อภิธานศัพท์

| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | ทั้งหมด
 

กระเบื้อง

(1) (tile) เครื่องดินเผาทำเป็นแผ่นแบบบาง ใช้มุง ปูพื้น หรือบุอาคาร

(2) (ceramic) เป็นคำที่ชาวบ้านใช้เรียกเครื่องปั้นดินเผาเนื้อแกร่งชนิดเคลือบและไม่เคลือบ หรือเศษภาชนะดินเผาทั่วไป

ก่อนคริสตกาล

(before Christ, B.C., BC)

การกำหนดอายุทางคริสต์ศาสนา ที่กำหนดจากวันประสูติของพระเยซู โดยในวันที่พระเยซูประสูติถือเป็นการเริ่มต้นปีคริสต์ศักราช ส่วนระยะเวลาก่อนที่พระเยซูประสูติ เป็นช่วงก่อนคริสตกาล

ก่อนประวัติศาสตร์ (ยุค)

Prehistory (Period)

เรื่องราวหรือเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในอดีตก่อนที่มนุษย์รู้จักประดิษฐ์ตัวอักษร การสิ้นสุดสมัยก่อนประวัติศาสตร์ในแต่ละท้องที่ไม่พร้อมกัน ในเอเชียตะวันตกรู้จักประดิษฐ์ตัวอักษรที่เก่าแก่ที่สุดในโลกราว 5,000 ปีมาแล้ว ในขณะที่บางพื้นที่ยังปรากฏกลุ่มชนที่มีพื้นฐานการดำรงชีวิตแบบดั้งเดิม ไม่รู้จักใช้ตัวอักษร มีแต่ภาษาพูด

ก่อนปัจจุบัน

Before Present (B.P.)

ระยะก่อนปี ค.ศ.1950 หรือ พ.ศ.2493

กึ่งก่อนประวัติศาสตร์

protohistory

การกำหนดช่วงยุคสมัยทางประวัติศาสตร์/โบราณคดีของชุมชนที่มีตัวอักษรใช้แล้วแต่ยังไม่สามารถอ่านหรือถอดความเล่าเรื่องราวได้ หรือยังไม่แน่ใจว่ามีการใช้ตัวอักษรหรือไม่ แต่มีชุมชนที่มีตัวอักษรใช้แล้วกล่าวถึงหรือบันทึกถึงชุมชนนี้ และมีหลักฐานทางโบราณคดีสนับสนุนทำให้ทราบว่าเป็นชุมชนเดียวกัน

เกียรติมุข

(Kiratimukha)

หรือ กีรติมุข [ดู หน้ากาล]

โกลน

rough-hew, hew roughly into shape, rough shape, crude form

(1) เกลาไว้ ทำเป็นรูปเลาๆ ไว้ เช่น โกลนไม้ โกลนเรือ

(2) การขึ้นรูปวัตถุหรือสิ่งก่อสร้างที่เป็นไม้ ดิน อิฐ หิน ปูน ศิลาแลง ด้วยการถาก เกลา หรือปั้นอย่างคร่าวๆ ก่อนตกแต่งให้สมบูรณ์ต่อไป

 

โกลนพระพุทธรูปสมัยทวารวดี

ขุดค้นทางโบราณคดี (การ)

excavation

(1) กระบวนการหรือกรรมวิธีการเก็บข้อมูลหรือการตรวจสอบทางโบราณคดี โดยการขุดหาวัตถุหลักฐานที่มีการทับถมในชั้นดิน เพื่อทำการศึกษา วิเคราะห์ สรุปเรื่องราว หรือการขุดค้นเพื่อตรวจสอบหรืออนุรักษ์ทางโบราณคดี

ในกรณีที่ขุดตรวจสอบศึกษาร่องรอยสถาปัตยกรรม เรียกว่า การขุดแต่งทางโบราณคดี

ขุดเจาะ

(augering)

การขุดทดสอบเบื้องต้นโดยใช้เครื่องเจาะแบบสว่าน (auger) เก็บตัวอย่างดินเป็นชั้นสมมติชั้นละประมาณ 10-20 เซนติเมตร สามารถเก็บตัวอย่างได้ลึกตั้งแต่ 20 เซนติเมตร ถึง 3 เมตร เพื่อตรวจสอบหาข้อมูลเบื้องต้นเกี่ยวกับชั้นหลักฐานทางโบราณคดี เพื่อรวบรวมหลักฐานทางโบราณคดี และหลักฐานทางธรรมชาติไปศึกษาวิเคราะห์ เพื่อเป็นแนวทางในการปฏิบัติงานต่อไป

ขุดตรวจ (การ)

(test excavation)

การขุดค้นเพื่อรวบรวมข้อมูลเบื้องต้นทางโบราณคดี

หน้า