อภิธานศัพท์

| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | ทั้งหมด
 

เครื่องถ้วย

porcelain, pottery, ceramic

(1) หรือพอร์ซเลน (porcelain) เป็นการแบ่งประเภทภาชนะดินเผา (รวมถึงเครื่องปั้นดินเผา) ตามอุณหภูมิการเผาและเนื้อดิน ลักษณะเนื้อภาชนะดินเผาประเภทนี้จะละเอียด (ความพรุนน้อยกว่า 1%) สีขาว มีคุณสมบัติโปร่งแสง เนื้อบาง ไม่ดูดซึมน้ำ ดีดเคาะจะมีเสียงใสกังวานมาก เผาด้วยอุณหภูมิ 1,280-1,350 องศาเซลเซียส หรือ 1,300-1,450 องศาเซลเซียส

(2) คำที่นักโบราณคดีและนักวิชาการบางท่านใช้หมายถึง ภาชนะดินเผา (pottery) หรือ เครื่องปั้นดินเผา , (ceramic)

 

เครื่องปั้นดินเผา

ceramic

เครื่องใช้ทำจากดินเหนียวและส่วนผสมอื่นๆ เช่น ทราย แกลบข้าว เป็นต้น ปั้นเป็นรูปร่างต่างๆ ตามลักษณะการใช้งาน จากนั้นจึงนำไปเผาไฟเพื่อให้แข็งแรงคงทน

เคลือบ (การ)

(glazing)

วิธีตกแต่งบนผิวภาชนะดินเผา (หรือวัตถุดินเผาอื่นๆ) โดยการใช้น้ำยาที่มีส่วนผสมของซิลิกา (silica) ทา ชุบ หรือลงน้ำยาทับบนผิว เมื่อนำไปเผาด้วยความร้อนสูง น้ำยาจะกลายเป็นแก้ว เคลือบเป็นชั้นบางๆ บนผิวภาชนะ

 

เคลือบขุ่น

(opaque glaze)

การเคลือบภาชนะดินเผา (หรือวัตถุดินเผาอื่นๆ) ด้วยน้ำเคลือบเมื่อเผาเสร็จแล้ว เคลือบที่ได้มีลักษณะทึบแสง

เคลือบราน

(crackle glaze)

การเคลือบภาชนะดินเผา (หรือวัตถุดินเผาอื่นๆ) ที่ทำให้เกิดรอยแตกอยู่ใต้ผิวเคลือบ เพื่อความสวยงาม อาจเกิดขึ้นโดยการผสมวัตถุหรือสารปรับอุณหภูมิการละลายตัว (flux) จำนวนมากเกินไป เช่น อัลคาไล (Alkali) 

 

เคลือบสี

(colour glaze)

การเคลือบภาชนะดินเผา (หรือวัตถุดินเผาอื่นๆ) โดยใช้น้ำยาเคลือบที่ทำให้เกิดสี โดยการเติมออกไซด์ของโลหะต่างๆ สีที่เกิดขึ้นอยู่กับชนิด จำนวนของออกไซด์ และอุณหภูมิที่ใช้ในการเผาภาชนะ

เคลือบใส

(transparent glaze)

การเคลือบภาชนะดินเผา (หรือวัตถุดินเผาอื่นๆ) โดยใช้น้ำยาเคลือบที่เมื่อเผาเสร็จแล้วน้ำเคลือบจะใสเหมือนแก้ว สามารถเห็นผิวภาชนะใต้เคลือบได้

จารึก

inscription, inscribe

(1) การเขียนหรือจารให้เป็นรอยลึกลงบนแผ่นศิลา แผ่นโลหะ ก้อนดิน เป็นต้น 

จำแนกหลักฐานทางโบราณคดี (การ)

classification

การจัดหมวดหมู่หลักฐานทางโบราณคดีตามประเภท ชนิด ลักษณะ วัสดุ อายุ และหน้าที่การใช้งาน เพื่อศึกษาเชิงปริมาณและคุณลักษณะ

หน้า