดโคกสำราญ ฐานโยนี บัวกลีบขนุนและก้อนเศษเหล็กที่บริเวณหนองหนองใหญ่ จากคำบอกเล่าสันนิษฐานว่า บริเวณนี้น่าจะเป็นสถานที่ถลุงแร่ของชาวบ้านในสมัยก่อนจนเรียกชื่อกันว่า หมู่บ้าน “โคกถลุง” ต่อมาเกิดการเพี้ยนเสียงกลายเป็นหมู่บ้านโคกสลุงและเรียกชื่อดังกล่าวมาจนกระทั่งในปัจจุบัน (ภูธร ภูมะธน, 2541; สุรชัย เสือสูงเนิน, 2543; ชาญวิทย์ ตีรประเสริฐ, 2548; และนักศึกษาสาขาวิชาเอกมานุษยวิทยา ชั้นปีที่ 3 คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร รุ่นที่ 59, 2559)

 

อ่านต่อ

กะซอง

          “กะซอง” ตั้งถิ่นอาศัยอยู่มากที่อำเภอบ่อไร่ จังหวัดตราด ส่วนใหญ่ประกอบอาชีพเกษตรกรรม บางส่วนยังใช้ชีวิตผูกพันอยู่กับป่า เช่น เก็บหาของป่ามากินหรือขายเพื่อหาเลี้ยงครอบครัว ชาวกระซองมีวัฒนธรรมและภาษาพูดเป็นของตนเอง แต่ทว่าสถานการณ์ทางภาษาของชาวกะซองนั้นอยู่ในภาวะวิกฤติขั้นสุดท้าย มีการใช้ภาษากะซองอยู่น้อยมาก จำนวนคนพูดได้อยู่ในหลักสิบเท่านั้นและผู้ที่พูดได้นั้นล้วนอยู่ในวัยอาวุโส อายุมากกว่า 60 ปีขึ้นไป ด้วยปรากฏการณ์เช่นนี้จึงทำให้คาดเดาถึงแนวโน้มต่อไปในอนาคตของภาษากะซองได้ว่าความวิกฤติของภาษาจะรุนแรงมากขึ้น และอาจสูญหายไปได้หากไม่มีการสืบทอดอย่างจริงจัง

          ในแง่ประเพณีพิธีกรรมแล้ว กะซอง (โดยเฉพาะในหมู่บ้านคลองแสง ตำบลด่านชุมพล อำเภอบ่อไร่ จังหวัดตราด) ยังเคร่งครัดในความเชื่อเรื่องผี และยังคงสืบทอดประเพณีการเซ่นไหว้ผีแม่มดในเดือน 3 ของทุกปี 

อ่านต่อ

อูรักลาโว้ย

         ชาวเลเป็นชื่อที่ชาวปักษ์ใต้ เรียกกลุ่มชาติพันธุ์หนึ่งที่อาศัยเรือเร่ร่อนอยู่ในทะเลอันดามันภาคใต้ฝั่งตะวันตกของไทย มีผู้แบ่งกลุ่มชาวเลในประเทศไทยแตกต่างกัน นักภาษาศาสตร์ (David Hogen. 1972 : 210 ; อ้างถึงในอาภรณ์  อุกฤษณ์. 2532 : 15) แบ่งชาวเลเป็น 3 กลุ่มใหญ่ ได้แก่อูรักลาโว้ย (Urak Lawoi) มอเก็น (Moken) และมอเกล็น (Moklen)  และประพนธ์ เรืองณรงค์ (2517 : 32 ; อ้างถึงใน อาภรณ์  อุกฤษณ์. 2532 : 15) แบ่งกลุ่มชาวเลในประเทศไทย เป็นกลุ่มย่อย 3 กลุ่ม ได้แก่ พวกมะละกา (Malacca) สันนิษฐานว่าพวกนี้เดิมอาศัยอยู่ในมะละกา  พวกลิงคา (Lingga) สันนิษฐานว่า พวกนี้เดิมอาศัยอยู่แถบหมู่เกาะลิงคา และพวกมาซิง หรือสิงห์  ส่วนใหญ่อาศัยอยู่แถบเมืองมะริด ทวายและเกาะต่าง ๆ ในเขตสหภาพพม่า ปัจจุบันพวกนี้ยังมีบางกลุ่มเร่ร่อนอาศัยเรือเป็นบ้าน ส่วนมากใช้ชีวิตความเป็นอยู่แบบดั้งเดิม (Primitive) พวกนี้อาศัยอยู่ในประเทศไทยจำนวนน้อย ในแถบจังหวัดภูเก็ต พังงา และระนอง ไม่สามารถสำรวจเวลาที่แน่นอนได้  แต่ชาวเลที่อาศัยในแถบสตูล กระบี่ พังงาและภูเก็ตในปัจจุบันเป็นชาวเลผสมเกือบทั้งสิ้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งระหว่างพวกมะละกาและพวกลิงคาและผสมกับพวกมาซิงบ้าง บางส่วนได้แต่งงานกับคนพื้นเมือง บ้างก็หันมานับถือศาสนาพุทธศาสนาอิสลามและในปัจจุบันมีศาสนาคริสต์เข้าไปเผยแพร่ในกลุ่มพวกนี้อยู่บ้างเช่นกัน

อ่านต่อ

ภาพถ่าย

วิดีโอ