Blog
 
อเล็กซานเดอร์สตรีทเพรสเปิดตัว “Anthropological Fieldwork Online” ฐานข้อมูลบันทึกภาคสนามทางมานุษยวิทยา
โพสเมื่อวันที่  13 พ.ค. 2559 เวลา 15:31 น.

          เขียนโดย ธันวดี สุขประเสริฐ

 

          เมื่อปลายเดือนเมษายนที่ผ่านมา อเล็กซานเดอร์สตรีทเพรส (Alexander Street Press)  ผู้เผยแพร่ฐานข้อมูลอิเล็คทรอนิกทางด้านวิชาการ ได้ประกาศเปิดให้บริการดรรชนีฉบับเต็ม ฐานข้อมูลเอกสารชั้นต้น ที่ชื่อ “Anthropological Fieldwork Online”  โดยได้ทำการแปลงสภาพเอกสารจากการทำงานภาคสนามไปสู่รูปแบบดิจิทัล และรวบรวมงานจากภาคสนามที่ยังไม่เคยได้รับการตีพิมพ์มาก่อนของนักวิชาการด้านมานุษยวิทยาคนสำคัญในช่วยต้นศตวรรษที่ 20 นักมานุษยวิทยาที่เป็นที่รู้จักกันดีและมีอิทธิพลอย่างมากในแวดวงนี้  อาทิ Bronislaw Malinowski, Ruth Benedict, Max Gluckman, Victor Turner, และ Raymond Firth ซึ่งบุคคลเหล่านี้ได้สร้างระเบียบวิธีวิจัยและทฤษฎีที่สอนในคอร์สต่าง ๆ ของวิชามานุษยวิทยาในปัจจุบัน

            ฐานข้อมูลนี้รวบรวมเอกสารบันทึกภาคสนามไว้กว่า 250,000 หน้า ซึ่งเอกสารไม่ว่าจะเป็น สมุดบันทึก ภาพถ่าย และแถบบันทึกภาพและเสียง จากการทำงานภาคสนามในช่วงต้นถึงกลางศตวรรษที่ 20 ทำให้เข้าใจประวัติศาสตร์ของวิชามานุษยวิทยาจากมุมมองที่หลากหลายทั่วโลก และเผยให้เห็นพัฒนาการทางประวัติศาสตร์ของวิชามานุษยวิทยาจากทั้งอเมริกา เหนือ ยุโรป และเอเชียแปซิฟิค โดยเนื้อหาในเอกสารแสดงให้เห็นประสบการณ์ภาคสนามจากการสำรวจของนักวิจัยแต่ละ คน นอกจากนี้ยังมีจดหมายโต้ตอบ ต้นฉบับงานเขียนที่ภายหลังได้รับการตีพิมพ์ ทั้งที่เป็นลายมือเขียน การบรรยาย และบทความ ผู้ใช้เอกสารจะเห็นกระบวนการทำงานทางวิชาการที่เต็มไปด้วยคุณภาพ เริ่มจากการเก็บรวบรวมข้อมูลในสนามสู่การวิเคราะห์ ลงมือเขียน และได้รับการตีพิมพ์เผยแพร่ออกมาในท้ายที่สุด

    

 

 

เอกสารของมาลิโนวสกี ซึ่งถูกเก็บไว้ที่ the London School of Economics และ Yale University ชุดเอกสารประกอบไปด้วยเอกสารกว่า 12,000 หน้า ซึ่งเป็นสมุดบันทึก วารสาร ต้นฉบับที่เขียนด้วยลายมือ และจดหมายโต้ตอบจากการทำวิจัยที่หมู่เกาะโทรบริอันด์ ปี 1915-1918 นอกจากนี้ยังมีบันทึกและต้นฉบับที่นำไปสู่งานเขียน Argonauts of the Western Pacific ในปี 1922

 

 

          สำหรับการจัดการเอกสาร ได้นำระบบการจัดการเช่นเดียวกับการจัดการเอกสารจดหมายเหตุมาใช้   รูปแบบฐานข้อมูลของอเล็กซานเดอร์สตรีทจะเปิดโอกาสให้ผู้ใช้สามารถจำลองประสบการณ์การทำวิจัยภาคสนามผ่านเอกสารจดหมายเหตุในโลกดิจิทัล เนื้อหาและเมทาดาทาเกี่ยวกับเอกสารจะแสดงอยู่ใน finding aid เพื่อให้ข้อมูลว่าเอกสารชุดหรือชิ้นนั้นเป็นเรื่องเกี่ยวกับอะไร ในกรณีที่เอกสารต้นฉบับชำรุดหรือสูญหาย ระเบียนเอกสารก็จะแนะนำนักวิจัยได้ว่ามีเอกสารดิจิทัลที่สามารถใช้ทดแทนได้อยู่ที่ใด

          การแปลงเอกสารไปสู่รูปแบบดิจิทัลเป็นความร่วมมือกันระหว่างสถาบันต่าง ๆ ที่เก็บรวบรวมเอกสารจดหมายเหตุต้นฉบับ เช่น  the London School of Economics, Vassar College, Yale University, และ the Royal Anthropological Institute

 

 

ขณะที่สมุดบันทึกภาคสนามของมาลิโนวสกีจากการสำรวจหมู่เกาะโทรบริอันด์จำนวนมากถูกเก็บไว้ที่หอจดหมายเหตุ The London School of Economics and Political Science แต่ก็ยังมีอีกจำนวนหนึ่งเก็บไว้ที่มหาวิทยาลัยเยล ซึ่งส่วนใหญ่เป็นบันทึก 6 เล่มแรกจากการไปสำรวจในคราวนั้น

บันทึกจากทั้งสองแหล่งจัดเก็บนี้จะถูกนำมารวมเข้าอยู่ในคอเลคชั่นของมาลิโนวสกีในฐานข้อมูลนี้

 

 

          ประโยชน์ที่นักวิจัยหรือนักศึกษาจะได้รับจากฐานข้อมูลนี้ คือ ทำให้เห็นที่มาและสามารถเชื่อมโยงแหล่งข้อมูลชั้นต้นที่เป็นบันทึกภาคสนามเข้ากับผลงานที่ได้รับการตีพิมพ์ของนักมานุษยวิทยา สามารถสืบค้นและเชื่อมโยงงานวิจัยที่เกิดในสมัยเดียวกันได้ และก่อให้เกิดการเขียนงานแนวทางใหม่ เอกสารบันทึกภาคสนามแสดงให้เห็นกระบวนการการทำงานเชิงวิชาการแบบครบทุกขั้นตอน ตั้งแต่การเก็บรวบรวมข้อมูลอย่างมีคุณภาพ วิเคราะห์ และนำไปสู่การตีพิมพ์เผยแพร่ นักวิจัยรุ่นหลังสามารถเข้าถึงผลงานด้านมรดกวัฒนธรรมที่มีคุณค่าในระดับสูง และอาจารย์ผู้สอนวิชามานุษยวิทยาสามารถนำเอกสารชั้นต้นเข้าไปผสมผสานกับวิชาเรียนได้ ทำให้นักศึกษาสามารถเข้าใจได้ดีขึ้น วิเคราะห์ เชื่อมโยง และวิพากษ์งานวิจัยทางด้านชาติพันธุ์วรรณาในบริบททางประวัติศาสตร์ได้

 

 

ตัวอย่างเอกสารของ Margaret Mead และ Gregory Bateson และนักมานุษยวิทยาอีกหลายท่าน ที่มักจะใช้การถ่ายภาพเป็นเครื่องมือบันทึกเรื่องราวและวิเคราะห์ความซับซ้อน ความสัมพันธ์ภายใน และความแตกต่างของวัฒนธรรมและการแสดง Victor Turner และนักวิจัยคนอื่น ๆ ใช้ภาพถ่ายเป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการทำงานภาคสนามเพื่อบันทึกพิธีกรรมและงานฉลอง โดยถ่ายภาพควบคู่ไปกับการจดบันทึก

 

ส่วนหนึ่งจากบันทึกภาคสนามของ Victor Turner

 

          Anthropological Fieldwork Online เปิดให้บริการโดยเสียค่าสมาชิกเป็นรายปี อย่างไรก็ตาม บรรณารักษ์หรือมหาวิทยาลัยที่สนใจสามารถยื่นคำขอเพื่อขอใช้ฟรีได้ 30 วัน โดยสามารถกรอกคำขอได้ตามลิงค์ด้านล่าง

http://alexanderstreet.com/products/anthropological-fieldwork-online