• 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5

ซำเร

          ซำเร (Samre) เป็นกลุ่มตระกูลภาษา ออสโตรเอเชียติก ที่รวมเป็นเขมรกลุ่มใหญ่ในเอเชีย ในประเทศกัมพูชาซึ่งเป็นกลุ่มผู้พูดภาษามอญ-เขมรเป็นกลุ่มใหญ่เมื่อเทียบกับประชากรหลักในภูมิภาคเอเชียอาคเนย์  

          เบื้องต้นพบว่า ซำเรอาศัยอยู่ในพื้นที่ป่าทางภาคตะวันออกในเขตอำเภอบ่อไร่ จังหวัดตราด ปัจจุบันมีคนพูดภาษาดั้งเดิมของตนได้ไม่มาก นอกจากนี้ อาจพบชาวซำเรในจังหวัดฉะเชิงเทรา แต่ในปัจจุบันพูดภาษาดั้งเดิมไม่ได้แล้ว และเชื่อกันว่า คำว่า สำเหร่ ก็น่าจะมาจากชนกลุ่มนี้ ซึ่งถูกกวาดต้อนมาจากกัมพูชาตั้งแต่สมัยรัตนโกสินทร์ (กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์, ม.ป.ท.: ออนไลน์)

 

อ่านต่อ

ไทยเบิ้ง

         ไทยเบิ้ง หรือไทเดิ้งหรือไทยโคราช เป็นกลุ่มชนพื้นถิ่นที่ตั้งบ้านเรือนอยู่บริเวณลุ่มน้ำป่าสัก ในพื้นที่อำเภอพัฒนานิคม อำเภอโคกสำโรง อำเภอสระโบสถ์ และอำเภอชัยบาดาล จังหวัดลพบุรี ชาวไทยเบิ้ง มีขนบธรรมเนียมประเพณีและวัฒนธรรมคล้ายกลุ่มชนไทยภาคกลาง แต่ยังมีภาษา ความเชื่อ เพลงพื้นบ้าน การละเล่น การทอผ้า ที่เป็นเอกลักษณ์ของกลุ่มชนอยู่ กลุ่มชนชาวไทยเบิ้งที่อาศัยอยู่แถบลุ่มแม่น้ำป่าสัก ประกอบอาชีพทำนาเป็นหลัก เมื่อย่างเข้าฤดูแล้งผู้ชายอาจจะเข้าป่า หาของป่า ล่าสัตว์ ส่วนผู้หญิงจะทอผ้าไว้ใช้ในครอบครัว และปลูกฝ้ายในบริเวณบ้าน ตำบลโคกสลุง อำเภอพัฒนานิคม เป็นแหล่งชุมชนไทยเบิ้งหมู่บ้านใหญ่ ที่ย้ายถิ่นฐานเข้ามาอาศัยสร้างสมวัฒนธรรมขนบธรรมเนียมประเพณี วิถีชีวิตความเป็นอยู่ต่อเนื่องกันมา ตั้งแต่ศตวรรษที่ 13 จนถึงปัจจุบันหลักฐานที่บ่งบอกร่องรอยทางโบราณคดีให้เห็นอยู่ (สุรินทร์ มุขศรี, 2544) เช่น เสาหงส์ที่วัดโคกสำราญ ศูนย์รวมจิตใจของคนในหมู่บ้าน โบสถ์เก่าที่วัดโคกสำราญ ฐานโยนี บัวกลีบขนุนและก้อนเศษเหล็กที่บริเวณหนองหนองใหญ่ จากคำบอกเล่าสันนิษฐานว่า บริเวณนี้น่าจะเป็นสถานที่ถลุงแร่ของชาวบ้านในสมัยก่อนจนเรียกชื่อกันว่า หมู่บ้าน “โคกถลุง” ต่อมาเกิดการเพี้ยนเสียงกลายเป็นหมู่บ้านโคกสลุงและเรียกชื่อดังกล่าวมาจนกระทั่งในปัจจุบัน (ภูธร ภูมะธน, 2541; สุรชัย เสือสูงเนิน, 2543; ชาญวิทย์ ตีรประเสริฐ, 2548; และนักศึกษาสาขาวิชาเอกมานุษยวิทยา ชั้นปีที่ 3 คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร รุ่นที่ 59, 2559)

 

อ่านต่อ

กะซอง

          “กะซอง” ตั้งถิ่นอาศัยอยู่มากที่อำเภอบ่อไร่ จังหวัดตราด ส่วนใหญ่ประกอบอาชีพเกษตรกรรม บางส่วนยังใช้ชีวิตผูกพันอยู่กับป่า เช่น เก็บหาของป่ามากินหรือขายเพื่อหาเลี้ยงครอบครัว ชาวกระซองมีวัฒนธรรมและภาษาพูดเป็นของตนเอง แต่ทว่าสถานการณ์ทางภาษาของชาวกะซองนั้นอยู่ในภาวะวิกฤติขั้นสุดท้าย มีการใช้ภาษากะซองอยู่น้อยมาก จำนวนคนพูดได้อยู่ในหลักสิบเท่านั้นและผู้ที่พูดได้นั้นล้วนอยู่ในวัยอาวุโส อายุมากกว่า 60 ปีขึ้นไป ด้วยปรากฏการณ์เช่นนี้จึงทำให้คาดเดาถึงแนวโน้มต่อไปในอนาคตของภาษากะซองได้ว่าความวิกฤติของภาษาจะรุนแรงมากขึ้น และอาจสูญหายไปได้หากไม่มีการสืบทอดอย่างจริงจัง

          ในแง่ประเพณีพิธีกรรมแล้ว กะซอง (โดยเฉพาะในหมู่บ้านคลองแสง ตำบลด่านชุมพล อำเภอบ่อไร่ จังหวัดตราด) ยังเคร่งครัดในความเชื่อเรื่องผี และยังคงสืบทอดประเพณีการเซ่นไหว้ผีแม่มดในเดือน 3 ของทุกปี 

อ่านต่อ

ภาพถ่าย

วิดีโอ